ปัญหาการใช้ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวน ในกรณีไม่รับคำร้องทุกข์ในคดีอาญา
คำสำคัญ:
การใช้ดุลยพินิจ, พนักงานสอบสวน, คำร้องทุกข์บทคัดย่อ
บทความฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัญหาการใช้ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวนในการไม่รับเรื่องร้องทุกข์ของผู้เสียหายในคดีอาญา 2) เสนอแนวทางในการนำหลักดุลยพินิจของพนักงานสอบสวนในการรับเรื่องร้องทุกข์เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ประชาชน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิเคราะห์เอกสาร และลงพื้นที่เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งกำหนดกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 17 คน โดยคัดเลือก ผู้บังคับบัญชา จำนวน 2 คน พนักงานสอบสวนจำนวน 5 คน และผู้เสียหายจำนวน 10 คน ซึ่งอยู่ในพื้นที่เขตภูธรภาค 8 จังหวัดสุราษฎร์ธานี 5 สถานีตำรวจ เพื่อให้เห็นความแตกต่างในแต่ละพื้นที่อย่างคลอบคลุม ผลการศึกษาพบว่า 1) ปัญหาการใช้ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวนในการไม่รับเรื่องร้องทุกข์ของผู้เสียหายมีหลายปัจจัยที่ส่งผลต่อการใช้ ดุลยพินิจกล่าวคือ พนักงานสอบสวนมีจำนวนน้อย พนักงานสอบสวนบางนายถูกโยกย้ายจากสายงานอื่น ปัญหาค่าตอบแทนการทำสำนวน การประวิงเวลาให้ล่าช้า และพบว่า ผู้บังคับบัญชาใช้อำนาจแทรกแซงการใช้ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวน 2) เสนอแนวทางในการนำหลักดุลยพินิจของพนักงานสอบสวนในการรับเรื่องร้องทุกข์เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ประชาชน ผู้บังคับบัญชาควรเปิดโอกาสให้พนักงานสอบสวนควรมีอิสระในการปฏิบัติหน้าที่ ควรกำหนดหน้าที่ในการติดตามสำนวนคดี ควรเพิ่มจำนวนพนักงานสอบสวน ควรมีหน่วยงานภายนอกมาตรวจสอบความโปร่งใสในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานสอบสวนและผู้บังคับบัญชา ควรบัญญัติให้สิทธิผู้เสียหายที่อุทธรณ์คัดค้านการใช้ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวนและเห็นควรเพิ่มช่องทางในการร้องทุกข์โดยช่องทางโทรศัพท์หรือจะส่งข้อความทางอิเล็กทรอนิกส์ (อีเมล)
เอกสารอ้างอิง
เกียรติขจร วัจนะสวัสดิ์. (2549). คำอธิบายกฎหมายอาญาภาค 1. กรุงเทพมหานคร: จิรรัชการพิมพ์.
ผู้เสียหาย C1-C10. (7 กันยายน 2563). ความรู้ความเข้าในในการร้องทุกข์. (นางสาวพรอุมา วงศ์เจริญ, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้เสียหาย C2-C3. (7 กันยายน 2563). ปัญหาเกี่ยวกับการร้องทุกข์ของผู้เสียหาย. (นางสาวพรอุมา วงศ์เจริญ, ผู้สัมภาษณ์)
พนักงานสอบสวน A1 - A4. (11 กันยายน 2563). ดุลยพินิจกับการปฏิบัติหน้าที่. (นางสาวพรอุมา วงศ์เจริญ, ผู้สัมภาษณ์)
พรอุมา วงศ์เจริญ. (2563). ปัญหาผู้เสียหายนำคดีอาญามาร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวน. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น, 4(1), 93-119.
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564. (2564).
พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฏหมายวิธีพิจารณาความอาญา (ฉบับที่ 34) พ.ศ. 2562. (2562).
ภาคภูมิ เดชะเรื่องศิลป์. (2549). ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ตำรวจในการนำคดีอาญาเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม กรณีศึกษาพนักงานสอบสวนกอบังคับการตำรวจนครบาล 5. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มานะ เผาะช่วย. (2556). ระบบการดำเนินคดีในชั้นเจ้าพนักงาน : ศึกษาเปรียบเทียบระบบประเทศอังกฤษ ฝรั่งเศส และประเทศไทย. ใน ดุษฎีนิพนธ์นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
วัฒนพงศ์ วงศ์ใหญ่. (2561). มาตรการทางกฎหมายเพื่อตรวจสอบการตั้งข้อกล่าวหาของพนักงานสอบสวนโดยพนักงานอัยการ. วารสารมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, 9(2), 171-193.





