การประยุกต์ใช้ปรัชญาหลังนวยุคและพุทธปรัชญา เพื่อการเผยแผ่หลักพุทธธรรมในสังคมยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

          บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎีที่เกี่ยวกับการเผยแผ่หลักพุทธธรรม 2) ศึกษาปรัชญาหลังนวยุคและพุทธปรัชญาที่ว่าด้วยการเผยแผ่หลักพุทธธรรม 3) นำปรัชญาหลังนวยุคและพุทธปรัชญามาประยุกต์ใช้เป็นแนวทางในการแก้ปัญหาและการเผยแผ่หลักพุทธธรรม และ 4) สร้างองค์ความรู้ใหม่และรูปแบบการเผยแผ่หลักพุทธธรรม   เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ วิเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิธีเลือกแบบเจาะจง ผู้ให้ข้อมูลหลัก คือ พระสงฆ์ที่ทำงานเผยแผ่หลักพุทธธรรมในยุคดิจิทัล จำนวน 10 รูป  นำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและสรุปภาพรวม ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดทฤษฎีการเผยแผ่ ได้แก่       การเผยแผ่พระพุทธศาสนา การสื่อสาร ปัญหาสังคมไทยในยุคดิจิทัล และปัญหาการเผยแผ่หลักพุทธธรรมของพระสงฆ์ในยุคปัจจุบัน 2) ปรัชญาหลังนวยุคและพุทธปรัชญาที่ว่าด้วยการเผยแผ่ ประกอบด้วย 2.1) ปรัชญาหลังนวยุค ได้แก่ มิเชล ฟูโกต์       2.2) ปรัชญาภาษา ได้แก่ ภาษาพูด ภาษาเขียน ภาษาสัญญาณ และภาษาเหตุผล และ 2.3) หลักพุทธปรัชญา ได้แก่             2.3.1) พุทธอภิปรัชญา ได้แก่ ขันธ์ 5 ไตรลักษณ์ และปฏิจจสมุปบาท 2.3.2) พุทธญาณวิทยา ได้แก่ ปัญญา 3 และกาลามสูตร และ 2.3.3) พุทธจริยศาสตร์ ได้แก่ มรรคมีองค์ 8 และไตรสิกขา 3) การนำไปประยุกต์ใช้แก้ปัญหา ได้แก่ ข้อจำกัดเรื่องระยะเวลาเทศนา ขาดประสบการณ์ ขาดความรู้วิทยาการใช้สื่อ ขาดความเข้าใจหลักธรรมอย่างลึกซึ้ง ขาดความรู้ด้านภาษายุคใหม่ และขาดความรู้ความเข้าใจต่อการเปลี่ยนแปลงทางสังคม และ 4) องค์ความรู้ใหม่ คือ นักเทศน์ Active Buddhist Missionary ผลักดันและขับเคลื่อนแบบเชิงรุกนำกระบวนการและกลไกการจัดการสร้างองค์กรแห่งการตื่นรู้ด้วยหลักปริยัติธรรม หลักปฏิบัติธรรม หลักปฎิเวธธรรม ผ่านสื่อดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์