การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน: กรณีศึกษาโรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน: กรณีศึกษา โรงเรียนสาธิตแห่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ศูนย์วิจัยและพัฒนาการศึกษา กระบวนการวิจัยมี 3 ระยะ ได้แก่ 1) ระยะเตรียมความพร้อมและออกแบบกิจกรรม 2) ระยะดำเนินการจัดกิจกรรม และ 3) ระยะสะท้อนผล ผู้มีส่วนร่วมในการวิจัย ประกอบด้วย ผู้บริหาร ครู ผู้ปกครอง ปราชญ์ท้องถิ่น จำนวน 14 คน มีบทบาทเป็นผู้ร่วมพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้และสะท้อนผล และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 40 คน เลือกแบบเจาะจง มีบทบาทเป็นผู้เข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการใช้แบบทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบวัดทักษะ และแบบวัดความพึงพอใจ ดำเนินการสรุปและสะท้อนผลโดยการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติ t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนภายใต้“แผนการจัดการเรียนรู้ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นกำแพงแสน” 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 นักเรียนมีทักษะการทำงานในระดับดี และความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อกิจกรรมการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก 3) การสะท้อนผล พบว่า นักเรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมท้องถิ่นมากขึ้นสามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ และเป็นการสร้างความสัมพันธ์อันดีระหว่างโรงเรียนและชุมชน ส่วนข้อเสนอแนะ ควรมีการต่อยอดกิจกรรมและสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างโรงเรียนและชุมชนเพื่อให้การจัดการเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมเป็นไปอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน ซึ่งสมาคมนักวิจัยไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป การนำเสนอผลงานวิจัยและบทความในวารสารนี้ไปเผยแพร่สามารถกระทำได้ โดยระบุแหล่งอ้างอิงจาก "วารสารสมาคมนักวิจัย"
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงวัฒนธรรม. (2563). วัฒนธรรมไทยและเอกลักษณ์ประจำชาติ. กระทรวงวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร.
กษิด์เดช เนื่องจำนงค์. (2563). “การจัดการความรู้ทางวัฒนธรรม”. วารสารทีทัศน์วัฒนธรรม, 19(2), 216-230.
จักรพงษ์ แพทย์หลักฟ้า, วิรุณ ตั้งเจริญ, พฤทธิ์ ศุภเศรษฐศิริ และ วิชัย วงษ์ใหญ่. (2556). “การมีส่วนร่วมของชุมชนเมืองในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรม:กรณีศึกษาชุมชน ลาดพร้าว”. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 14(2), 1-23.
จินตนา สุจจานันท์. (2549). การศึกษาและการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์.
ชัยยุทธ วัชรานนท์. (2550). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550. กรุงเทพฯ: บัณฑิตอักษรการพิมพ์.
ทิศนา แขมมณี. (2547). ศาสตร์การสอน องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นรีรัตน์ สร้อยศรี. (2554). พฤติกรรมการสื่อสารแบบมีส่วนร่วมในการเรียนรู้แบบร่วมกันด้วยเว็เควสท์เชิงสมรรถนะของนักศึกษา สาขาเทคโนโลยีการโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.
นิรันดร์ ยิ่งยวด, สันติ ศรีสวนแตง, ประสงค์ ตันพิชัย และ ธัญญลักษณ์ เกิดทรัพย์. (2561). “การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ทางการเกษตรและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนผ่านการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย: กรณีศึกษากิจกรรมภูมิทัศน์กินได้ โรงเรียนวัดสาลี จ.สุพรรณบุรี”. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal ฉบับมนุษย์ศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 11(1), 578-596.
นิลุบล เกตุแก้ว, วิมลมณี นิลมณี, จุฑา ธรรมชาติ และ บุษบรรณ เชิดเกียรติสกุล. (2566). “การพัฒนาความตระหนักรู้ทางวัฒนธรรมของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายโดยใช้โครงงานเป็นฐานร่วมกับบทบาทสมมติ”. วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 9(2), 248-265.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พรนค์พิเชษฐ แห่งหน และ วันชัย ธรรมสัจการ. (2560). “การจัดการศึกษาเพื่อสร้างคนไทยรุ่นใหม่ตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี”. วารสารวิชาการ Veridien E-Journal. 10(1), 919-935.
วิเนส จันทะวงษ์, จิติยาภรณ เชาวรากุล, ศุภศักดิ์ บุญญะสุต และ พัชรินทร เบญจมพรชัย. (2566). “แนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาตามแนวคิดของพหุวัฒนธรรมศึกษา”. วารสารราชนครินทร์. 20(1), 98-110.
สถาพร พฤฑฒิกุล. (2558). คุณภาพผู้เรียน เกิดจากกระบวนการเรียนรู้. สระแก้ว: คณะเทคโนโลยี การเกษตร มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตสระแก้ว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
อมรวิชญ์ นาครทรรพ และคณะ. (2551). การศึกษาในวิถีชุมชน: การสังเคราะห์ประสบการณ์ในชุดโครงการวิจัยด้านการศึกษากับชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
Connors, J., & P. Mundt. (2001). “Experiential Education and Career Development Events”. The Agricultural Education Magazine. May-June Vol. 73 issue 6.
การอ้างอิงบุคคลจากการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม
ปราชญ์ชาวบ้าน 1, สัมภาษณ์ 24 มิถุนายน 2567
ปราชญ์ชาวบ้าน 2, สัมภาษณ์ 25 มิถุนายน 2567
อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรม 1, สนทนากลุ่ม 1 กรกฎาคม 2567
อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรม 2, สนทนากลุ่ม 1 กรกฎาคม 2567
ผู้บริหาร 1, สัมภาษณ์ 5 กรกฎาคม 2567
ผู้ปกครอง 1, สัมภาษณ์ 10 กรกฎาคม 2567
ผู้ปกครอง 2, สัมภาษณ์ 15 กรกฎาคม 2567
ปราชญ์ชาวบ้าน 1, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
ปราชญ์ชาวบ้าน 2, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรม 1, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรม 2, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
ผู้บริหาร 1, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
ผู้ปกครอง 1, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
ผู้ปกครอง 2, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
ตัวแทนนักเรียน 1, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
ตัวแทนนักเรียน 2, สนทนากลุ่ม 23 เมษายน 2568
Translated Thai References
Henghon, P., & Thammasakkarn, W. (2017). “Educational management to create new generation of Thai people according to the 20-year national strategy”. Veridien E-Journal. 10(1), 919-935. (in Thai).
Jantawongsri, W., Chaowarakul, J., Bunyasut, S., & Benchamapronchai, P. (2023). “Guidelines for the development of educational management according to the concept of multicultural education”. Rajanakarin Journal. 20(1), 98-110. (in Thai).
Ketkaew, N., Nilmani, W., Thammachat, J., & Cherdkiattisakun, B. (2023). “Development of Cultural Awareness of High School Students Using Project-based Learning with Role-playing”. Journal of SaengKhomKham Buddhist Studies, 9(2), 248-265. (in Thai).
Khaemmanee, T. (2007). Teaching Science: Knowledge for Effective Management of the Learning Process. (2nd printing). Bangkok: Chulalongkorn University Press. (in Thai).
Ministry of Culture. (2020). Thai culture and national identity. Bangkok: Ministry of Culture. (in Thai).
Nakornthap, A., et al. (2008). Community-based education: Synthesizing experiences in community-based education research projects. Bangkok: Thailand Research Fund. (in Thai).
Neungjamnong, K. (2020). Cultural knowledge management. Journal of Cultural Vision, 19(2), 216-230. (in Thai).
Office of the National Education Commission. (2002). National Education Act B.E. 2542 and Amendments (No. 2) B.E. 2545. Bangkok. (in Thai).
Office of the Secretary of the Education Council. (2017). National Education Plan 2017-2036. Bangkok: Prik Wan Graphic Co., Ltd. (in Thai).
Phaelakfa, J., Tungcharoen,W., Supasetsiri,P., & Wongyai, W. (2013). “Participation of Urban Community in the developing Arts and culture learning Center: A Case Study of Lad Phrao Community. Journal of the Institute of Culture and Arts, 14(2): 1-23. (in Thai).
Phrutthikun, S. (2015). Learner quality comes from the learning process. Sa Kaeo: Faculty of Agricultural Technology, Burapha University, Sa Kaeo Campus. (in Thai).
Srisa-at, B. (2017). Basic Research. Bangkok: Suwiriyasan. (in Thai).
Soisri, N. (2011). Participatory communication behavior in collaborative learning with competency-based blackwords of students in the field of television and broadcasting technology, Rajamangala University of Technology, Bangkok. Sukhothai Thammathirat Open University. Nonthaburi. (in Thai).
Suchanan, J. (2006). Education and community development. Bangkok: O.S. Printing House. (in Thai).
Wacharanon, C. (2007). The Constitution of the Kingdom of Thailand 2007. Bangkok: Bandit Aksorn Printing. (in Thai).
Yingyuad, N., Srisuantang, S., Tanpichai, P., & Kerdthrap, T. (2018). “The development of Agricultural and Environmental Learning Activity through the Participation of Network and Partnership: A Case Study Edible Garden in Wat Sali School, Suphanburi Province”. Veridian E-Journal: Humanities, Social Sciences and Arts, 11(1), 578-596. (in Thai).
Personal references from interviews and group discussions
Local wisdom teachers 1, Interview June 24, 2024
Local wisdom teachers 2, Interview June 24, 2024
Teacher 1, Group Discussion July 1, 2024
Teacher 2, Group Discussion July 1, 2024
School Director 1, Interview 5 July 2024
Parent 1, Interview July 10, 2024
Parent 2, Interview July 15, 2024
Local wisdom teachers 1, Group Discussion April 23, 2025
Local wisdom teachers 2, Group Discussion April 23, 2025
Teacher 1, Group Discussion April 23, 2025
Teacher 2, Group Discussion April 23, 2025
School Director 1, Group Discussion April 23, 2025
Parent 1, Group Discussion April 23, 2025
Parent 2, Group Discussion April 23, 2025
Student 1, Group Discussion April 23, 2025
Student 2, Group Discussion April 23, 2025