ความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์สืบเสาะของนักเรียนระดับประถมศึกษา: ผลการศึกษาเบื้องต้นและการพัฒนากรอบการจัดการเรียนรู้เชิงนวัตกรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเข้าใจต่อธรรมชาติของวิทยาศาสตร์สืบเสาะ ถือเป็นองค์ประกอบพื้นฐานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เนื่องจากช่วยให้นักเรียนสามารถมีส่วนร่วมในกระบวนการปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งยังสามารถสร้างองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่มีความหมาย ดังนั้นแล้ว การเรียนรู้วิทยาศาสตร์สืบเสาะแบบบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัล ที่มุ่งเน้นความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์สืบเสาะได้ จึงเป็นการเปิดโอกาสให้นักเรียนได้แสวงหาความรู้ผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์แบบสืบเสาะอย่างสมบูรณ์มากขึ้น การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์สืบเสาะของนักเรียนระดับประถมศึกษาและพัฒนากรอบการจัดการเรียนรู้ โดยมีผู้เข้าร่วมการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 จำนวน 22 คน ตามจำนวนนักเรียนทั้งหมดของโรงเรียนแห่งหนึ่ง โดยใช้แบบสอบถามมุมมองเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์สืบเสาะในระดับประถมศึกษา ซึ่งผลการวิจัยพบว่า ความเข้าใจในธรรมชาติของการสืบเสาะทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนแตกต่างกันในแต่ละประเด็น โดยนักเรียนแสดงความเข้าใจในระดับสมบูรณ์ในทั้ง 5 ประเด็น ซึ่งมีสัดส่วนสูงที่สุดในประเด็น ข้อสรุปต้องสอดคล้องกับข้อมูลที่รวบรวม และข้อสรุปพัฒนาจากข้อมูลที่รวบรวมและความรู้เดิม รองลงมาคือการเริ่มต้นด้วยคำถาม ขั้นตอนการสืบเสาะนำโดยคำถามที่ตั้งขึ้น และวิธีการที่หลากหลาย ตามลำดับ จากข้อค้นพบดังกล่าว ผู้วิจัยจึงได้นำเสนอกรอบแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมที่ตอบสนองต่อเป้าหมายการสร้างเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของวิทยาศาสตร์สืบเสาะของผู้เรียนระดับประถมศึกษาบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์ เพื่อใช้เป็นกรอบการจัดการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมมุ่งเป้าต่อการยกระดับคุณภาพการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์สืบเสาะในระดับโรงเรียนต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา (JSSE) เป็นผู้ถือลิสิทธิ์บทความทุกบทความที่เผยแพร่ใน JSSE นี้ ทั้งนี้ ผู้เขียนจะต้องส่งแบบโอนลิขสิทธิ์บทความฉบับที่มีรายมือชื่อของผู้เขียนหลักหรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจแทนผู้เขียนทุกนให้กับ JSSE ก่อนที่บทความจะมีการเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของวารสาร
แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form)
ทางวารสาร JSSE ได้กำหนดให้มีการกรอกแบบโอนลิขสิทธิ์บทความให้ครบถ้วนและส่งมายังกองบรรณาธิการในข้อมูลเสริม (supplementary data) พร้อมกับนิพนธ์ต้นฉบับ (manuscript) ที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ ทั้งนี้ ผู้เขียนหลัก (corresponding authors) หรือผู้รับมอบอำนาจ (ในฐานะตัวแทนของผู้เขียนทุกคน) สามารถดำเนินการโอนลิขสิทธิ์บทความแทนผู้เขียนทั้งหมดได้ ซึ่งสามารถอัพโหลดไฟล์บทความต้นฉบับ (Manuscript) และไฟล์แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form) ในเมนู “Upload Submission” ดังนี้
1. อัพโหลดไฟล์บทความต้นฉบับ (Manuscript) ในเมนูย่อย Article Component > Article Text
2. อัพโหลดไฟล์แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form) ในเมนูย่อย Article Component > Other
ดาวน์โหลด ไฟล์แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form)
เอกสารอ้างอิง
Abd-El-Khalick, F., BouJaoude, S., Duschl, R., Lederman, N.G., Mamlok-Naaman, R., Hofstein, A., Niaz, M., Treagust, D. and Tuan, H.-l. (2004), Inquiry in science education: International perspectives. Science Education, 88(3), 397-419.
Abd-El-Khalick, F. and Lederman, N. G. (2000). Improving science teachers’ conceptions of nature of science: a critical review of the literature. International Journal of Science Education, 22(7), 665–701.
Akerson, V. L. and Bartels, S. L. (2023). Elementary science teaching: Toward the goal of scientific literacy. In N. Lederman, D. Zeidler, J. Lederman (Eds.), Handbook of research on science education (pp. 528–558). Routledge.
Anderson, R. D. (2002). Reforming science teaching: what research says about inquiry. Journal of Science Teacher Education, 13(1), 1–12.
Cetin, P. S. (2021). Effectiveness of inquiry-based laboratory instruction on developing secondary students' views on scientific inquiry. Journal of Chemical Education, 98(3), 756–762.
Cigdemoglu, C. and Köseoğlu, F. (2019). Improving science teachers' views about scientific inquiry: Reflections from a professional development program aiming to advance science centre-school curricula integration. Science & Education, 28(3), 439–469.
Cook, B. G., Smith, G. J. and Tankersley, M. (2012). Evidence-based practices in education. In K. R. Harris, S. Graham, T. Urdan, C. B. McCormick, G. M. Sinatra and J. Sweller (Eds.), APA educational psychology handbook, Vol. 1. Theories, constructs, and critical issues (pp. 495–527). American Psychological Association.
Donohue, K., Buck, G. A. and Akerson, V. (2020). Where’s the science? Exploring a new science teacher educator’s theoretical and practical understandings of scientific inquiry. International Journal of Research in Education and Science, 6(1), 1–13.
Duschl, R. A. and Grandy, R. (2013) Two Views About Explicitly Teaching Nature of Science. Science & Education, 22(9), 2109–2139.
Faikhamta, C. and Ladachart, L. (2016). Science education in Thailand: Moving through crisis to opportunity. In Science education research and practice in Asia: challenges and opportunities (pp. 197-214). Singapore: Springer Singapore.
Gai, L., Li, Y., Zheng, C., Wei, B., Jiang, Z. and Lederman, J. S. (2022). The progression of students’ views about nature of scientific inquiry. International Journal of Science Education, 44(17), 2508–2540.
Ketsing, J. and Roadrangka, V. (2010). A case study of science teachers’ understanding and practice of inquiry-based instruction (in Thai). Kasetsart Journal of Social Sciences, 31(1), 1–16.
Khaokhajorn, W. and Srisawasdi, N. (2024). Assessing pre-service science teachers’ understanding of the nature
of scientific inquiry to develop a sustainable technology-infused pedagogical program in teacher education. Cogent Education, 11(1), 2439160.
Lazonder, A. W. and Harmsen, R. (2016). Meta-analysis of inquiry-based learning: effects of guidance. Review of Educational Research, 86(3), 681-718.
Lederman, J. S. (2009). Teaching scientific inquiry: Exploration, directed, guided, and opened-ended levels. Retrieved 18 February 2025, from National Geographic Learning: https://ngl.cengage.com/assets/downloads/ngsci_pro0000000028/am_lederman_teach_sci_inq_scl22-0439a.pdf
Lederman, N. G. and Lederman, J. S. (2020). Nature of Scientific Knowledge and Scientific Inquiry. In: Akerson, V. L., Buck, G. A. (eds), Critical Questions in STEM Education (pp. 3-20). Springer.
Lederman, J. S., Bartels, S., Jimenez, J., Lederman, N. G., Acosta, K., Adbo, K., Akerson, V. L., Andrade, M. A. B. S. D., Avraamidou, L., Barber, K. A., Blanquet, E., Boujaoude, S., Cardoso, R., Cesljarev, C. D., Chaipidech, P., Connolly, C. P., Crowther, D. T., Das, P. M., Dogan, Ö. K., Epitropova, A., Fukuda, N., Gai, L., Hamed, S., Han-Tosunoglu, C., Holliday, G. M., Huang, X., Khishfe, R., Koumara, A., Kraan, E., Lavonen, J., Leunga, J. S. C., Li, Y., Librea-Carden, M. R., Liu, C., Liu, S. Y., McMahon, K., Morales, M., Morrell, P. D., Neumann, I., Park, J., Penn, M., Picholle, E., Plakitsi, K., Ramnarain, U., Raykova, Z., Rico, A., Rodríguez-Marín, F., Ruiz-González, A., Rundgren, C. J., Sagun, R. D., Salonen, S., Shao, H., Srisawasdi, N., Tan, A. L., Toma, R. B., Tshering, Ünsal, Z., Vidal Carulla, C., Visnovska, J., Voitle, F., Yalaki, Y., Yoo, H. J. and Zhu, Q. (2024). Completing the progression establishing an international baseline of primary, middle and secondary students’ views of scientific inquiry. International Journal of Science Education, 46(7), 715-731.
Lederman, J. S., Lederman, N. G., Bartels, S., Jimenez, J., Acosta, K., Akubo, M., Aly, S., Andrade, M. A. B. S. de, Atanasova, M., Blanquet, E., Blonder, R., Brown, P., Cardoso, R., Castillo-Urueta, P., Chaipidech, P., Concannon, J., Dogan, O. K., El-Deghaidy, H., Elzorkani, A., Ferdous, T., Fukuda, N., Gaigher, E., Galvis-Solano, L., Gao, Q., Guo, S., Gwekwerere, Y., Gyllenpalm, J., Hamed Al-Lal, S., Han-Tosunoglu, C., Hattingh, A., Holliday, G., Huang, X., Irez, S., Kay, G., Koumara, A., Kremer, K., Kuo, P.-C., Lavonen, J., Leung, J. S. C., Liao, Z., Librea-Carden, M. R., Lin, S.-F., Liu, C., Liu, E., Liu, S. Y., Mamlok-Naaman, R., Mcdonald, C. V., Möller, A., Morales, M., Mulvey, B. K., Neumann, I., Neurohr, A. L., Pan, Y., Panjaburee, P., Penn, M., Plakitsi, K., Picholle, E., Ramnarain, U., Raykova, Z., Rundgren, C. J., Salonen, S., Santibáñez-Gómez, D., Schwartz, R., Sharma, R., Srisawasdi, N., Takiveikata, S., Urueta-Ortiz, T., Vitlarov, K., Voitle, F. and Wishart, J. (2021). International collaborative follow-up investigation of graduating high school students’ understandings of the nature of scientific inquiry: is progress Being made?. International Journal of Science Education, 43, 991-1016.
Lederman, J. S., Lederman, N. G., Bartos, S. A., Bartels, S. L., Meyer, A. A. and Schwartz, R. S. (2014). Meaningful assessment of learners' understandings about scientific inquiry- The views about scientific inquiry (VASI) questionnaire. Journal of Research in Science Teaching, 51(1), 65–83.
Lederman, N. G. (2006). Research on nature of science: Reflections on the past, anticipations of the future. In Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching (Vol. 7, No. 1, pp. 1-11). The Education University of Hong Kong, Department of Science and Environmental Studies.
Lederman, J. S., Lederman, N. G., Bartels, S., Jimenez, J., Akubo, M., Aly, S., Bao, C., Blanquet, E., Blonder, R., Bologna Soares de Andrade, M., Buntting, C., Cakir, M., El-Deghaidy, H., ElZorkani, A., Gaigher, E., Guo, S., Hakanen, A., Hamed Al-Lal, S., Han-Tosunoglu, C., Hattingh, A., Hume, A., Irez, S., Kay, G., Kivilcan Dogan, O., Kremer, K., Kuo, P. C., Lavonen, J., Lin, S. F., Liu, C., Liu, E., Liu, S. Y., Lv, B., Mamlok-Naaman, R., McDonald, C., Neumann, I., Pan, Y., Picholle, E., Rivero García, A., Rundgren, C. J., Santibáñez-Gómez, D., Saunders, K., Schwartz, R., Voitle, F., von Gyllenpalm, J., Wei, F., Wishart, J., Wu, Z., Xiao, H., Yalaki, Y. and Zhou, Q. (2019). An international collaborative investigation of beginning seventh grade students' understandings of scientific inquiry: Establishing a baseline. Journal of Research in Science Teaching, 56(4), 486–515.
Long, J. and Hock, T.Y. (2025). Integrating the 5E model with explicit-reflective NOSI teaching to enhance pre-service science teachers' understanding of scientific inquiry. Journal of Baltic Science Education, 24(3), 448–464.
Mesci, G., Erdas-Kartal, E. and Yeşildağ-Hasançebi, F. (2025). The effect of argumentation-based inquiry on preservice teachers' understanding of the nature of science, inquiry, and scientific literacy. Teaching and Teacher Education, 162, 105064.
Natnivong, S. and Srisawasdi, N. (2016). Exploring Preservice Teachers' Perception of Simulation-based Learning in Physics Education: A Preliminary Study of Lao People's Democratic Republic. Proceeding of the 25th International Conference on Computers in Education, IIT Bombay, Mumbai.
Pondee, P., Premthaisong, S. and Srisawasdi, N. (2017). Fostering Pre-service Science Teachers' Technological Pedagogical Content Knowledge of Mobile Laboratory Learning in Science. Proceeding of the 25th International Conference on Computers in Education (pp. 572-577). New Zealand: Asia-Pacific Society for Computers in Education.
Premthaisong, S. and Srisawasdi, N. (2020). Supplementing elementary science learning with multi-player digital board game: A pilot study. Proceeding of the 24th International Conference on Computers in Education (pp. 199-207). Asia-Pacific Society for Computers in Education.
Premthaisong, S. and Srisawasdi, N. (2024). An effect of technology-infused active inquiry learning in primary school science on students' conceptions of learning science. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 20(6), em2463.
Reigeluth, C. M. and Stein, R. (1983). Elaboration theory. In C. M. Reigeluth (Ed.). Instructional-design theories and models: An overview of their current status (pp.335–381). Lawrence Erlbaum.
Roberts, D. A. and Bybee, R. W. (2014). Scientific literacy, science literacy, and science education. In N. G. Lederman and S. K. Abell (Eds.), Handbook of research on science education (Vol. 2, pp. 559–572). Routledge.
Sackett, D. L., Rosenberg W. M., Gray J. M., Haynes R. B., Richardson W. S. (1996). Evidence based medicine: What it is and what it isn’t. BMJ, 312(7023), 71–72.
Schwartz, R. and Lederman, N. (2008). What scientists say: Scientists’ views of nature of science and relation to science context. International Journal of Science Education, 30(6), 727–771.
Schwartz, R. S., Lederman, N. G. and Crawford, B. A. (2004). Developing views of nature of science in an authentic context: An explicit approach to bridging the gap between nature of science and scientific inquiry. Science Education, 88(4), 610-645.
Srisawasdi, N. and Panjaburee, P. (2019). Implementation of game-transformed inquiry-based learning to promote the understanding of and motivation to learn chemistry. Journal of Science Education and Technology, 28, 152–164.
Valladares, L. (2021). Scientific Literacy and Social Transformation. Science and Education, 30, 557–587.
