การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพจิตด้วยโปรแกรมความสุขเชิงจิตวิทยา 5 มิติ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความสุขของผู้ต้องขังสูงอายุ

Main Article Content

ณัฎฐา ม้วนสุธา

บทคัดย่อ

       บทความวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพจิตผู้ต้องขังสูงอายุก่อนและหลังพัฒนา เพื่อพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพจิตผู้ต้องขังสูงอายุ กลุ่มเป้าหมายเป็นผู้ต้องขังสูงอายุจำนวน 75 คน ดำเนินการวิจัยโดยการประยุกต์แนวคิดวิจัยเชิงปฏิบัติการ 4 ขั้นตอน คือ ค้นหา วิเคราะห์ปัญหา วางแผน, ปฏิบัติตามแผน, สังเกตผลและสะท้อนผล และจัดกิจกรรมตามขั้นตอนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ วิเคราะห์รูปแบบ เชิงปริมาณ โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา คือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน Paired samples t-test ผลการวิจัย พบว่า ปัญหาการสร้างเสริมสุขภาพจิตของผู้ต้องขังสูงอายุเกิดจากการขาดความรู้ในการดูแลตนเอง และไม่มีแนวทางในการสร้างเสริมสุขภาพสำหรับผู้ต้องขังสูงอายุที่ชัดเจน การจัดบริการสุขภาพของเรือนจำรวมถึงระบบสาธารณสุขยังไม่สอดคล้องกับประเด็นปัญหาที่เป็นเหตุปัจจัย ดังนั้นรูปแบบในการสร้างเสริมสุขภาพจิตต้องมีการบูรณาการการดำเนินงานระหว่างภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับการสร้างเสริมสุขภาพจิตร่วมกับการบริหารจัดการ 7 ขั้นตอน คือ ศึกษาพื้นที่ วิเคราะห์ปัญหา วางแผนร่วม กำหนดกลวิธี จัดตั้งเครือข่าย มอบหมายงาน บริหารและรับประโยชน์ ผนวกกับการใช้รูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพจิตฯ พบว่า คุณภาพชีวิตและความสุขเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหลังเข้าร่วมโปรแกรม (p < 0.001)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ม้วนสุธา ณ. (2025). การพัฒนารูปแบบการสร้างเสริมสุขภาพจิตด้วยโปรแกรมความสุขเชิงจิตวิทยา 5 มิติ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและความสุขของผู้ต้องขังสูงอายุ. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 51(2), 117–134. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/socku/article/view/277337
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมสุขภาพจิต. (2560). เครียด..คลายเครียด (พิมพ์ครั้งที่ 8). นนทบุรีการพิมพ์.

กรมสุขภาพจิต. (2556). คู่มือความสุข 5 มิติสำหรับผู้สูงอายุ (พิมพ์ครั้งที่2). บียอนด์พับลิสซิ่ง.

กรฐณธัช ปัญญาใส. (2562). ประสิทธิผลของรูปแบบการมีสวนร่วมการสร้างเสริมสุขภาพเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา, 14(2), 52-62.

กัญนิกา อยู่สำราญ. (2563). ความเครียดและการเผชิญความเครียดของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอเมืองจังหวัดนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(1), 55-64.

ขวัญสุดา บุญทศ. (2563). ทฤษฎีเกี่ยวกับจิตวิทยาพัฒนาการวัยสูง. https://shorturl.asia/ZHSQg

ณัฎฐา ม้วนสุธา. (2563). การจัดการความเครียดของผู้สูงอายุในจังหวัดสุราษฎร์ธานีตามแนวพระพุทธศาสนา.วารสารนาคบุตรปริทรรศน์มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช, 14(3), 81-90.

ธานี โชติกคาม. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างสุขในชมรมผู้สูงอายุตำบลดงตะขบอำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร. วารสารโรคและภัยสุขภาพสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์, 16(1), 18-34.

ธัญรัศม์ ภุชงค์ชัย. (2563). การพัฒนาศักยภาพในการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ ตำบลนาฝาย อำเภอเมืองชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 38(1), 167-176.

พัสมณฑ์ คุ้มทวีพร. (2562). การจัดการความเครียด. https://ns.mahidol.ac.th/english/th/departments/FN/COE_gerontological/article.html

วิไลวรรณ อิศรเดช. (2564). การเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุของสังคมเมืองผ่านระบบสื่อสารออนไลน์. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(2), 347-360.

วรรณา จารุสมบูรณ์. (2564). ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขภาพจิตเชิงบูรณาการในผู้ต้องขังสูงอายุ: การศึกษาแบบกึ่งทดลอง. วารสารสุขภาพจิตและการพยาบาลจิตเวช, 35(3), 101-118.

สถิติผู้ต้องขังจากกรมราชทัณฑ์. (2566). http://www.correct.go.th/ stathomepage/

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานประจำปี 2566 http://nscr.nesdc.go.th/

อาภรณ์ สิงห์ชาดา. (2559). ผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดต่อความเครียดของผู้สูงอายุ. วารสาร มฉก วิชาการ,19(38), 39-51.

อรรถกร เฉยทิม. (2560). ความสุขของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุเขตกรุงเทพมหานคร. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Alborzkouh, P., & Teams. (2015). A review of the effectiveness of stress management skills training on academic vitality and psychological well-being of college students. J Med Life. 8(4), 39–44.

Baidawi, S., & Trotter, C. (2023). Psychological well-being intervention outcomes in elderly inmates: A comprehensive five-dimensional approach. Journal of Correctional Health Care, 29(3), 167-184. https://shorturl.asia/WAeQO

Chen, G., Zhang, Y., Li, X., & Wang, J. (2020). Long-term outcomes of mental health interventions for elderly ex-prisoners: A three-year longitudinal study. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 64(8), 845-863.

George, L. K. (2010). Still happy after all these years: Research frontiers on subjective well-being in later life. Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 65(3), 331-339.

Patro, Chandra Sekhar., & Kumar, K. Sudesh. (2019). Effect of Workplace Stress Management Strategies on Employees’ Efficiency. International Journal of Scientific Development and Research (IJSDR), 4(5). 413-418.

United Nations. (2015). World population ageing 2015. Department of Economic

and Social Affairs, Population Division.