การเปรียบเทียบฤทธิ์ของสารสกัดหยาบใบสาบเสือ (Chromolaena odorata) และเปลือกทับทิม (Punica granatum) ในการยับยั้งเชื้อ Staphylococcus aureus
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงทดลองเพื่อเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบใบสาบเสือ (Chromolaena odorata) และเปลือกทับทิม (Punica granatum) ในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus จำนวน 6 เชื้อแยก (Isolates) ที่คัดแยกได้จากรอยโรคผิวหนังอักเสบเป็นหนองในแมวพันธุ์พื้นเมือง 6 ตัว เชื้อแบคทีเรียนี้พบบ่อยทางคลินิกและมักจะลุกลามจนเป็นเหตุให้แมวเสียชีวิตได้
สารสกัดหยาบเตรียมโดยใช้เอทานอล 95% เป็นตัวทำละลาย สกัดภายใต้อุณหภูมิ 35 °C เป็นเวลา 24 ชั่วโมง ส่วนการทดสอบฤทธิ์ต้านแบคทีเรียใช้วิธี Agar disc diffusion method จำนวน 3 ซ้ำ หาค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียได้ (Minimum Inhibitory Concentration; MIC) ด้วยวิธี Broth microdilution และความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียได้ (Minimum Bactericidal Concentration; MBC)
ด้วยเทคนิค Streak plate ผลที่ได้พบว่า เปลือกทับทิมให้ผลได้ร้อยละ (Percentage yield) สูงสุด เท่ากับ 34.00 (w/w) ของปริมาณวัตถุดิบที่ใช้ ในขณะที่ใบสาบเสือให้ผลได้ร้อยละเท่ากับ 10.38 (w/w) การทดสอบฤทธิ์ต้านแบคทีเรียที่ความเข้มข้น 250 mg/ml และ 500 mg/ml พบว่า สารสกัดทั้งสองชนิดมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อ Staphylococcus aureus ได้ โดยที่ความเข้มข้น 500 mg/ml สารสกัดหยาบเปลือกทับทิมและใบสาบเสือให้ขนาดวงใสเฉลี่ยเท่ากับ 14.33±0.91 และ 7.00±0.69 มิลลิเมตร (mm.) ตามลำดับ แต่ต่ำกว่ายาปฏิชีวนะ Gentamicin (18.28±0.75 mm.) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ [One-way ANOVA; F(2,51) = 951.19, p < .001] เมื่อเปรียบเทียบรายคู่ พบว่า สารสกัดหยาบเปลือกทับทิมมีประสิทธิภาพสูงกว่าสารสกัดหยาบใบสาบเสืออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Post hoc Tukey HSD; p < .001) นอกจากนี้ พบความเข้มข้นต่ำสุดของสารสกัดหยาบเปลือกทับทิมมีฤทธิ์ยับยั้งและฆ่าเชื้อได้สูงที่สุด โดยมีค่า MIC เท่ากับ 3.90 mg/ml และค่า MBC เท่ากับ 7.81 mg/ml ส่วนสารสกัดหยาบใบสาบเสือมีค่า MIC เท่ากับ 7.81 mg/ml และค่า MBC เท่ากับ 62.50 mg/ml จากผลวิจัยสรุปได้ว่าสารสกัดหยาบเปลือกทับทิมมีศักยภาพสูงในการยับยั้งและฆ่าเชื้อ Staphylococcus aureus ดังนั้นสามารถนำไปพัฒนาเป็นทางเลือกสำหรับรักษาโรคผิวหนังอักเสบเป็นหนองในแมวได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Betoni, J. E. C., Mantovani, R. P., Barbosa, L. N., Di Stasi, L. C., & Fernandes Junior, A. (2006). Synergism between plant extract and antimicrobial drugs used on Staphylococcus aureus diseases.Memórias do Instituto Oswaldo Cruz, 101(4), 387–390. https://doi.org/10.1590/s0074-02762006000400007
Cavana, P., Robino, P., Stella, M. C., Bellato, A., Crosaz, O., Fiora, S. R., & Nebbia, P. (2022). Staphylococci isolated from cats in Italy with superficial pyoderma and allergic dermatitis: Characterisation of isolates and their resistance to antimicrobials. Veterinary Dermatology, 34(1), 14-21. https://doi.org/10.1111/vde.13127
Costa, S. S., Ribeiro, R., Serrano, M., Oliveira, K., Ferreira, C., Leal, M., Pomba, C., & Couto, I. (2022).
Staphylococcus aureus causing skin and soft tissue infections in companion animals:
Antimicrobial resistance profiles and clonal lineages Antibiotics, 11(5), 599. https://doi.org/10.3390/antibiotics11050599
Cowan, M. M. (1999). Plant products as antimicrobial agents. Clin Microbiol Rev. 1999 Oct;12(4):564-82. doi: 10.1128/CMR.12.4.564. PMID: 10515903; PMCID: PMC88925.
Forsythe, P. (2015). Feline pyoderma. In World Small Animal Veterinary Association World Congress Proceedings. URL: https://www.vin.com/doc/?id=7259268
Hanphanphoom, S., & Krajangsang, S. (2016). Antimicrobial activity of Chromolaena odorata extracts against bacterial human skin infections. Modern Applied Science, 10(2), 159. https://doi.org/10.5539/mas.v10n2p159
Howell, A. B., & D'Souza, D. H. (2013). The pomegranate: Effects on bacteria and viruses that influence human health. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2013, 606212. https://doi.org/10.1155/2013/606212
Imarenezor, E. P. K., Ebuara, F. U., Abhadionmhen, O. A., Brown, S. T. C., & Isaac, K. (2020). Antimicrobial effects of Chromolaena odorata leaves on Staphylococcus aureus and Streptococcus spp. isolates from urine of patients attending general hospital, Wukari, North East Nigeria. Global Scientific Journal, 8(9), 1183–1195.
Khairullah, A., Sudjarwo, S., Effendi, M., Ramandinianto, S., Gelolodo, M., Widodo, A., Riwu, K., &
Kurniawati, D. (2023). Pet animals as reservoirs for spreading methicillin-resistant Staphylococcus aureus to human health. Journal of Advanced Veterinary and Animal Research, 10(1), 1-10. https://doi.org/10.5455/javar.2023.j641
Kharchoufi, S., Licciardello, F., Siracusa, L., Muratore, G., Hamdi, M., & Restuccia, C. (2018).
Antimicrobial and antioxidant features of ‘Gabsi’ pomegranate peel extracts. Industrial Crops and Products, 111, 345-352. https://doi.org/10.1016/j.indcrop.2017.10.037
Koh, J. J., Qiu, S., Zou, H., Lakshminarayanan, R., Li, J., Zhou, X., Tang, C., Saraswathi, P., Verma,
C., Tan, D. T. H., Tan, A. L., Liu, S., & Beuerman, R. W. (2013). Rapid bactericidal action of alpha-mangostin against MRSA as an outcome of membrane targeting. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Biomembranes, 1828(2), 834-844. https://doi.org/10.1016/j.bbamem.2012.09.004
Moura, J. B., Vargas, A. C., Gouveia, G. V., Gouveia, J. J. S., Ramos-Júnior, J. C., Botton, S. A.,
Pereira, E. C., & Costa, M. M. (2017). In vitro antimicrobial activity of the organic extract of Cladonia substellata Vainio and usnic acid against Staphylococcus spp. obtained from cats and dogs. Pesquisa Veterinária Brasileira, 37(4), 368–378. https://doi.org/10.1590/s0100-736x2017000400010
Narongpun, P., Chanchaithong, P., Yamagishi, J., Thapa, J., Nakajima, C., & Suzuki, Y. (2023).
Whole-genome investigation of zoonotic transmission of livestock-associated methicillin-resistant Staphylococcus aureus clonal complex 398 isolated from pigs and humans in Thailand. Antibiotics, 12(12), 1745. https://doi.org/10.3390/antibiotics12121745
Saleh, M. M., & Ibrahim, O. M. S. (2026). New gel formulation for treating wounds infected with
common bacteria isolated from feline wounds in rats. Open Veterinary Journal, 16(1), 175–188. https://doi.org/10.5455/OVJ.2026.v16.i1.17
Scaglione, E., Sateriale, D., Mantova, G., Di Rosario, M., Continisio, L., Vitiello, M., Pagliarulo, C., Colicchio, R., Pagliuca, C., & Salvatore, P. (2024). Antimicrobial efficacy of Punica granatum Lythraceae peel extract against pathogens belonging to the ESKAPE group. Frontiers in Microbiology, 15, Article 1383027. https://doi.org/10.3389/fmicb.2024.1383027
Spiliopoulou, I., & Petinaki, E. (2015). Methicillin-resistant Staphylococcus aureus colonization
and infection risks from companion animals: Current perspectives. Veterinary Medicine: Research and Reports, 6, 373-382. https://doi.org/10.2147/vmrr.s91313
Vogelnest, L. J. (2012). Feline superficial pyoderma: a retrospective study of 52 cases (2001–
. Veterinary Dermatology, 23(5), 448–e86. https://doi.org/10.1111/j.1365-3164.2012.01085.x
