การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน บ้านแม่พริกลุ่ม ตำบลแม่พริก อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านแม่พริกลุ่ม ตำบลแม่พริก อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง 1) ศึกษาการพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน 3) เสนอแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) มีผู้เข้าร่วมปฏิบัติการวิจัยซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง 28 คน มีการทำกิจกรรมต่างๆ โดยการสนับสนุนองค์ความรู้จากพัฒนาชุมชน สำนักงานเกษตรอำเภอ ศูนย์การศึกษานอกโณงเรียน และกลุ่มปราชญ์ชาวบ้าน ทำการเก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม ทำการวิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอแบบเล่าเรื่อง โค๊ตคำพูด และเชิงพรรณนาเพื่อถ่ายทอดข้อมูลอย่างเป็นระบบ

ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นบ้านของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านแม่พริก เน้นการใช้สมุนไพรท้องถิ่น และนำภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมามาใช้ในกระบวนการผลิตอย่างมีระบบ ตั้งแต่การคัดแยก แปรรูป การควบคุมอุณหภูมิและความชื้น เพื่อคงคุณภาพสมุนไพร ผลิตภัณฑ์ที่ได้ เช่น ขี้ผึ้งไพล น้ำมันเหลือง ลูกประคบ ยาดม น้ำมันเขียว และธูปสมุนไพร การควบคุมคุณภาพอย่างสม่ำเสมอเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งเสริมความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์ 2) การพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์สมุนไพรพื้นบ้าน กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านแม่พริกได้รับการสนับสนุนจากภาคส่วนต่างๆ ในการยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์มีการนำผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่เดิมมาร่วมกันตั้งชื่อผลิตภัณฑ์ในชื่อ “สุนันท์ไพร” สุนันท์ คือ เป็นชื่อของพระสงฆ์ที่ชุมชนให้ความเคารพศรัทธา เป็นผู้นำความรู้เรื่องสมุนไพรมาใช้ให้กับชาวบ้าน รวมถึงถ่ายทอดความรู้เรื่องสมุนไพรให้กับทางกลุ่ม   ในการออกแบบฉลากใช้ดอกสารภีเป็นสัญลักษณ์ เนื่องจากเป็นสมุนไพรชนิดแรกที่ทางกลุ่มได้นำมาผลิตเป็นสิ้นค้าคือ ธูปไล่ยุง และเป็นต้นไม้ที่มีอยู่มากในพื้นที่ 3) แนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ส่งผลให้ภาพลักษณ์ผลิตภัณฑ์ดีขึ้น มีความทันสมัย และสามารถแข่งขันได้ในตลาดมากขึ้น นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาช่องทางการจำหน่ายผ่านตลาดออนไลน์ เพื่อสร้างโอกาสทางการตลาดใหม่อย่างยั่งยืน