กระบวนการนิเทศทางการศึกษาพิเศษ ของโรงเรียนต้นแบบการเรียนรวมในจังหวัดเชียงใหม่

ภัตตินันท์ สายนาค; รัชนีกร ทองสุขดี; สร้อยสุดา วิทยากร; พิกุล เลียวสิริพงศ์

ผู้แต่ง

ภัตตินันท์ สายนาค มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
รัชนีกร ทองสุขดี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
สร้อยสุดา วิทยากร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
พิกุล เลียวสิริพงศ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

กระบวนการนิเทศ, การศึกษาพิเศษ, โรงเรียนต้นแบบการเรียนรวม, จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพ อุปสรรค และข้อเสนอแนะในกระบวนการนิเทศทางการศึกษาพิเศษของโรงเรียนต้นแบบการเรียนรวมในจังหวัดเชียงใหม่ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ศึกษานิเทศก์ ผู้อำนวยการโรงเรียนและครูการศึกษาพิเศษ รวมทั้งสิ้น 87 คน โดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แบบสอบถาม และ 2) แบบสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลและสถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการสนทนากลุ่ม ได้วิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) และได้นำเสนอข้อมูลในรูปความเรียง ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพกระบวนการนิเทศทางการศึกษาพิเศษของโรงเรียนต้นแบบการเรียนรวม โดยภาพรวม มีการปฏิบัติในระดับมาก ส่วนใหญ่ศึกษานิเทศก์มีการปฏิบัติในระดับน้อย ใน 2 ขั้นตอน คือ 1.1) การวางแผนการดำเนินงาน และ 1.2) การนำผลการประเมินมาปรับปรุงแก้ไขและเผยแพร่ ส่วนผู้อำนวยการโรงเรียน มีระดับการปฏิบัติในระดับน้อย 1 ขั้นตอน คือ การนำผลการประเมินมาปรับปรุงแก้ไขและเผยแพร่ และในส่วนของครูการศึกษาพิเศษ มีการปฏิบัติในระดับมากทุกขั้นตอน 2) อุปสรรคในกระบวนการนิเทศทางการศึกษาพิเศษของศึกษานิเทศก์ อยู่ในระดับมาก ส่วนผู้อำนวยการโรงเรียนและครูการศึกษาพิเศษ อยู่ในระดับปานกลาง 3) ข้อเสนอแนะในกระบวนการนิเทศทางการศึกษาพิเศษ ในส่วนผู้อำนวยการโรงเรียน ควรเน้นการพัฒนาที่ผู้เรียนโดยตรงผ่านครูการศึกษาพิเศษ และในส่วนศึกษานิเทศก์ ต้องทำความเข้าใจและควรทำงานร่วมกันทุกภาคส่วน อีกทั้งครูการศึกษาพิเศษมีความต้องการรับการนิเทศจากหน่วยงานภายนอกเพื่อมาแนะแนวทางการปฏิบัติงานที่ถูกต้อง เพื่อให้ครูนำไปปรับปรุงและพัฒนาให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับนักเรียนที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2562. เรียกใช้เมื่อ 20 เมษายน 2562 จาก https://www.obec.go.th/wp-content/uploads/2018/10/OBECPolicy62.pdf

รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2557). การนิเทศการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 5 ฉบับปรับปรุง). สงขลา: ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยทักษิณ.

วชิรา เครือคำอ้าย. (2558). ตำราการนิเทศการศึกษา (Education Supervision). เชียงใหม่: ส.การพิมพ์.

สงัด อุทรานนันท์. (2530). การนิเทศการศึกษา หลักการ ทฤษฎีและปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์บัตรสยาม.

สมพิศ ศรีชมพู. (2558). แนวทางการดำเนินงานนิเทศภายในโรงเรียนแม่วินสามัคคี อำเภอแม่วาง จังหวัดเชียงใหม่. ใน สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2550). คู่มือดำเนินการพัฒนาหลักสูตรการพัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลงเพื่อรองรับการกระจายอำนาจสำหรับครูและศึกษานิเทศก์. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์คณะรัฐมนตรีและราชกิจจานุเบกษา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 และ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2553. กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). รายงานการติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษาเรียนรวมสำหรับเด็กพิการและเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ. กรุงเทพมหานคร: สำนักประเมินผลการจัดการศึกษา สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สุริยา สุนาอาจ. (2560). การพัฒนาแนวทางการนิเทศภายในโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 1. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

อภิเชษฐ์ วัฒนวรกุลเลิศ. (2552). การสนับสนุนงานการวิชาการในโรงเรียนของศึกษานิเทศก์ อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่. ใน สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

อาสยา พรหมศร. (2555). ความต้องการการนิเทศของครูสังคมศึกษา โรงเรียนมงฟอร์ตวิทยาลัย จังหวัดเชียงใหม่. ใน สารนิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการสอนสังคมศึกษา. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

Alila, S. et al. (2016). How Does Supervision Support Inclusive Teacherhood? International Electronic Journal of Elementary Education, 8(3), 351-362.

Harris, B. M. (1975). Supervisory behavior education. (2nd ed.). New Jersey: Prentice - Hall.

Lowe, M. A. & Brigham, F. (2000). Supervising Special Education Instruction: Does It Deserve a Special Place in Administrative Preparatory Programs. USA: George Mason University.