รูปแบบการพัฒนาจิตของผู้สูงอายุตามแนววิถีพุทธเพื่อเตรียมความพร้อมในการเผชิญความตายอย่างสงบของผู้สูงอายุในจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักพุทธธรรมและกิจกรรมวิถีพุทธที่เกี่ยวข้องกับชีวิตและความตาย 2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาจิตของผู้สูงอายุตามแนววิถีพุทธเพื่อเตรียมความพร้อมในการเผชิญความตายอย่างสงบ 3) ศึกษาผลของการพัฒนาจิตของผู้สูงอายุตามแนววิถีพุทธเพื่อเตรียมความพร้อมในการเผชิญความตายอย่างสงบ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง และวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุจำนวน 20 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถาม 2) แบบประเมินความรู้สึกของจิตใจ ปัญญา สังคมและสิ่งแวดล้อม 3) แบบประเมินความผาสุกทางจิตวิญญาณ 4) แบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติแบบ Paired test ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1) หลักพุทธธรรมที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ขันธ์ 5 กรรมนิยาม ไตรลักษณ์ หลักอัปปมาทธรรม โพชฌงค์ 7 หลักมรณสติ หลักสติปัฏฐาน ทานและพรหมวิหาร 4 2) รูปแบบการพัฒนาจิตของผู้สูงอายุตามแนววิถีพุทธเพื่อเตรียมความพร้อมในการเผชิญความตายอย่างสงบได้แก่ การเจริญมรณสติ การเจริญสมาธิ การภาวนาทองเลน การภาวนาโพวะ การนอนผ่อนคลาย การถวายสังฆทาน การเขียนพินัยกรรมชีวิต การเขียนความในใจถึงผู้ล่วงลับ และการนำทางสู่สุคติเพื่อการจากไปอย่างสงบและมีสติ 3) ผลของการพัฒนาจิตของผู้สูงอายุตามแนววิถีพุทธเพื่อเตรียมความพร้อมในการเผชิญความตายอย่างสงบหลังการทดลองใช้ชุดกิจกรรมด้านความรู้สึกของจิตใจ ด้านความเข้าใจ (ปัญญา) ด้านการรับรู้ทางสังคมและสิ่งแวดล้อม พบว่า มีการพัฒนาสูงขึ้น