ระบบการจัดการเครือข่ายน้ำหมักพืชเพื่อดูแลสุขภาพจาก ตำรับในพระไตรปิฎกสู่ตำรับชุมชนภาคกลางในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • ชาตรี กระบวนรัตน์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • ทรงคุณ จันทจร มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • อัญชลี จันทาโภ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

คำสำคัญ:

ระบบการจัดการเครือข่าย, การดูแลสุขภาพด้วยน้ำหมักพืช, ตำรับในพระไตรปิฎก, ตำรับชุมชนภาคกลาง

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อสำรวจและวิเคราะห์ระบบ การจัดการเครือข่ายน้ำหมักพืชเพื่อดูแลสุขภาพจากตำรับในพระไตรปิฎกสู่ตำรับชุมชนภาคกลางในประเทศไทย และเพื่อเสนอแนวทางการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในระบบการจัดการและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐาน รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยเครือข่ายน้ำหมักพืช 4 กลุ่มจาก 4 จังหวัด คัดเลือกแบบเจาะจงจากประชากรเครือข่ายน้ำหมักในภาคกลางด้วยเกณฑ์ สถานที่ ความรู้ ประสบการณ์ในการจัดการเครือข่าย จำนวนสมาชิก การรวมกลุ่ม การผลิต การกระจายผลิตภัณฑ์ และการดูแลสุขภาพ วิธีการรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิใช้วิธีการการสัมภาษณ์เชิงลึกกลุ่มผู้รู้หลัก 12 คน กลุ่มผู้ปฏิบัติ 24 คน และกลุ่มผู้ให้ข้อมูลทั่วไป 40 คน การสังเกต การสนทนากลุ่ม 4 กลุ่มแยกตามกลุ่ม 15 คน 17 คน 15 คน 11 คน การประชุมเชิงปฏิบัติการ 36 คน ข้อมูลทุติยภูมิสืบค้นจากพระไตรปิฎก งานวิจัย รายงานระดับโลกที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพ รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติและนานาชาติ และเอกสารบันทึกที่เกี่ยวข้องกับน้ำหมักของกลุ่มผู้ผลิตและผู้ใช้น้ำหมัก วิธีการวิเคราะห์ใช้การจำแนกประเภทและการวิเคราะห์เชิงตรรกะ การเขียนข้อสรุปเป็นแบบเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่าทุกเครือข่ายมีการรวมกลุ่มแบบธรรมชาติ สูตรการผลิตอิงจากตำรับพระไตรปิฎก ต่างกันที่ชนิดวัตถุดิบ ประเภทสารเพาะเลี้ยงและส่วนผสมน้ำ การกระจายผลผลิตสู่สมาชิกใช้การแจกการแลกเปลี่ยน และการขาย การดูแลสุขภาพมีทั้งการดื่ม การทา การพ่น การอาบ ต่างกัน ที่ชนิดน้ำหมักที่ใช้ในการดูแลอาการป่วยแต่ละประเภท ปัญหาที่พบในระบบการจัดการได้มีการระบุไว้พร้อมข้อเสนอแนะแนวทางการแก้ไขและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐานน้ำหมักพืช

เอกสารอ้างอิง

จันทร์จิรา ฉัตรวานิช และประสพชัย พสุนนท์. (2563). การวิเคราะห์กลุ่มผู้บริโภคตามพฤติกรรมการยอมรับนวัตกรรมที่มีผลต่อการซื้ออาหารสำเร็จรูปพร้อมรับประทาน รูปแบบใหม่ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี จังหวัดนนทบุรี. วารสารบริหารธุรกิจเทคโนโลยีมหานคร, 17(2), 41-65.

จินตนา สัตยาศัย. (2561). โภชนเภสัชจากน้ำมันรำข้าว สำหรับผู้ป่วยเบาหวาน สมอง ระบบหลอดเลือด และ. กรุงเทพมหานคร: สํานักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

ชวัลวลัย เมฆสวัสดิชัย. (2562). การประเมินผลนโยบายส่งเสริมการใช้ยาจากสมุนไพรของสถานพยาบาล สังกัดกระทรวงสาธารณสุข ในจังหวัดสระบุรี ปีงบประมาณ 2560. วารสารการแพทย์แผนไทยและ การแพทย์ทางเลือก, 17(3), 516-526.

ชวิศา แก้วอนันต์. (2561). โภชนาการสำหรับผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชียม, 12(2), 112-119.

ปุ้ย แสงฉาย. (2528). พระไตรปิฎกมหาวิตถารนัย 5000 กัณฑ์ เล่มที่ 6. กรุงเทพมหานคร: ลูก ส. ธรรมภักดี.

พรงาม เดชเกรียงไกรกุล. (2561). สารสกัดจากข้าวเฉดสีต่อการยับยั้งเซลล์มะเร็ง ใน สํานักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร สร้างสรรค์คุณค่าข้าวไทย ด้วยเกษตรปลอดภัยและนวัตกรรมที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: สํานักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตรกระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

พี.วี.สกรีน พลัส. (2561). น้ำหมักผลไม้สมุนไพรไทยเพื่อสุขภาพ วัดป่าคูเมืองเก่า. เรียกใช้เมื่อ 27 กุมภาพันธ์ 2564 จาก https://www.pvscreenshop.com/น้ำยอ/น้ำหมักผลไม้สมุนไพรไทย/

พุทธินันทน์ บุญเรือง. (2560). การเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจของชุมชน ชายแดนต่อการเข้าสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (AEC): การเกิดขึ้นของจุดผ่านแดนถาวรช่องภูดู่และการตอบสนองอ. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 4(1), 1-21.

มณฑกา ธีรชัยสกุล และคณะ. (2562). การพัฒนาสมุนไพรภายใต้กรอบการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีของประเทศไทย เพื่อเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียนและเศรษฐกิจสีเขียว (BCG). นนทบุรี: กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2562). พระไตรปิฎกและอรรถกถา แปล ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. (พิมพ์ครั้งที่ 14). นครปฐม: โรงพิมพ์มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย.

วฤษสพร ณัฐรุจิโรจน์. (2560). ครอบครัวทางเลือกและการคงอยู่ของสถาบันครอบครัว. วารสาร Veridian E Journal สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(2), 1817-1827.

ศรีสมร คงพันธุ์. (2560). อาหารเป็นยา. กรุงเทพมหานคร: บริษัท ส.ส.ส.ส. จำกัด.

ศุภรัตน์ ดวนใหญ่ และคณะ. (2561). ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและปริมาณสารประกอบฟีนอลิกทั้งหมดของสาร สกัดสมุนไพรกลุ่มอายุวัฒนะ. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา, 5(1), 19-25.

สังคม ศุภรัตนกุล. (2561). การเลือกแบบแผนการรักษาการเจ็บป่วย ของครัวเรือนในพื้นทีชนบทอีสาน. วารสารความปลอดภัยและสุขภาพ, 11(2), 12-22.

สามารถ ใจเตี้ย. (2562). นิเวศวัฒนธรรมเพื่อการอนุรักษ์แหล่งพืชสมุนไพรพื้นบ้านในพื้นที่ลุ่มน้ำลี้ จังหวัดลำพูน. วารสารพืชศาสตร์สงขลานครินทร์, 6(1), 102-108.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2559). ยุทธศาสตร์การแพทย์ดั้งเดิมขององค์การอนามัยโลก พ.ศ. 2557-2566. แปลโดย ดิสทัต โรจนาลักษณ์. นนทบุรี: อุษาการพิมพ์.

สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม. (2547). มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน มผช. 481/2547. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์. (2559). แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) กระทรวงสาธารณสุข. เรียกใช้เมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2564 จาdhttps//waa. inter.nstda.or.th/stks/pub/2017/20171117-MinistryofPublic Health.pdf

สุขสันต์ จันทะโชโต. (2559). ภสัชศาสตร์ที่ปรากฏในพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(1), 83-96.

สุนทรี สิงหบุตรา. (2560). สรรพคุณสมุนไพร 200 ชนิด. เรียกใช้เมื่อ 20 กุมภาพันธ์ 2564 จาก http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herb1.htm

อนิรุทธ วงศ์เมือง และคณะ. (2560). ประสิทธิผลของรูปแบบหมอเบาหวานประจำบ้านในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในชุมชนผู้วิจัย. วารสารวิจัยพัฒนาระบบงานสาธารณสุขแพร, 7(6), 8-14.

อรสา สุกสว่าง. (2554). การศึกษาภูมิปัญญาชาวบ้าน : น้ำหมักเช็ง. ใน การประชุมทางวิชาการของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครั้งที่ 49 สาขาส่งเสริมการเกษตรและคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. เรียกใช้เมื่อ 24 กุมภาพันธ์ 2564 จาก https://Bebefoundation.wordpress.com/2021/02/25/น้ำหมักเช็ง/

เอนก หาลี และบุณยกฤต รัตนพันธุ์. (2560). การศึกษาประสิทธิภาพในการต้านอนุมูลอิสระจากพืชผักสมุนไพรพื้นบ้าน 15 ชนิด. วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ, วารสารวิจัยและพัฒนา มจธ.

Ayed, L. et al. (2020). Microbiological, Biochemical, and Functional Aspects of Fermented Vegetable and Fruit Beverages. Retrieved February 23, 2020, from https://downloads.hindawi.com/journals/jchem/2020/5790432.pdf

Bayoumi, B. et al. (2018). Effect of Acetic Acid Iontophoresis on Healing of Chronic Wounds. Bioscience Research, 15(2), 1384-1389.

Bilash Kanti, B. et al. (2017). System Dynamics: Modelling and Simulation. Singapore: Springer Nature.

Department of Health and Human Services. (2020). Fish and Fisher products Hazards and Controls Guidance 4th Ed. Florida: University of Florida.

Edwards, R. (2018). An Elaboration of the Administrative Theory of the 14 Principles of Management by Henri Fayol. International Journal for Empirical Education and Research, 2(1), 41-52.

UN General Assembly. (2015). ransforming our World: the 2030 Agenda for Sustainable Development. Retrieved February 3, 2021, from https://www. refworld.org/docid/57b6e3e44.html

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

07/06/2021

รูปแบบการอ้างอิง

กระบวนรัตน์ ช. ., จันทจร ท., & จันทาโภ อ. (2021). ระบบการจัดการเครือข่ายน้ำหมักพืชเพื่อดูแลสุขภาพจาก ตำรับในพระไตรปิฎกสู่ตำรับชุมชนภาคกลางในประเทศไทย. วารสารมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(7), 463–481. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/251856

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย