รูปแบบการทำงานร่วมกันเป็นทีมของนักสหวิชาชีพในการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับบุคคลพิการซ้อนของศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดเชียงราย

ภคินี  แดงปะละ; รัชนีกร  ทองสุขดี; สร้อยสุดา  วิทยากร; พิกุล  เลียวสิริพงศ์

ผู้แต่ง

ภคินี แดงปะละ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
รัชนีกร ทองสุขดี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
สร้อยสุดา วิทยากร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พิกุล เลียวสิริพงศ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

รูปแบบการทำงานเป็นทีม, การให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่ม, นักสหวิชาชีพ, บุคคลพิการซ้อน, ศูนย์การศึกษาพิเศษ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษารูปแบบและข้อเสนอแนะในการทำงานร่วมกันเป็นทีมของนักสหวิชาชีพในการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับบุคคลพิการซ้อนของศูนย์การศึกษาพิเศษประจำจังหวัดเชียงราย เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง รวมทั้งสิ้น 39 คน ได้แก่ ผู้ปกครอง ครูการศึกษาพิเศษ นักกิจกรรมบำบัด นักกายภาพบำบัด นักจิตวิทยาคลินิก และแพทย์แผนไทย โดยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถาม และ 2) แบบสนทนากลุ่ม การเก็บข้อมูลระหว่างเดือนพฤษภาคม - ตุลาคม พ.ศ. 2564 การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) นักสหวิชาชีพส่วนใหญ่มีการทำงานร่วมกันเป็นทีมในรูปแบบที่ 2 Interdisciplinary Team คิดเป็นร้อยละ 44.44 รองลงมารูปแบบที่ 3 Transdisciplinary Team คิดเป็นร้อยละ 41.67 และนักสหวิชาชีพให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับบุคคลพิการซ้อนทั้ง 7 ขั้นตอน อยู่ในระดับการปฏิบัติมาก คิดเป็นร้อยละ 66.67 โดยขั้นตอนที่ 5 และขั้นตอนที่ 6 การให้บริการด้วยกิจกรรมที่เหมาะสม และการประเมินความก้าวหน้ามีการปฏิบัติมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 75 เท่ากัน ส่วนขั้นตอนที่ 3 การประเมินความสามารถขั้นพื้นฐานมีการปฏิบัติมากน้อยที่สุด คิดเป็นร้อยละ 52.78 2) นักสหวิชาชีพส่วนใหญ่เสนอแนะว่าการทำงานเป็นทีมของนักสหวิชาชีพในการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับบุคคลพิการซ้อนและครอบครัวในพื้นที่ห่างไกลและพื้นที่สูงนั้น 1) ศูนย์การศึกษาพิเศษควรเพิ่มจำนวนและ ความหลากหลายของนักสหวิชาชีพยิ่งขึ้นให้เหมาะสมกับภาระงานและเวลาในการเดินทาง 2) นักสหวิชาชีพควรทำงานเป็นทีมอย่างประสิทธิภาพมากขึ้น และ 3) การวางแผนการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ บนเป้าหมายเดียวกัน คิดเป็นร้อยละ 77.77 ,75 และ 66.66 ตามลำดับ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.

กานดา โต๊ะถม. (2551). คู่มือการช่วยเหลือระยะแรกเริ่ม (Early Intervention: EI) เด็กพิการสำหรับโรงเรียนเฉพาะความพิการและศูนย์การศึกษาพิเศษ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

กุลยา ก่อสุวรรณ, และยวุดี วิริยางกูร. (2560). การสอนและการช่วยเหลือบุคคลที่มีความบกพร่องทางสติปัญญาและเรียนรู้ช้า (ฉบับปรับปรุงครั้งที่2). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

จักรพงศ์ หมื่นสุ. (2564). การมีส่วนร่วมรับผิดชอบระหว่างผู้ปกครองกับนักสหวิชาชีพในการใช้เทคโนโลยี สิ่งอำนวยความสะดวกเพื่อพัฒนาทักษะการรับประทานอาหารของเด็กที่มีภาวะพาทัวชินโดรม. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการศึกษาพิเศษ. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง กำหนดประเภทและหลักเกณฑ์ของคนพิการทางการศึกษา พ.ศ. 2552. (2552). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 126 ตอนพิเศษ 80 ง หน้า 45 - 47 (8 มิถุนายน 2552).

มัทนา บั้งเงิน. (2558). บทบาทของผู้ปกครองนักสหวิชาชีพและผู้นำชุมชนในการช่วยเหลือฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการโดยชุมชน. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการศึกษาพิเศษ. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. (2560). ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 134 ตอนที่ 40 ก หน้า 13.(6 เมษายน 2560).

รุ่งทิวา ไชยชมภู. (2564). โอกาสและการเข้าถึงการศึกษาของบุคคลพิการซ้อน. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการศึกษาพิเศษ. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สามารถ รัตนสาคร. (2555). คู่มือการสอนนักเรียนที่มีความบกพร่องทางการเห็นและมีความพิการซ้อน. กรุงเทพมหานคร: สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ.

สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2551). คู่มือการให้บริการช่วยเหลือระยะแรกเริ่มสำหรับโรงเรียนเฉพาะความพิการและศูนย์การศึกษาพิเศษ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานพุทธศาสนาแห่งชาติ.

Crais, E. R. (2006). Parents’ and Professionals’ Perceptions of the Implementation of Family - Centered Practices in Child Assessments. USA: University of North Carolina.

Decoster, D. (2009). Early intervention in the home for children under the age of threewith developmental delays: An in - depth examination of the interaction betweenservice

providers and family members. USA: California State University.

O’Shea, L. et al. (2001). Families and Teachers of Individuals with Disabilities. Boston: Allyn & Bacon.