สภาวะแวดล้อมเชิงธรรมชาติและสภาวะน่าสบายในโถงกึ่งเปิดโล่ง: กรณีศึกษา ศูนย์การค้ากึ่งเปิดโล่งในกรุงเทพมหานคร

Main Article Content

ทรงพล อัตถากร

บทคัดย่อ

     “ศูนย์การค้ากึ่งเปิดโล่ง” เป็นหนึ่งในรูปแบบสถาปัตยกรรมพึ่งพาธรรมชาติที่น่าดึงดูดใจตามแนวความคิดร่วมสมัย “กรีนไลฟ์สไตล์มอลล์” รูปแบบประกอบด้วย โถงกึ่งเปิดโล่งส่วนกลางไม่ปรับอากาศซึ่งถูกโอบล้อมด้วยร้านค้าย่อย มีหลังคาช่วงกว้างเพื่อป้องกันฝน ลดความร้อน และรับแสงธรรมชาติ มีช่องเปิดขนาดใหญ่เพื่อระบายอากาศธรรมชาติ และมีสวนหย่อมเป็นจุดพักผ่อนของชุมชน การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพสภาวะแวดล้อมเชิงธรรมชาติและสภาวะน่าสบายภายในศูนย์การค้ากึ่งเปิดโล่ง


      การวิจัยมีขอบเขต 4 ด้านคือ ความร้อน ลมธรรมชาติ แสงธรรมชาติ และพื้นที่สีเขียว โดยมีกลุ่มตัวอย่าง 8 กรณีศึกษาจากประชากร 50 โครงการ วิธีการวิจัยเริ่มจากการทดสอบอุณหภูมิ ความชื้น ความเร็วลม และความสว่างภายใน ณ สถานที่จริงในช่วงฤดูร้อน นำผลมาวิเคราะห์คุณภาพของสภาวะแวดล้อมเชิงธรรมชาติและสภาวะน่าสบาย โดยมีการประเมินระดับคุณภาพเพื่อหาจุดเด่น-จุดด้อย และหาค่าตำแหน่งในแผนภูมิขอบเขตสภาวะน่าสบายที่ยอมรับได้แบบปรับตัว ตามมาตรฐาน ASHRAE 55-2017


      ผลการวิจัย พบว่า มีกรณีศึกษา 3 ใน 8 แห่งที่อยู่ในขอบเขตสภาวะน่าสบายที่ยอมรับได้ และผลค่าเฉลี่ยกลางดัชนีสภาวะแวดล้อมมีดังนี้ ค่าผลต่างอุณหภูมิภายใน-ภายนอก 1.15 ˚C ค่าการแผ่รังสีความร้อน 32.45 ˚C ค่าเฉลี่ยอุณหภูมิที่รับรู้สึก 32.54 ˚C ค่าประสิทธิภาพการระบายอากาศที่ 0.41 % ค่าประสิทธิภาพแสงธรรมชาติที่ 0.20 % และสัดส่วนพื้นที่สีเขียวที่ 0.14 % โดยผู้วิจัยได้อภิปรายถึงจุดเด่น-จุดด้อยของแต่ละกรณีศึกษา และสรุปเป็นภาพรวมและแนวทางในการออกแบบศูนย์การค้ากึ่งเปิดโล่ง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อัตถากร ท. (2019). สภาวะแวดล้อมเชิงธรรมชาติและสภาวะน่าสบายในโถงกึ่งเปิดโล่ง: กรณีศึกษา ศูนย์การค้ากึ่งเปิดโล่งในกรุงเทพมหานคร. Asian Creative Architecture, Art and Design, 29(2), 60–74. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/archkmitl/article/view/200141
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน. (2558). โครงการศึกษาเกณฑ์การใช้พลังงานในอาคารประเภท ศูนย์การค้า. เข้าถึงได้จาก: http://meaenergysavingbuilding.net/downloads/knowledge2/sec_hyppermarket.pdf.
เกษธวัช พ่วงเพิ่ม. (2553). ลานพื้นที่ว่างส่วนกลางของศูนย์การค้าระดับชุมชน และความเป็นพื้นที่กึ่งสาธารณะ ของชุมชนเมืองกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์การวางแผนชุมชนเมืองและสภาวพแวดล้อมมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).
ญาณ เกห์ล. (2559). เมืองของผู้คน. (ศรีสุเมธ ฤทธิไพโรจน์, แปล.). กรุงเทพฯ: ลายเส้น พับบลิชชิ่ง.
ปรเมศร์ อมาตยกุล. (2549). การประมาณค่าดรรชนีความร้อนโดยวิธี Steadman. เข้าถึงได้จาก: http://www.arcims.tmd.go.th/Research_files/Estimating%20Heat%20Index%20Value%20Using%20Stead mans%20Method.pdf.
ศศิธร ศรีเฟื่องฟุ้ง. (2560). การศึกษาความสบายเชิงอุณหภาพของคนไทยภายในสถาปัตยกรรมประเภทโบสถ์. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 11(3), 85-98.
สุดาภรณ์ สุดประเสริฐ. (2559). การสำรวจสภาวะสบายเชิงความร้อนของนักศึกษาในห้องไม่ปรับอากาศ. วารสารวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 15(2), 147-160.
ASHRAE. (2017 a). ANSI/ASHRAE Standard 55-2017: Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy. Atlanta: ASHRAE. ASHRAE. (2017 b). 2017 ASHRAE Handbook Fundamentals (SI Edition). Atlanta: ASHRAE.
Atthakorn, S. (2019). Airflow Patterns of Semi-Open Shopping Malls in Bangkok. In K. Wongwailkhit (Eds.). Proceedings of the 4th RSU International Research Conference 2019. (pp. 527-542). Pathumthani: Research Institute, Rangsit University.
Givoni, B. (1998). Climate Considerations in Building and Urban Design. New York: John Wiley and Sons.
Khedari, J., Yamtraipat, N., Pratintong, N., & Hirunlabh, J. (2000). Thailand Ventilation Comfort Chart. Energy and Buildings. 2000(32), 245-249.
Lechner, N. (2015). Heating, Cooling, Lighting; Sustainable Design Methods for Architects. 4th ed. New Jersey: John Wiley & Sons.
Olgyay, V. (1963). Design with Climate. Princeton: Princeton University Press. Perry, L. (2018). The Green Mountain Gardener Articles: Benefits of Using Plants Indoors. Retrieved from: http://pss.uvm.edu/ppp/articles/healthyin.html.
Grondzik, W., Kwok, A., Stein, B., and Reynolds, J. (2014). Mechanical and Electrical Equipment for Building. 12th ed. New Jersey: John Wiley & Sons. Tyler, H., Stefano, S., Alberto, P., Toby, C., Dustin, M., and Kyle, S. (2017). CBE Thermal Comfort Tool. Retrieved from: http://comfort.cbe.berkeley.edu/.