การจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการทอและการสานจากกก ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มหัตถกรรมจากเสื่อกก บ้านห้วยตาด หมู่ 4 ตำบลนาดอกคำ อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทพื้นที่บ้านห้วยตาด อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย และ 2) การจัดความรู้ในภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการทอและหัตถกรรมจากเสื่อกกของวิสาหกิจชุมชน บ้านห้วยตาด จังหวัดเลย รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดการจัดการความรู้เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือบ้านห้วยตาด ผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือ ผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ปราชญ์ท้องถิ่น ตัวแทนพัฒนากร จำนวน 12 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 3 ชนิด คือ 1) แบบสัมภาษณ์ 2) การสนทนากลุ่ม 3) การประชุม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา เขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า
1. บ้านห้วยตาดเป็นหมู่บ้านในพื้นที่อำเภอนาด้วง จังหวัดเลย ชาวบ้านมีอาชีพเกษตรกรรม มีภูมิปัญญาท้องถิ่นการทอและหัตถกรรมจากเสื่อกก มีการตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนมีสมาชิก จำนวน 35 คน เพื่อสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านโดยใช้เวลาว่าง
2. มีภูมิปัญญาท้องถิ่นการทอและหัตถกรรมจากเสื่อกกที่สืบทอดมาจากบรรพบุษ โดยการใช้กกที่มีอายุและความยาวเหมาะสมมาจักเป็นเส้น ตาก ย้อมสีและนำมาทอและสานเป็นผลิตภัณฑ์ บางส่วนของการทอและหัตถกรรมจากเสื่อกกถูกนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ตามความต้องการของผู้ซื้อและพัฒนาคุณภาพไปสู่การเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP
องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้ พบว่าภูมิปัญญาการทอและหัตถกรรมจากเสื่อกกบ้านห้วยตาดมีการจัดการความรู้อย่างเป็นระบบ จึงทำให้มีข้อมูลที่ช่วยให้ชุมชนและผู้สนใจได้เรียนรู้และขับเคลื่อนภูมิปัญญาท้องถิ่นไปสู่การอนุรักษ์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
เอกสารอ้างอิง
กรกฎ จำเนียร, เมธาวี จำเนียร, ทองพูล มุขรักษ์ และปรีชาพร เกตุแก้ว. (2566). ภูมิปัญญา ความเชื่อ เรื่องเล่าปลาดุกร้า ตำบลเคร็ง อำเภอชะอวดสู่การสื่อสารการตลาดสร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(1), 272-288. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jmhs1_s/article/view/262136/178601
กรกฎ แพทย์หลักฟ้า,วิภูษณะ ศุภนคร และพีรานุช เลิศวัฒนารักษ์. (2565). ปัจจัยการดำรงอยู่ของเสื่อกกจันทบูร. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(3), 1-16. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/255652
คณาทิพย์ ศรีวะรมย์. (2562). แนวคิดเรื่องการจัดการความรู้. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 1(4), 41-50. สืบค้นจาก
https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/250855
ชุติพงศ์ คงสันเทียะ, ระพีพรรณ จันทรสา, กนิษฐา เรืองวรรณศักดิ์, ณัฏฐานุช เมฆรา และ จุรีรัตน์ ทวยสม. (2566). การจัดการองค์ความรู้เพื่อการเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสาน: การประดิษฐ์พวงมโหตร (พวงมาลัยอีสาน). วารสารศิลปะและวัฒนธรรมลุ่มแม่น้ำมูล, 12(1), 1-15. สืบค้นจาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/acj/article/view/2154
ไทยโรจน์ พวงมณี, มาริษา ภิรมย์แทน เดอ เบลล์, จารุวัลย์ รักษ์มณี และคชสีห์ เจริญสุข. (2566). กระบวนการรื้อฟื้นวัฒนธรรมการทอผาล้อของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านวังอาบช้าง อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, 6(1), 223-262. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/lajournal/article/view/260170/176010
สุกัญญา ดวงอุปมา และภัทรพร ภาระนาค. (2556). การถ่ายทอดองค์ความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นการทอเสื่อกก. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 1(3), 195-203. สืบค้นจาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JCDLQ/article/view/134029
สุวินัย เกิดทับทิม. (2558). การจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำลูกแป้งข้าวหมากในเขตภาคกลางของประเทศไทย. Research Journal Phranakhon Rajabhat: Social Sciences and Humanity, 10(1), 57-75. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/PNRU_JHSS /article/view/42136
พฤทธิ์พงศ์ ไชยพหล และ อาแว มะแส. (2562). การประยุกต์ภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการดำรงชีพในการขับเคลื่อนการพัฒนาสู่ชุมชนเข้มแข็ง:กรณีศึกษาชุมชนคีรีวง อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช, วารสารพัฒนาสังคม, 22(1), 48-68. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jsd/article/view/241651
พิมพ์พรรณ เทพสุเมธานนท์. (2560). การจัดการความรู้. วารสารรัชต์ภาคย์, 11(23), 79-86. สืบค้นจาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/RJPJ/article/view/171885
สิทธิศักดิ์ ทองเกร็ด และ ชมภูนุช หุ่นนาค. (2564). การจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการทำน้ำตาลมะพร้าวของชุมชนตำบลบางกระบือ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารนวัตกรรมธุรกิจ การจัดการและสังคมศาสตร์, 2(2), 67-91. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org /index.php/jibim/article/view/253111
ปรณัฐ กิจรุ่งเรือง และ อรพิณ ศิริสัมพันธ์. (2565). การพัฒนาหลักสูตรพหุวิทยาการและรูปแบบการจัดการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาชีพเชิงรุกเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพและการเรียนรู้เชิงผลิตภาพของผู้เรียนในจังหวัดกาญจนบุรี. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(2), 739-759. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php /jmhs1_s/article/view/257895
ปรียศรี พรหมจินดา และ โสมฉาย บุญญานันต์. (2564). การพัฒนาศิลปหัตถกรรมจักสานไทยร่วมสมัยของวิสาหกิจชุมชนหัตถกรรมสู่ความยั่งยืน กรณีศึกษาพหุเทศะพื้นที่. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(12), 576-590. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/249141
