ปัญหาทางกฎหมายของสัญญาจ้างบุคลากรทางการศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐและเอกชน

บทคัดย่อ

สัญญาทางปกครองเป็นนิติกรรมทางปกครองอย่างหนึ่งที่รัฐใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารราชการแผ่นดิน มีผลทำให้บริการสาธารณะดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง สัญญาทางปกครองจึงมีลักษณะเป้นสัญญาตามกฎหมายมหาชนนิติสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างคู่สัญญามิได้อยุ่บนพื้นฐานแห่งความเท่าเทียมกันหากมีการละเมิดหรือผิดสัญญาย่อมมีผลกระทบต่อประชาชนทั่วไป

ข้อพิพาทเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองเป็นคดีปกครองประเภทหนึ่งที่อยู่ ในเขตอำนาจของศาลปกครอง ส่วนสัญญาใดเข้าลักษณะเป็นสัญญาทางปกครอง เมื่อได้พิจารณานิยามคำว่า "สัญญาทางปกครอง" ในมาตรา 3 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ที่บัญญัติไว้ว่า "สัญญาทางปกครอง หมายความรวมถึง สัญญาที่คู่สัญญาอย่างน้อยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นหน่วยงานทางปกครองหรือบุคคลซึ่งกระทำการแทนรัฐ และมีลักษณะเป็นสัญญาสัมปทาน สัญญาที่ให้จัดทำบริการสาธารณะหรือจัดให้มีสิ่งสาธารณูปโภคหรือแสวงหาประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ" จะเห็นได้ว่านิยามความหมายของสัญญาทางปกครองโดยรวมมีความหมายที่กว้างออกไปค่อนข้างมาก นอกจากของศาลปกครองหรือคณะกรรมการวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจหน้าที่ระหว่างศาลจะได้วินิจฉัยในแต่ละสัญญาต่อไป

จากการศึกษาพบว่า สถาบันอุดมศึกษาของรัฐและเอกชนได้มีการจ้างบุคลากรเข้ามาทำหน้าที่ต่างๆ ในสถาบันอุดมศึกษาโดยมีนิติสัมพันธ์กันตามสัญญาจ้างเป็นสัญญาทางปกครองเนื่องจากเป็นการจ้างบุคลากรเข้าร่วมจัดทำบริการสาธารณะและสถาบันอุดมศึกษาเหล่านี้จะเป็นผู้กำหนดเนื้อหาสาระในสัญญาขึ้นเองทำให้ข้อสัญญามีความแตกต่างในบรรทัดฐานเดียวกันและเป็นข้อพิพาทมาสู่การฟ้องคดีต่อศาลปกครอง

ผู้เขียนจึงได้เสนอแนะให้มีการยกร่างกฎกระทรวงว่าด้วยการคุ้มครองการทำงารและผลประโยชน์ตอบแทนของผู้ปฏิบัติงานในสถาบันอุดมศึกษาของรัฐขึ้นเป็นกรอบในการพิจารณาทำสัญญาจ้างเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมมากยิ่งขึ้น และเสนอแนวทางในการแก้ไขกฎกระทรวงว่าด้วยการคุ้มครองการทำงานและผลประโยชน์ตอบแทนของผู้ปฏิบัติงานในสถาบันอุดมศึกษาของเอกชน พ.ศ. 2549 ให้นำพิพาทตามสัญญาจ้างไปฟ้องคดียังศาลปกครอง