การเการเข้าถึงสวัสดิการสังคมของผู้สูงอายุที่พิการในจังหวัดขอนแก่นข้าถึงสวัสดิการสังคมของผู้สูงอายุที่พิการในจังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเข้าถึงสวัสดิการทางสังคมของผู้สูงอายุที่พิการในจังหวัดขอนแก่น ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลที่สำคัญ ได้แก่ ผู้สูงอายุที่พิการในเขตเมือง 5 คน และนอกเขตเมือง 5 คน รวมทั้งสิ้น 10 คน ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีแนวทางการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลผ่านกระบวนการวิเคราะห์แก่นสาระ ผลการวิจัย พบว่า ผู้สูงอายุที่พิการส่วนใหญ่สามารถเข้าถึงสวัสดิการด้านการดำรงชีพ และสวัสดิการด้านสุขภาพได้ โดยมีรายละเอียด ดังนี้ 1) สวัสดิการด้านการดำรงชีพ ผ่านเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุและเบี้ยยังชีพผู้พิการ พบว่า เบี้ยทั้งสองประเภทที่ผู้สูงอายุที่พิการได้รับถูกใช้ไปอย่างคุ้มค่าเพื่อใช้ดำรงชีพ และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในครอบครัว แต่อย่างไรก็ตาม จำนวนเงินของเบี้ยดังกล่าวยังคงไม่พอเพียงสำหรับการดำรงชีวิตในเบี้ยผู้สูงอายุ และมีผู้สูงอายุที่พิการบางส่วนได้รับ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐควบคู่ด้วย 2) สวัสดิการด้านสุขภาพ พบว่า สวัสดิการหลักประกันสุขภาพเพียงพอต่อความต้องการของผู้สูงอายุที่พิการส่วนใหญ่ ซึ่งไม่เพียงแต่สามารถเข้าถึง แต่ยังใช้สวัสดิการอย่างคุ้มค่า ไม่เสียค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล และยังได้รับการรักษาดูแลจากแพทย์เฉพาะทาง แต่อย่างไรก็ตาม ยังพบว่า อุปกรณ์พิเศษที่เหมาะกับกลุ่มผู้พิการในแต่ละประเภท ยังคงมีปริมาณจำกัดและไม่เพียงพอต่อความต้องการ ผลการวิจัย ยังชี้ให้เห็นว่า เครือข่ายอาสาสมัครในพื้นที่ ซึ่งให้บริการแบบตัวต่อตัวเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ผู้สูงอายุที่พิการเข้าถึงสวัสดิการด้านการดำรงชีพและสวัสดิการด้านสุขภาพ รวมถึงการประชาสัมพันธ์สิทธิสวัสดิการที่พึงได้ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐไม่สอดคล้องกับความต้องการของผู้สูงอายุที่พิการ และยังคงต้องอาศัยกลไกชุมชนเป็นหลักอีกด้วย บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเข้าถึงสวัสดิการทางสังคมของผู้สูงอายุที่พิการในจังหวัดขอนแก่น ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลที่สำคัญ ได้แก่ ผู้สูงอายุที่พิการในเขตเมือง 5 คน และนอกเขตเมือง 5 คน รวมทั้งสิ้น 10 คน ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีแนวทางการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลผ่านกระบวนการวิเคราะห์แก่นสาระ ผลการวิจัย พบว่า ผู้สูงอายุที่พิการส่วนใหญ่สามารถเข้าถึงสวัสดิการด้านการดำรงชีพ และสวัสดิการด้านสุขภาพได้ โดยมีรายละเอียด ดังนี้ 1) สวัสดิการด้านการดำรงชีพ ผ่านเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุและเบี้ยยังชีพผู้พิการ พบว่า เบี้ยทั้งสองประเภทที่ผู้สูงอายุที่พิการได้รับถูกใช้ไปอย่างคุ้มค่าเพื่อใช้ดำรงชีพ และช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายในครอบครัว แต่อย่างไรก็ตาม จำนวนเงินของเบี้ยดังกล่าวยังคงไม่พอเพียงสำหรับการดำรงชีวิตในเบี้ยผู้สูงอายุ และมีผู้สูงอายุที่พิการบางส่วนได้รับ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐควบคู่ด้วย 2) สวัสดิการด้านสุขภาพ พบว่า สวัสดิการหลักประกันสุขภาพเพียงพอต่อความต้องการของผู้สูงอายุที่พิการส่วนใหญ่ ซึ่งไม่เพียงแต่สามารถเข้าถึง แต่ยังใช้สวัสดิการอย่างคุ้มค่า ไม่เสียค่าใช้จ่ายในการรักษาพยาบาล และยังได้รับการรักษาดูแลจากแพทย์เฉพาะทาง แต่อย่างไรก็ตาม ยังพบว่า อุปกรณ์พิเศษที่เหมาะกับกลุ่มผู้พิการในแต่ละประเภท ยังคงมีปริมาณจำกัดและไม่เพียงพอต่อความต้องการ ผลการวิจัย ยังชี้ให้เห็นว่า เครือข่ายอาสาสมัครในพื้นที่ ซึ่งให้บริการแบบตัวต่อตัวเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ผู้สูงอายุที่พิการเข้าถึงสวัสดิการด้านการดำรงชีพและสวัสดิการด้านสุขภาพ รวมถึงการประชาสัมพันธ์สิทธิสวัสดิการที่พึงได้ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของภาครัฐไม่สอดคล้องกับความต้องการของผู้สูงอายุที่พิการ และยังคงต้องอาศัยกลไกชุมชนเป็นหลักอีกด้วย