การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตโคเนื้อด้วยวิธีการที่แตกต่างกันในเขตอำเภอเขาค้อและอำเภอบึงสามพัน จังหวัดเพชรบูรณ์

Main Article Content

พิพัฒน์ ชนาเทพาพร
จันทร์จิรา โต๊ะขวัญแก้ว
เฉลิมพันธ์ ตันทะรา

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตโคเนื้อโดยการวางแผนการผสมพันธุ์แบบฤดูกาล ด้วยวิธีการใช้ฮอร์โมนที่แตกต่างกันในการเหนี่ยวนำการเป็นสัดต่อค่าการผสมติด อัตราการผสมติด และ ค่าดัชนีการผสมเทียม ในเขตอำเภอเขาค้อและอำเภอบึงสามพัน ทำการทดลอง โดยการคัดเลือกฝูงโคเนื้อแบบสุ่มจำนวนทั้งหมด 90 ตัว จาก 2 อำเภอ อำเภอละ 45 ตัว และแบ่งกลุ่มโคทดลองออกเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มละ 15 ตัว โดยโคทดลองทั้งหมดผ่านการตรวจความสมบูรณ์พันธุ์ และมีค่าคะแนนร่างกาย (BCS) ไม่น้อยกว่า 2.50 วางแผนการทดลองแบบบล็อกสุ่มสมบูรณ์ (RCBD) โดยกำหนดให้บล็อกคืออำเภอทั้ง 2 อำเภอ โคทั้งหมดจะถูกสุ่มให้ได้รับโปรแกรมการเหนี่ยวนำการเป็นสัด ได้แก่ กลุ่มที่ 1: ปล่อยให้เป็นสัดตามธรรมชาติ (กลุ่มควบคุม) กลุ่มที่ 2: การใช้ฮอร์โมนเหนี่ยวนำการเป็นสัดและและกำหนดระยะเวลาในการผสมเทียม (GnRH + PG) และกลุ่มที่ 3:
ใช้ฮอร์โมนเหนี่ยวนำการเป็นสัดร่วมกับการใช้ซีด้า (CIDR®) และกำหนดระยะเวลาในการผสมเทียม (GnRH + PG + CIDR®) ผลการศึกษาพบว่าวิธีการใช้ฮอร์โมนที่แตกต่างกันในการเหนี่ยวนำการเป็นสัด ไม่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการสืบพันธุ์ของโคเนื้อ การผสมติดในครั้งแรก และค่าดัชนีการผสมเทียมของทั้ง 2 อำเภอ (P>0.05) อย่างไรก็ตามผลของการเหนี่ยวนำการเป็นสัดทำให้ค่าอัตราการผสมติดในครั้งแรกสูงขึ้นเล็กน้อย ซึ่งในอนาคตอาจต้องมีการศึกษาต่อเพื่อนำผลการทดลองไปใช้ส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปใช้เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อต่อไป

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมปศุสัตว์. 2549. การดูแลสุขภาพโคเนื้อ. สำนักงานพัฒนาการปศุสัตว์และถ่ายทอดเทคโนโลยี

กรมปศุสัตว์. กรุงเทพฯ.

ชุติมา วงศ์สังวาลย์, วิสูตร ไมตรีจิตต์ และ สุธิษา มาเจริญ. 2567. เวลาในการถอดแท่ง progesterone ในโปรแกรมผสมเทียมแบบกำหนดเวลาต่อสมรรถภาพทางการสืบพันธุ์ในโคสาวพันธุ์กำแพงแสน.

วารสารแก่นเกษตร. 2024(ฉบับพิเศษ 2): 639-646.

Edmonson, A., I. Lean, L. Weaver, T. Farver and G. Webster. 1989. A body condition scoring chart for Holstein dairy cows. Journal of dairy science. 72: 68-78.

Ferre, L.B., M.N. Cervino, J. Jaeschke, M. Itterman, J. McLean, A. Aragon, A. Fernandez, M. Villa, N. Formia, M. Jaureguiberry, R. Rearte, M.E. Kjelland, M.G. Colazo, J.M. Thomas and R.L. Sota. 2025. Evaluation of GnRH- versus estradiol-based protocols for ovulation synchronization in postpartum Bos taurus grazing beef cows submitted to fixed-time artificial insemination. Theriogenology. 233(2025): 1–7.

Kaim, M., A. Bloch, D. Wolfenson, R. Braw-Tal, M. Rosenberg, H. Voet and Y. Folman. 2021. Effects of GnRH Administered to Cows at the Onset of Estrus on Timing of Ovulation, Endocrine Responses, and Conception. Journal of dairy science. 88(6): 2012-2021.

Kasimanickam, R., J. Hall, J. Currin and W. Whittier. 2008. Sire effect on the pregnancy outcome in beef cows synchronized with progesterone based Ovsynch and CO-Synch protocols. Animal Reproduction Science. 104(1): 1-8.

Melo, D.B., W.M. Jr. Coelho, T. Marques, C.S. Salman, I.M. Macedo, T. Castro, M.C.G. Menezes, H.F. Monteiro, R.F. Cotterman, A.J. Conley and F.S. Lima. 2024. Effect of 200 μg of gonadorelin hydrochloride at the first GnRH of a CO-Synch program on ovulation rate and pregnancies per artificial insemination in Holstein heifers. Journal of Dairy Science. 107(8): 6268-6277.

Moriel, P., P. Lancaster, G.C. Lamb, J.M.B. Vendramini and J.D. Arthington. 2017. Effects of post-weaning growth rate and puberty induction protocol on reproductive performance of Bos indicus-influenced beef heifers. Journal of Animal Science. 95(8): 3523–3531.

Novakovic, B., J. Nikitovic, M. Antic and M. Mergedus. 2020. Insemination Index and Fertilization Success in Holstein’s Cattle Race After Retention of The Placenta. Journal of Agricultural, Food and Environmental Sciences. 74(1): 46-55.

Ratzburg, K., K. Jorgensen-Muga, J. Murugesan, J. Kastelic, V. Kasimanickam and R. Kasimanickam. 2020. Presynchronization with CIDR, with or without GnRH, prior to COSynch in beef heifers. Theriogenology. 146(2020): 80-87

Rich, J.J.J., E.J. Northrop, E.L. Larimore and G.A. Perry. 2018. Influence of GnRH supplementation at CIDR removal on estrus expression and interval to estrus in beef cattle. Theriogenology. 119(2018): 76-79

Thomas, J.M., J.W.C. Locke, B.E. Bishop, J.M. Abel, M.R. Ellersieck, J.V. Yelich, S.E. Poock, M.F. Smith and D.J. Patterson. 2017. Evaluation of the 14-d CIDR-PG and 9-d CIDR-PG protocols for synchronization of estrus in Bos indicus-influenced and Bos taurus beef heifers. Theriogenology. 92: 190-196.