การพัฒนารูปแบบการจัดการสุขภาวะผู้สูงอายุวิถีพุทธ โรงเรียนผู้สูงอายุชุมชนเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
การจัดการสุขภาวะ, คุณภาพชีวิต, โรงเรียนผู้สูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบการจัดการสุขภาวะผู้สูงอายุวิถีพุทธ 2) พัฒนารูปแบบการจัดการสุขภาวะผู้สูงอายุวิถีพุทธ และ 3) ขับเคลื่อนการจัดการสุขภาวะผู้สูงอายุวิถีพุทธ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 40 รูป/คน ทำการวิเคราะห์เนื้อหานำเสนอเชิงพรรณนาโดยใช้เทคนิคการเล่าเรื่อง
ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการจัดการสุขภาวะผู้สูงอายุโรงเรียนผู้สูงอายุ เขตดินแดง เป็นไปตามหลักภาวนา 4 ได้แก่ กายภาวนา สีลภาวนา จิตภาวนา และปัญญาภาวนา ซึ่งสอดคล้องกับสุขภาวะ 4 มิติ ได้แก่ ด้านกาย สังคม จิต และปัญญา 2) ในการพัฒนารูปแบบ พบแนวทางที่เหมาะสม อาทิ การออกกำลังกายและปรับพฤติกรรมการกิน (กายภาวนา) การทำกิจกรรมจิตอาสาและบำเพ็ญประโยชน์ (สีลภาวนา) การเสริมสร้างพลังอำนาจและผ่อนคลายจิตใจ (จิตภาวนา) และการพิจารณาความจริงพร้อมการเสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ปัญญาภาวนา) 3) การขับเคลื่อนรูปแบบแสดงผลลัพธ์เชิงบวก ผู้สูงอายุมีสุขภาพแข็งแรง จิตใจผ่องใส มีสัมพันธภาพที่ดี รู้สึกมีคุณค่า ลดความเครียดและความวิตกกังวล และมีสติปัญญาในการดำเนินชีวิตมากขึ้น โดยภาพรวม สุขภาวะผู้สูงอายุทั้ง 4 มิติพัฒนาไปในทิศทางที่สมบูรณ์และมั่นคง
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2559). คู่มือโรงเรียนผู้สูงอายุ. กรุงเทพฯ: กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ.
มงคลกิตติ์ โวหารเสาวภาคย์ และคณะ. (2561). โรงเรียนผู้สูงอายุ: องค์ประกอบ รูปแบบ การพัฒนาหลักสูตรและกิจกรรมเพื่อการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ (รายงานการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ประเวศ วะสี. (2544). สู่สุขภาพสี่มิติ. ใน สู่สุขภาพทางสังคมและจิตวิญญาณ. กรุงเทพฯ: สำนักงานปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2548). สุขภาวะองค์รวมแนวพุทธ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บริษัทสหธรรมิก จำกัด.
พระมหาสุทิตย์ อาภากโร (อบอุ่น) และคณะ. (ม.ป.ป.). การเสริมสร้างสุขภาวะและการเรียนรู้ของสังคมตามแนวพระพุทธศาสนา (รายงานการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พิเชษฐ ไพบูลย์ศิริ. (2554). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ (ภาคผนวก ก เอกสารประกอบดุษฎีนิพนธ์). ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2558). แผนยุทธศาสตร์การดำเนินงานระบบการดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง พ.ศ. 2557–2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
