โครงสร้างการเล่าเรื่อง ภาษาและสไตล์การกำกับภาพยนตร์ของ นนทรีย์ นิมิบุตร

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาโครงสร้างการเล่าเรื่อง ภาษาภาพยนตร์ และสไตล์การกำกับภาพยนต์ของ นนทรีย์ นิมิบุตร โดยการวิเคราะห์ตัวบทภาพยนตร์ (Textual Analysis) วิธีการวิจัย งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา, การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth interview) และการสนทนากลุ่ม (Focus Group) จากกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้ชมทั่วไป แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคือ กลุ่มที่กำลังเรียนทางด้านภาพยนตร์ และกลุ่มที่ทำงานแล้ว โดยอ้างอิงกรอบแนวความคิดทางทฤษฎี ได้แก่ ทฤษฎีโครงสร้างการเล่าเรื่อง ภาษาภาพยนตร์ ทฤษฎีสัญญะวิทยา ทฤษฎีการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ทฤษฎีจิตวิเคราะห์ และแนวความคิดว่าด้วยสไตล์การกำกับภาพยนต์ ผลการวิจัย ผลงานของ นนทรีย์ นิมิบุตร มีลักษณะโครงเรื่องที่ผูกกับบริบททางสังคมในแต่ละยุคสมัย มีการอ้างอิงเหตุการณ์และบุคคลจริงเพื่อสร้างความสมจริง และสะท้อนช่วงเวลาของการเปลี่ยนผ่านทางประวัติศาสตร์ ภาพยนตร์มักใช้การเล่าย้อนอดีต (flashback) เพื่อเน้นแรงขับภายในของตัวละคร เนื้อหาในภาพยนตร์มักตั้งคำถามต่อศีลธรรม ความเชื่อ วัฒนธรรม และสภาพจิตใจของมนุษย์ ผลงานของเขาจึงสะท้อนบริบททางสังคมร่วมสมัย และมีจุดเด่นในด้านการสร้างภาษาภาพยนตร์ มีลายเซ็นทางศิลปะชัดเจน ผสมผสานการถ่ายทอดภาพ เสียง และอารมณ์อย่างประณีต นับเป็นผู้สร้างสรรค์แนวทางใหม่ในการผลิตภาพยนตร์ไทย นนทรีย์ นิมิบุตร เป็นผู้กำกับที่ “ควบคุมทุกอย่างด้วยตนเอง” ผลิตงานสะท้อนและวิพากษ์สังคมไทยในมิติต่าง ๆ ได้อย่างลุ่มลึก นัยทางทฤษฎี/นโยบาย สามารถใช้เป็นแนวทางสำหรับผู้สร้างภาพยนตร์รุ่นใหม่ ในรูปแบบศิลปะการเล่าเรื่องร่วมสมัย