การสร้างเครือข่ายและพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นผู้ประกอบการธุรกิจออนไลน์เม็ดมะม่วงหิมพานต์ ตามเส้นทางภูมิศาสตร์เศรษฐกิจลำเซบก จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพทั่วไปและศักยภาพชุมชนมะม่วงหิมพานต์ตามเส้นทางภูมิศาสตร์เศรษฐกิจลำเซบก 2) ศึกษาการสร้างเครือข่ายชุมชนมะม่วงหิมพานต์ลำเซบก จังหวัดอุบลราชธานี 3) พัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นผู้ประกอบการธุรกิจออนไลน์มะม่วงหิมพานต์ลำเซบก และ 4) ประเมินผลการมีส่วนร่วมและสรุปบทเรียนการสร้างเครือข่ายและพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นผู้ประกอบการ  ผู้วิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้การสำรวจด้วยแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 81 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนาหาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่มกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 14 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ค้นพบสภาพความเป็นอยู่ของชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการผลิต การแปรรูป และการจัดจำหน่ายเม็ดมะม่วงหิมพานต์ที่แท้จริง อันประกอบด้วย สถานภาพกลุ่มชุมชน สภาพการดำเนินงาน สภาพปัญหาของชุมชน และการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและศักยภาพชุมชน ทำให้ชุมชนเกิดความเข้าใจตัวเอง เข้าใจชุมชนและเห็นคุณค่าชุมชนมากขึ้น 2) การสร้างเครือข่ายชุมชนมะม่วงหิมพานต์ลำเซบก ด้วย 4 กระบวนการ คือ การกระตุ้นจิตสำนึกการรวมกลุ่ม, การวิเคราะห์สถานภาพเครือข่าย, การจัดทำยุทธศาสตร์ และการนำไปสู่การปฏิบัติ 3) การพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นผู้ประกอบการธุรกิจออนไลน์เม็ดมะม่วงหิมพานต์ลำเซบก ประกอบด้วย 2 ปัจจัยหลักคือ ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก 4) ผลการประเมินระดับการมีส่วนร่วมในการดำเนินงานของสมาชิกเครือข่ายภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับบทเรียนที่ได้จากการสร้างเครือข่ายและพัฒนาศักยภาพชุมชนสู่การเป็นผู้ประกอบการพบปัญหา แนวทางพัฒนา แบ่งเป็น 3 ระยะคือ ระยะเตรียมการ ระยะก่อตั้ง และระยะการดำเนินการของเครือข่าย และปัจจัยแห่งความสำเร็จของเครือข่าย