The relationship of Land Use Changes on Water Quality in Lower Phetchaburi Watershed.
Main Article Content
Abstract
The purposes of this research were to study land use change. and to study the relationship between land use change and water quality in the Lower Phetchaburi watershed. Using satellite imagery in 2008, 2013 and 2018 to classify land use. Water quality was assessed using the Water Quality Index (WQI) and relationship was studied using the Pearson correlation coefficient.
The results of the study found that land use change in the Lower Phetchaburi watershed during 2008-2018 found that urban and built-up lands had the greatest increase 0.88%, followed by other areas and water resources 0.08% and 0.06%, respectively, most of which were from agricultural lands. As a result, the number of agricultural lands has the most decreased 0.65%, followed by forest lands and salt farms 0.22% and 0.15%, respectively. Such land use changes resulted in the overall deterioration of water quality. Which is classified as a surface water source standard type 4, with water quality deterioration during the dry period than during the rainy period, with an average of 57.5 points. As for the analysis of the correlation of changes in land use and water quality in the Lower Phetchaburi watershed, it was found that forest lands were significantly correlated with ammonia. Urban and built-up lands were significantly correlated with the BOD. Meanwhile, agricultural lands and salt farms have a significant opposite correlation with the FCB.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
References
กรมการปกครอง. 2562. สถิติประชากร. https://stat.bora.dopa.go.th /new_stat/webPage/statByYear.php.
กรมควบคุมมลพิษ. (2553). ค่าคะแนนรวมของคุณภาพน้ำ 5 พารามิเตอร์. http://iwis.pcd.go.th/officer/document/download/2/2.pdf.
กรมควบคุมมลพิษ. (2560). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทยปี 2560. https://www.pcd.go.th/wp-content/uploads/2020/05/pcdnew-2020-05-19_04-11-39_967159.pdf.
กรมควบคุมมลพิษ. (2560). คู่มือระบบบำบัดน้ำเสียชุมชน. http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER3/DRAWER056/GENERAL/DATA0000/00000973.PDF.
กลุ่มวิเคราะห์สภาพการใช้ที่ดิน. (2554). รายงานสภาพการใช้ที่และการเปลี่ยนแปลงที่ดิน. กรมพัฒนาที่ดิน.
กองจัดการคุณภาพน้ำ. (2540). เกณฑ์ระดับคุณภาพน้ำและมาตรฐานคุณภาพน้ำประเทศไทย. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม.
กาญจน์เขจร ชูชีพ. (2561). Remote Sensing Technical Note. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
เกษม จันทร์แก้ว. (2526). การจัดการลุ่มน้ำ. ภาควิชาอนุรักษ์วิทยา คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
คณาจารย์โครงการบัณฑิตศึกษา สาขาการใช้ที่ดินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ. (2560). เทคนิคการสำรวจการใช้ที่ดินและการประเมินคุณภาพทรัพยากรธรรมชาติเชิงสหวิทยาการ. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยฯ. (2562). ข้อมูลการตรวจวัดคุณภาพน้ำในปีพ.ศ. 2551 - 2561. (Data file). โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยฯ.
จรัณธร บุญญานุภาพ. (2546). การสำรวจข้อมูลจากระยะไกล. คณะเกษตรศาสตร์ ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร.
จานนท์ ศรีเกตุ. (2552). ผลของกิจกรรมชุมชนที่มีต่อคุณภาพน้ำในแม่น้ำเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
จารุมาศ เมฆสัมพันธ์. (2564). จากต้นน้ำถึงปากแม่น้ำ บทบาททางนิเวศอุทกวิทยาและการจัดการเชิงอนุรักษ์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
จิตรภณ สุนทร. (2561). การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตอำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม. วารสารสาขามนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์และศิลปะมหาวิทยาลัยศิลปกร, 11(2), 82-95.
ชาริญาณ์ คงทุง. (2558). การวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงประเภทการใช้ประโยชน์ที่ดินบริเวณถนนราชพฤกษ์. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
แทนทัศน์ เพียกขุนทด และ อาภาพรรณ สัตยาวิบูล. (2563). พื้นที่ริมน้ำ: ความสัมพันธ์ของการใช้ที่ดินกับคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรณีศึกษา ลุ่มน้ำท่าจีน. วารสารสังคมวิจัยและพัฒนา, 2(2), 30-44.
นครินทร์ บำรุงศรี. (2544). ความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณธาตุอาหาร (ไนเตรท แอมโมเนีย และฟอสฟอรัสทั้งหมดในน้ำ) กับการใช้ประโยชน์ที่ดิน ในพื้นที่ลุ่มน้ำป่าสัก. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
นิพนธ์ พัวพงศกร. (2560). ภาพอนาคตในปี 2035 ที่ดิน พลังงาน และน้ำในประเทศไทย. ใน โรงแรมดิเอมเมอรัลด์, งานสัมมนาภาพอนาคตในปี 2035 : ที่ดิน พลังงาน และน้ำในประเทศไทย. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศ.
บรรเจิด พลางกูร. (2523). ทรัพยากรที่ดิน. กรมพัฒนาที่ดิน.
พระคงศิลป์ เขื่อนอัน. (2553). คุณภาพน้ำและตะกอนดินกับการใช้ประโยชน์ที่ดินของลุ่มน้ำย่อยฝั่งตะวันตกแม่น้ำน่าน. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
พาลินทุ์ วุฒิชาติวานิช. (2558). ผลกระทบเมื่อประชากรโลกเริ่มเข้าสู่ภาวะ Urban Sprawl. https://www.ftpi.or.th/2015/2791.
มานพ พงศทัต. (2527). รูปแบบการใช้ที่ดินระบบและโครงสร้างการสัญจรของกรุงเทพมหานคร: การพัฒนาและแนวโน้มในอนาคต. สถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วรวิชญ์ สิงหนาท. (2563). การจัดการคุณภาพน้ำ 2020. http://49.231.15.21/deptw2/upload/files/bsmeF256308251322418090.pdf.
วราภรณ์ สีหนันทวงศ์. (2547). การศึกษาแนวโน้มสภาพการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินในลุ่มน้ำปิง-วังเพื่อการวางแผนการจัดการสิ่งแวดล้อม. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
วัสมน บุญชูศรี. (2558). ผลของการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดินที่มีผลต่อปริมาณและคุณภาพของตะกอนภายในลุ่มน้ำท่าจีน. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำและการเกษตร. (2555). โครงการพัฒนาระบบคลังข้อมูล 25 ลุ่มน้ำ และแบบจำลองน้ำท่วมน้ำแล้ง ลุ่มน้ำเพชรบุรี. http://tiwrmdev.hii.or.th/web/attachments/25basins/19-petchaburi.pdf.
สามารถ ใจเตี้ย และพัฒนา บุญญประภา. (2562). ผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากปัญหาคุณภาพน้ำและข้อเสนอแนะกิจกรรเฝ้าระวัง กรณีศึกษาลุ่มน้ำลี้ จังหวัดลำพูน. วารสาร มฉก.วิชาการ, 23(1), 32-46.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2552). การจำแนกการใช้ประโยชน์ที่ดินและมาตรการใช้ที่ดินอย่างยั่งยืน. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเพชรบุรี. (2556). พื้นที่ป่าไม้ของจังหวัดเพชรบุรี. http://www.phetchaburi.go.th.
สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 8. (2561). รายงานคุณภาพน้ำแหล่งน้ำผิวดินประจำปี 2561. http://www.reo08.mnre.go.th/th/information/list/999.
สำนักงานสำรวจทางธรณีวิทยาของสหรัฐฯ (USGS). (2562). ภาพถ่ายจากดาวเทียม. (Data file). http://earthexplorer.usgs.gov/.
หวานใจ หลำพรม. (2560). รูปแบบการตั้งถิ่นฐานของชุมชนริมฝั่งแม่น้ำที่ส่งผลต่อคุณภาพน้ำในแม่น้ำเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 20, 313-330.
อินทิรา เผ่าจินดา. (2530). คุณภาพน้ำทางแบคทีเรียวิทยาของแม่น้ำแม่กลองตอนบน. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์].
Camara, M., Jamil, N.R. & Abdullah, A.F.B. (2019). Impact of land uses on water quality in Malaysia: a review. Ecological Processes. 8, 10.
Yadav, S., Babel, M.S., Shrestha, S. et al. (2019). Land use impact on the water quality of large tropical river: Mun River Basin, Thailand. Environ Monit Assess. 191, 614.