ประวัติศาสตร์ความทรงจำการต่อสู้ของชาวม้งในสงครามคอมมิวนิสต์

บทคัดย่อ

สงครามเย็นซึ่งเกิดขึ้นในระดับโลกและภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ส่งผลกระทบโดยตรงต่อกลุ่มชาติพันธุ์ม้งในภาคเหนือของประเทศไทย ความขัดแย้งทางอุดมการณ์ในยุคสงครามเย็นนำมาซึ่งการสู้รบด้วยอาวุธสงครามในพื้นที่ชายแดนประเทศไทยและลาวหรือสงครามคอมมิวนิสต์ ม้งเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีบทบาทอย่างสำคัญในการสู้รบร่วมกับทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายคอมมิวนิสต์ ที่ผ่านมา เสียงที่ถูกสื่อออกสู่สาธารณะล้วนมาจากเจ้าหน้าที่รัฐกับสื่อมวลชนของไทย ปรากฏภาพลักษณ์ของ “แม้วแดง” หรือทหารม้งของฝ่ายคอมมิวนิสต์ที่โหดร้ายและบ่อนทำลายประเทศชาติเป็นหลัก นอกนั้นเป็นเสียงของอดีตนักศึกษาที่เข้าร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยและเข้าไปอยู่กับชาวม้งในพื้นที่ป่าที่นำเสนอประสบการณ์ตรงของการต่อสู้ทางการเมืองและความสัมพันธ์ที่มีกับชาวม้งที่อยู่กับฝ่ายคอมมิวนิสต์เท่านั้น บทความนี้จึงนำเสนอเสียงของชาวม้งที่เข้าร่วมการต่อสู้กับทั้งสองฝ่าย โดยเน้นประวัติศาสตร์ความทรงจำของชาวม้งเพื่อตอบคำถามว่า ทำไมแกนนำชาวม้งในยุคนั้นจึงตัดสินใจเข้าร่วมกับอีกฝ่ายหนึ่ง บทบาทของทหารชาวม้งที่เข้าร่วมต่อสู้กับทั้งสองฝ่ายและความสูญเสียที่เกิดขึ้นเป็นอย่างไร และภายหลังสงครามยุติลงแล้วพวกเขาสมานบาดแผลเพื่ออยู่ร่วมกันได้อย่างไร งานนี้รวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์อดีตแกนนำชาวบ้านและทหารม้งทั้งสองฝ่ายกับเอกสารที่เกี่ยวข้อง ผู้เขียนนำเสนอว่าประวัติศาสตร์บอกเล่าของชาวม้งเป็นความทรงจำทางสังคมว่าด้วยการต่อสู้ในยุคสงครามเย็นที่พวกเขานำเสนอต่อสาธารณะ แม้จะเป็นเพียงวาทกรรมรองก็ตาม