ตัวละครเทพในนาฏกรรมไทย: ที่มาและบทบาท ตัวละครเทพในนาฏกรรมไทย: ที่มาและบทบาท
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาที่มาและบทบาทของตัวละครเทพในนาฏกรรมไทยโดยพิจารณาจากวรรณคดีและการแสดง วิธีดำเนินการวิจัยใช้การศึกษาค้นคว้าจากหนังสือ ตำรา วิทยานิพนธ์ บทความ วรรณคดีและ บทนาฏกรรม การสัมภาษณ์ และนำมาวิเคราะห์ที่มาและบทบาทของตัวละครเทพในนาฏกรรมไทย ผลการศึกษาพบว่า เทพเป็นกลุ่มตัวละครที่ปรากฏการแสดงในนาฏกรรมไทยหลายเรื่อง มีที่มาและถูกกำหนดบทบาทจากคติความเชื่อ 3 กลุ่ม คือ 1) เทพในนาฏกรรมที่มาจากคติความเชื่อทางศาสนาฮินดู กลุ่มนี้ได้รับอิทธิพลจากมหากาพย์ของอินเดียปรากฏเด่นชัดเรื่องรามเกียรติ์ สามารถแบ่งกลุ่มเทพตามสถานภาพได้ 5 กลุ่ม ได้แก่ เทพชั้นสูง เทพชั้นรอง เทพบริวาร เทพรับใช้ อสูรเทพบุตร 2) เทพในนาฏกรรมที่มาจากคติความเชื่อทางพระพุทธศาสนา กลุ่มนี้ได้รับอิทธิพลจากนิทานชาดก ปรากฏพระอินทร์เป็นหัวหน้าของเทวดาทั้งปวง 3) เทพในนาฏกรรมที่มาจากความเชื่อดั้งเดิม กลุ่มนี้ได้รับอิทธิพลจากเรื่องเล่า นิทาน ตำนานพื้นบ้าน ปรากฏในลักษณะของผีท้องถิ่นที่ภายหลังนำชื่อจากเทพอินเดียมาเรียกให้สอดคล้องกับฤทธานุภาพ เทพในนาฏกรรมไทยนอกจากจะปรากฏในการแสดงโขน ละครที่เล่นเป็นเรื่องราวแล้ว ยังพบในการแสดงรำ ระบำ การละเล่นของหลวง ที่จับเป็นตอนสั้น ๆ ด้วย
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Bunditpatanasilpa. (2017). 100 year memorial Kru Arkhom Sayakhom. Nonthaburi: Thaipoom publishing.
Chueinta, S. (2001). An analysis study of the role of Indra in Lanna Pannasa-Jataka (Master’s Thesis). Chaing Mai University, Chiang Mai.
Jongda, S. (2021, July 17). Interview by B. Anyapho. [Tape recording], Soi Bangwag 138, Bangkae, Bangkok.
Panseng, C. (2018). Long Song Dance: God Indra. (Bachelor’s Thesis). Bunditpatanasilpa Institute, Bangkok.
Poonpipat, N. (2019). Gods in thai literrature: Roal of creator and destroyer. Ganesha Journal, 15(2), 69-82.
Sangthong, J. (2019). Mythology and World Views of Greek Society. Journal of Philosophy and Religion, Khon Kaen University, 4(2), 108.
Sathienkoset. (2008). Som Ya Pi Than Ramakien. Bangkok : Siam.
Thongaram, K. (2015). The Script Making of Thai Mask play of Fine Arts Department. Journal of Fine and Applied Arts, Khon Kaen University, 7(2), 107-130.
Tubtimhin, N. (2018). Long Song Dance: The Bathing of Lord Shiva. Retrieved from http://rdedu.bpi.ac.th/research/myfile/BPI20190625094522_4Nitipong.pdf
Vingwon, S. (2012). Literature of the Performing Arts. Bangkok : Saksopha.
Virulrak, S. (2004). Principles of periscope dance. Bangkok : Dansutha.
Yupho, D. (1988). Dance Theater Arts or Thai Dramatic Arts Guide. Bangkok : The Fine Arts Department.
