การศึกษาและพัฒนาคู่มืออาจารย์สำหรับดูแลนิสิตด้วยจิตวิทยาเชิงบวก (KU-PMIND)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาของนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 2) เพื่อสร้างคู่มืออาจารย์สำหรับดูแลนิสิตด้วยจิตวิทยาเชิงบวก (KU-PMIND) โดยใช้หลักการวิจัยเชิงพัฒนา (Design and Development Research) มีกลุ่มตัวอย่างเป็นนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัย-เกษตรศาสตร์ จำนวน 380 คน และอาจารย์มหาวิทยาลัยกับบุคลากรในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จำนวน 8 คน ผลการศึกษาพบว่า
1) สภาพปัญหาของนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ประกอบด้วยปัญหา 7 ด้าน ได้แก่ ด้านการเรียน ด้านการปรับตัว ด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ด้านภาระทางการเงิน ด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต และด้านอื่น ๆ จากผลการสำรวจพบว่า นิสิตประสบปัญหาด้านการปรับตัวมากที่สุด รองลงมาคือปัญหาด้านการเรียน โดยนิสิตชั้นปีที่ 1 และ 2 มักเผชิญกับปัญหาด้านการเรียนเป็นหลัก ในขณะที่นิสิตชั้นปีที่ 3 และ 4 เผชิญกับปัญหาด้านการปรับตัวมากกว่า
2) คู่มืออาจารย์สำหรับดูแลนิสิตด้วยจิตวิทยาเชิงบวก (KU-PMIND) ประกอบด้วยเนื้อหา5 บท โดยในบทที่ 1 กล่าวถึงธรรมชาติช่วงวัยรุ่น คุณลักษณะของอาจารย์ และความหมายของจิตวิทยาเชิงบวก บทที่ 2 กล่าวถึงสภาพปัญหาของนิสิต วิธีการแก้ไขปัญหาของนิสิต และแนวทาง การทราบปัญหานิสิต บทที่ 3 กล่าวถึงวิธีการให้คำปรึกษา ตั้งแต่ทักษะพื้นฐาน กระบวนการ และเทคนิคในการจัดการอารมณ์ บทที่ 4 กล่าวถึงแนวทางการช่วยเหลือนิสิตในแต่ละด้าน และบทที่ 5 กล่าวถึงแบบคัดกรองสุขภาพจิต และช่องทางการส่งต่อเมื่อนิสิตเผชิญกับปัญหาสุขภาพจิต โดยคู่มือดังกล่าวได้คะแนนรวมจากการพิจารณาของผู้เชี่ยวชาญทั้ง 4 คน โดยทำการประเมินในด้าน 3 ด้าน ได้แก่ด้านรูปแบบ ด้านเนื้อหา และด้านการนำไปใช้ คิดเป็นค่าเฉลี่ย 0.94, 0.90 และ 0.88 ตามลำดับ และค่าเฉลี่ยโดยรวมทั้งฉบับคิดเป็น 0.91 ซึ่งถือว่าคู่มือมีความเหมาะสมสามารถนำไปใช้ได้จริง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2546). คู่มือการให้การปรึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์
ทหารผ่านศึก. https://dmh.go.th/ebook/dl.asp?id=8
คีรีบูน จงวุฒิเวศย์, และมาเรียม นิลพันธ์. (2542). รายงานการวิจัย การศึกษาและจัดทำคู่มือปฏิบัติ
งานอาสา สมัครท้องถิ่นในการดูแลรักษามรดกทางศิลปวัฒนธรรม (อส.มส.). คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ณิชาภา เจริญรุ่งเรืองชัย. (2547). คู่มือการบริหารงานโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนดอนฉิมพลี
พิทยาคม, สารนิพนธ์ กศ.ม. (การบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
นิลุบล สุขวณิช. (2566). “การยอมรับทางบวกอย่างไม่มีเงื่อนไข” เทคนิคที่น่าใช้ในการให้คำปรึกษา
ปัญหาความรัก. https://www.istrong.co/single-post/unconditional- positiveregard?srsltid=AfmBOoqZPHUycFR8S9t3QIQolcMZxdpj0U CuiVAQb9bEKhR Z1Le39iO_
นุดี รุ่งสว่าง. (2543). การพัฒนาคู่มือการสร้างหลักสูตรระดับโรงเรียนสำหรับครูประถมศึกษา.
[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].
เบญจวรรณ บุณยะประพันธ์. (2563). การพัฒนาคู่มือเพื่อสร้างการตระหนักรู้ในตนเองของนักศึกษา
ระดับปริญญาตรี. วารสารวิชาการศิลปะศาสตร์ประยุกต์, 13(1), 74-85.
ปราณี กรุณวงษ์. (2546). คู่มือการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบโมเดลซิปปา เพื่อพัฒนาความคิด
สร้างสรรค์ระดับประถมศึกษาของโรงเรียนวัดแสงสรรค์. [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
ปองกมล สุรัตน์. (2564). วัยรุ่น. [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. ภาควิชาจิตวิทยา คณะสังคมศาสตร์
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พัลพงศ์ สุวรรณวาทิน, และเรวดี วัฒฑกโกศล. (2564). ล้มแล้วลุกได้…หากเรามีทุนทางจิตวิทยา
(ตอนที่ 1). https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles/psy-cap-resilience/
พิชญา สุรพลชัย. (2566). โครงการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพของนิสิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัย.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). https://dol.thaihealth.or.th /Media/Index/87a526d4-e2b0-ed11-80fd-00155d1aab66#
มนตรี ชมชื่น. (2548). คู่มือการทอลวดลายผ้าตีนจกไท-ยวน จังหวัดราชบุรี. [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2556). คู่มืออาจารย์ที่ปรึกษา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
(ฉบับปรับ ปรุงแก้ไข พุทธศักราช ๒๕๕๖). https://person.ku.ac.th/personnel _https://person.ku. ac.th/personnel_v1/ita/ita2566/O14_คู่มืออาจารย์.pdf
เมธินี วงศ์วานิช รัมภกาภรณ์, สุชาวดี เกษมณี, และ พรพนา วัฒนเสรี. (2559). การให้คำปรึกษาของอาจารย์ที่ ปรึกษาระดับปริญญาตรีในการแก้ไขปัญหาสำหรับนิสิต สาขาวิชาธุรกิจ และคอมพิวเตอร์ศึกษาภาควิชา อาชีวศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 31(1), 45-56.
วัณยรัตน์ คุณาพันธ์. (2561). การศึกษากระบวนการปรับตัวที่มีประสิทธิผลสำหรับนักศึกษาในสถาบัน
อุดมศึกษาเอกชน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 13(1), 95-105.
วีร์ เมฆวิลัย. (ม.ป.ป). จิตบำบัดกลุ่มสร้างแรงจูงใจด้วยจิตวิทยาเชิงบวก (Moticational Group
Psychotherapy) [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กรมสุขภาพจิต.
ศิริพร จึงสุทธิวงษ์. (2556). จิตวิทยาพัฒนาการ (พิมพ์ครั้งที่ 6). สำนักพิมพ์แห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศูนย์สุขภาพจิตที่ 3. (2563). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563.
https://mhc3. dmh.go.th/ITA2564/O12/รายงานผลการดำเนินงานปี%202563.pdf
ศูนย์สุขภาวะนิสิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2560). Happy place center ศูนย์สุขภาวะนิสิต
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. https://vet.ku.ac.th/vv2018/images/education/form/ 265.pdf
สมชาย รัตนทองคำ. (2556). ลักษณะผู้เรียนระดับอุดมศึกษา. [เอกสารไม่ได้ตีพิมพ์]. สาขาหลักสูตร
และการสอน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น. https://ams.kku.ac.th/aalearn/resource/edoc/tech/56web/6learn_sty56.pdf
สมมารถ ปรุงสุวรรณ. (2544). การพัฒนาคู่มือครูในโรงเรียนทหารช่าง [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ].
สุทธิรักษ์ ไชยรักษ์. (2556). ปัญหาการปรับตัวของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
(รายงานการวิจัย). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
สุวัชราพร สวยอารมณ์, และ ปิยะฉัตร เอื้อชินกุล. (2567). การพัฒนาคู่มือระบบการให้การปรึกษาและ
ดูแลช่วยเหลือนักเรียนวัยรุ่น ในยุคดิจิทัลสำหรับครูที่ปรึกษาในจังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสาร
นวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 6(3), 527-540.
เอื้ออนุช ถนอมวงษ์. (2566). การพัฒนาแบบวัดสุขภาพจิตสำหรับนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
วารสารบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 18(1), 217–227.
Benjakul, P., & Cheunarrom, C. (2000). Student adjustment problems in two dental schools
in Thailand. Journal of Dental Education, 64(5), 365–369.
Corey, G. (2018). Theory and practice of counseling and psychotherapy (10th ed.).
Cengage Learning.
Davies, E. B., Morriss, R., & Glazebrook, C. (2014). Computer-delivered and web-base
interventions to improve depression, anxiety, and psychological well-being of university students: a systematic review and meta-analysis.
Journal of medical Internet research, 16(5), e130. https://doi.org/10.2196/jmir.3142
Eisenberg, D., Goldrick-Rab, S., Lipson, S. K., & Broton, K. (2016). Too Distressed to
Learn? Mental Health Among Community College Students. Madison, WI:
Wisconsin HOPE Lab.
Faith, A. I., & Olanrewaju, M. K. (2024). Impact of Counseling Services on Academic
Performance of Public School Students in Nigeria. IUP Journal of Management Research, 23(2), 49–62.
Liangruenrom, N., Joshanloo, M., Hutaphat, W., & Kittisuksathit, S. (2025). Prevalence
and correlates of depression among Thai university students: Nationwide study.
BJPsych Ope, 11(2), e59. https://doi.org/10.1192/bjo.2025.21
Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction.
American Psychologist, 55(1), 5–14. https://doi.org/10. 1037/0003-066X.55.1.5
Walker, R. V., Zelin, A. I., Behrman, C., & Strnad, R. (2017). Qualitative analysis of student
perceptions: “some advisors care. Some don’t.”. NACADA Journal, 37(2), 44–54.
