แนวทางการพัฒนาการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีในโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
คำสำคัญ:
แนวทางการพัฒนา, การเสริมสร้าง, พลเมืองดี, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย 1) เพื่อศึกษาวิเคราะห์สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีของโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และ 2) เพื่อศึกษาการสร้างแนวทางการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยการประยุกต์ใช้โมเดลซิป (CIPP Model) โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงผสม เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการวิเคราะห์ เชิงเอกสารที่เกี่ยวข้อง ใช้การอภิปรายกลุ่มย่อยจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 คนประกอบไปด้วย ผู้เชี่ยวชาญด้านบริหารการศึกษา ด้านพัฒนานักเรียน ด้านการวิจัยและประเมินผล ส่วนเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างคือ ผู้บริหารสถานศึกษาจำนวน 61 คน และศึกษานิเทศก์ จำนวน 170 คน รวม 231 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนาหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหาผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีของโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เมื่อพิจารณาจำแนกตามรายวิธีการพบว่า ค่าเฉลี่ยที่อยู่ในระดับมากทุกด้าน 2) แนวทางการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยการประยุกต์ใช้โมเดลซิปที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นประกอบด้วย 4 แนวทาง ได้แก่ 1) การจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี ในกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) การจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีในรายวิชาเพิ่มเติมหน้าที่พลเมืองในหลักสูตรสถานศึกษา 3) การจัดการเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ในสาระหน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม และ 4) การดำเนินงานโครงการพัฒนานักเรียนเพื่อเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานพุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2561)สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจํากัด.
ธัญธัช วิภัติภูมิประเทศ. (2556). ความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยของนักศึกษามหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. ใน รายงานผลการวิจัย คณะศิลปศาสตร์. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
พิณสุดา สิริธรังศรี. (2561). การพัฒนาการศึกษาเพื่อความเป็นพลเมือง. ในรายงานผลการวิจัย วิทยาลัยครุศาสตร์. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
พิริณฎา หลวงเทพ และคณะ. (2556). การให้ความหมาย ที่มาของความหมาย และการปฏิบัติตนในการเป็นพลเมืองดีของนักศึกษาคณะวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตสารสนเทศเพชรบุรี . ใน รายงานผลการวิจัย คณะวิทยาการจัดการ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พูลศักดิ์ อุดมโภชน์ และพิทักษ์ ศิริวงศ์. (2556). การให้ความหมาย ที่มาของความหมาย และแนวทางการปฏิบัติ ในความเป็นพลเมืองดีในโรงเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนกีฬาเทศบาลนครนครปฐม จังหวัดนครปฐม รายงานผลการวิจัย คณะวิทยาการจัดการ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 14.
วลัย พานิช. (2542). ความเป็นพลเมืองดีในวิชาสังคมศึกษา การวิเคราะห์หลักสูตรมัธยมศึกษา ประมวลบทความการเรียนการสอนและการวิจัยระดับมัธยมศึกษา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วัชรินทร์ ชาญศิลปะ. (2561). ความเป็นพลเมืองของเยาวชนไทย ในรายงานผลการวิจัย คณะสังคมศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี พ.ศ. 2561 – 2580.
กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษากระทรวงศึกษาธิการ. (2557). รายงานการพัฒนาเครื่องมือวัดและ ประเมินผลการศึกษาด้านหน้าที่และความเป็นพลเมืองโดยเทียบเคียงมาตรฐานสำกล. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการ.
