อนุภาคเหนือธรรมชาติในรายการช่องส่องผีที่นำเสนอผ่านเว็บไซต์ยูทูบ พ.ศ. 2562-2563

ผู้แต่ง

  • โยธิน ช่างฉลาด มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • อุมารินทร์ ตุลารักษ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

อนุภาค, สิ่งเหนือธรรมชาติ, รายการช่องส่องผี, ยูทูบ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาอนุภาคเหนือธรรมชาติในรายการช่องส่องผีที่นำเสนอผ่านเว็บไซต์ยูทูบ พ.ศ. 2562-2563 และ 2) ศึกษาความเชื่อเรื่องเหนือธรรมชาติในรายการช่องส่องผีที่นำเสนอผ่านเว็บไซต์ยูทูบ งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยวิเคราะห์บทสนทนาในรายการช่องส่องผีที่นำเสนอผ่านเว็บไซต์ยูทูบในระยะเวลา 1 ปี ระหว่างเดือนเมษายน พ.ศ. 2562 ถึงเดือนเมษายน พ.ศ. 2563 รวมจำนวนทั้งสิ้น 46 เรื่อง ใช้แนวคิดอนุภาคของ Stith Thompson ในการศึกษาอนุภาคเหนือธรรมชาติจากบทสนทนาในรายการช่องส่องผี โดยแบ่งอนุภาคเหนือธรรมชาติออกเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มแรกได้แก่ตัวละคร เช่น ผี เทวดา สัตว์ หรือมนุษย์ที่แปลกพิสดาร กลุ่มที่สองได้แก่วัตถุสิ่งของ เช่น ของวิเศษ สิ่งของ ต่าง ๆ ที่มีคุณสมบัติไม่ธรรมดา และกลุ่มที่สามได้แก่เหตุการณ์หรือพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งเหนือธรรมชาติ และนำเสนอผลที่ได้จากการวิจัยโดยใช้วิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1) อนุภาคเหนือธรรมชาติแบ่งได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ อนุภาคตัวละคร จำนวน 32 อนุภาค อนุภาควัตถุสิ่งของ จำนวน 10 อนุภาค และอนุภาคเหตุการณ์หรือพฤติกรรม จำนวน 19 อนุภาค 2) ความเชื่อเรื่องเหนือธรรมชาติ ได้แก่ การอุทิศส่วนบุญ การกลับชาติมาเกิด การขอพรจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ การเซ่นไหว้ผี ผีเข้าสิงคน และตัวตายตัวแทน การศึกษาอนุภาคและความเชื่อเรื่องเหนือธรรมชาติทำให้เห็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่มีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิตของคนในสังคมไทย ซึ่งเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจและเป็นแรงผลักดันในการดำเนินชีวิตให้มีความเจริญก้าวหน้า อีกทั้งมีส่วนช่วยให้คนทำความดี รักษาศีลเพื่อต้องการหลุดพ้นจากความทุกข์  ซึ่งจะนำไปสู่การปฏิบัติตนของคนในสังคมให้อยู่ในศีลธรรม

เอกสารอ้างอิง

กชภร ตุลารักษ์. (2546). ความเชื่อเรื่องสิ่งศักดิ์สิทธิ์กับการค้าขายอาหารในมหาวิทยาลัยรามคำแหง. ใน สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาไทยศึกษา. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

กฤตยา ณ หนองคาย. (2556). พระเอกและผู้ร้ายในภาพยนตร์แนวต่อสู้ผจญภัยของไทย: การวิเคราะห์ลักษณะการผสมผสานทางวัฒนธรรม. ใน ดุษฎีนิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง. (2560). ภารตะ-สยาม? ผี พราหมณ์ พุทธ? (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: มติชน.

นลิน สินธุประมา. (2560). เรื่องผีในสังคมไทยร่วมสมัย: บทบาทและการผสมผสานทางวัฒนธรรม. ใน รายงานการวิจัย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประคอง นิมมานเหมินท์. (2551). นิทานพื้นบ้านศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระมหาโสฬส ชนุตฺตโม (พรมมา). (2560). ศึกษาวิเคราะห์แนวคิดเรื่องพรหมันในปรัชญาเวทานตะตามทรรศนะพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(2), 561-576.

พระวงศ์สรสิทธิ์ รติกโร และคณะ. (2561). คุณค่าของการสวดมนต์ที่มีต่อพุทธศาสนิกชนไทย: กรณีศึกษาสำนักปู่สวรรค์. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 3(2), 79-94.

รัชชานนท์ จิตรีสรรพ และนรุตม์ คุปต์ธนโรจน์. (2562). อนุภาคและแบบเรื่องของเรื่องเล่าสยองขวัญสมัยใหม่ในแอปพลิเคชันจอยลดา. ใน อารีรัตน์ แย้มเกษร (บรรณาธิการ). งานประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562 (หน้า 972-983). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต.

ราชันย์ นิลวรรณาภา และพิพัฒน์ ประเสริฐสังข์. (2559). วรรณกรรมชาดกพื้นบ้านอีสาน: ภาพสะท้อนอัตลักษณ์ด้านความเชื่อ วิถีชีวิตประเพณีและพิธีกรรม. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน, 3(1), 85-97.

ศิราพร ณ ถลาง. (2557). ทฤษฎีคติชนวิทยา: วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตํานาน-นิทานพื้นบ้าน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุระประภา หิรัญปุณญะโชติ และคณะ. (2562). ช่อง-ส่อง-ผี. เรียกใช้เมื่อ 8 พฤศจิกายน 2564 จาก https://youtube.com/channel/UC3vZKDNxUue2Ed6AjSUcgxQ

อธิราชย์ นันขันตี. (2558). การนับถือผีของชาวไทยย้อ: ความสัมพันธ์ด้านความเชื่อและนิเวศวิทยาวัฒนธรรม. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาไทยศึกษา. มหาวิทยาลัยบูรพา.

อรณิชา เจริญสุข. (2562). ความสัมพันธ์ของคนกับผีในภาพยนตร์ผีไทย กรณีศึกษาภาพยนตร์ตระกูลปอบ. ใน สารนิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวิชามานุษยวิทยา. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

12/30/2022

รูปแบบการอ้างอิง

ช่างฉลาด โ. ., & ตุลารักษ์ อ. . (2022). อนุภาคเหนือธรรมชาติในรายการช่องส่องผีที่นำเสนอผ่านเว็บไซต์ยูทูบ พ.ศ. 2562-2563. วารสารมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(12), 971–981. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/263083

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย