การศึกษาความสัมพันธ์เชิงสาเหตุและผลของปัจจัยที่เป็นอุปสรรค การนำระบบการจัดการเอกสารอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในองค์กร ด้วยวิธี DEMATEL ภายใต้ทฤษฎีระบบเกรย์ กรณีศึกษา มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยอุปสรรคการนำระบบการจัดการเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Document Management System: EDMS) มาใช้ในองค์กร ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงปริมาณประเภทการตัดสินใจแบบหลายหลักเกณฑ์ (Multi-criteria decision-making: MCDM) โดยการประยุกต์เทคนิควิธี DEMATEL ภายใต้ทฤษฎีระบบเกรย์ (Grey) ในการวิเคราะห์ข้อมูล และใช้มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง เป็นกรณีศึกษา งานวิจัยนี้เก็บข้อมูลจากกลุ่มผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้และประสบการณ์ด้านระบบ EDMS จำนวน 7 คน โดยใช้แบบสอบถาม ผลการวิจัยพบว่า (1) สามารถกำหนดปัจจัยอุปสรรคการนำระบบ EDMS มาใช้ในองค์กร จากการทบทวนวรรณกรรมและการทวนสอบของกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ ได้จำนวน 12 ปัจจัย ได้แก่ กระบวนการขาดการบูรณาการ ขาดบุคลากรที่มีความรู้ ขาดมาตรฐานกระบวนการ การต่อต้านของพนักงาน ขาดนโยบายการขับเคลื่อน ขาดความสามารถในการบริหารโครงการ ขาดวัฒนธรรมองค์กรด้านดิจิทัล ขาดความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ขาดการมีส่วนร่วมของพนักงาน ขาดความมุ่งมั่นจากผู้บริหาร ขาดการจัดสรรทรัพยากร และ ขาดโครงสร้างพื้นฐานด้านระบบเทคโนโลยี (2) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยอุปสรรค สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มสาเหตุ (Causal group) ซึ่งมีจำนวน 4 ปัจจัย ในส่วน กลุ่มผล (Effect group) มีจำนวน 8 ปัจจัย (3) ปัจจัยอุปสรรคที่มีความสำคัญมากที่สุด 3 อันดับ ได้แก่ อันดับหนึ่ง “ขาดนโยบายการขับเคลื่อน” อันดับสอง “ขาดมาตรฐานกระบวน” และอันดับสาม “ขาดความมุ่งมั่นจากผู้บริหาร” โดยงานวิจัยนี้มีประโยชน์ในเชิงวิชาการ คือ เป็นงานวิจัยแรกที่เสนอกรอบแนวคิดการหาความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของปัจจัยอุปสรรคการนำระบบ EDMS มาใช้ในองค์กร และประโยชน์ในเชิงปฏิบัติ คือ ผู้บริหารของมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐแห่งหนึ่ง กรณีศึกษา สามารถนำผลงานวิจัยไปวางแนวทางในการจัดลำดับความสำคัญในการแก้ปัญหาเพื่อบรรเทาปัจจัยอุปสรรคในการนำระบบ EDMS มาใช้ในองค์กร ได้อย่างเป็นระบบ