ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน

บทคัดย่อ

ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน  ทำการศึกษาทั้งนิยามศัพท์  ความหมาย  รูปแบบวิธีการและลักษณะต่างๆ  ของกฎหมายที่เกี่ยวข้องในปัจจุบัน  ควบคู่ไปกับการศึกษาหลักเกณฑ์และมาตรการกฎหมายที่มีอยู่ตามพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว  พ.ศ.  2553  พระราชบัญญัติทนายความ  พ.ศ.  2528  ข้อบังคับสภาทนายความว่าด้วยมรรยาททนายความ  พ.ศ.  2529  และข้อบังคับประธานศาลฎีกา  ว่าด้วยการอบรม  ระเบียบปฏิบัติของที่ปรึกษากฎหมายการจดแจ้งและลบชื่อออกจากบัญชี  พ.ศ.  2556  และบทบัญญัติของกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง  ตลอดจนอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานต่างๆ  ที่เกี่ยวข้องกับที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน  พร้อมกับศึกษากฎหมายของต่างประเทศที่เกี่ยวกับการจัดให้มีที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนด้วย

ผู้วิจัยทำการศึกษาปัญหากฎหมายเกี่ยวกับที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน  โดยใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสาร การสังเกต และการสัมภาษณ์ระดับลึก  จากการศึกษาพบว่า  ปัญหาเกี่ยวกับที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนมีหลายประการด้วยกัน  คือ  ประการที่หนึ่ง  เรื่องมาตรการการบังคับมรรยาทของที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน  ในส่วนของการปฏิบัติหน้าที่ของที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนร่วมกับพนักงานสอบสวน  ไม่ได้มีการกำหนดมาตรการลงโทษของการไม่เข้าร่วมสอบสวนของที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนไว้  เพราะหากไม่เข้าร่วมการสอบสวนจะมีผลต่อการฟ้องคดีของพนักงานอัยการ  ถึงแม้ว่าจะมีทางแก้โดยวิธีให้ที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนที่ไม่ร่วมสอบสวนตามที่กฎหมายกำหนดให้มีที่ปรึกษากฎหมายต้องเข้าร่วมสอบปากคำ  โดยให้มีการระบุหมายเหตุแห่งการไม่มา  และให้ถือว่าเป็นการสอบสวนโดยพนักงานสอบสวนสรุปสำนวนเสนอตรวจตามลำดับชั้น  เพื่อส่งให้พนักงานอัยการส่งฟ้องได้  ซึ่งในกรณีที่พนักงานอัยการไม่รับสำนวนดังกล่าวเพราะไม่มีที่ปรึกษากฎหมายที่ศาลเยาวชนและครอบครัวแต่งตั้ง  พนักงานอัยการจะส่งสำนวนคืนให้กับพนักงานสอบสวนอันเป็นการส่งผลต่อระยะเวลาในการฟ้องคดีของพนักงานสอบสวนและพนักงานอัยการตามลำดับ  ประการที่สอง  กระบวนการตรวจสอบการจับกุมที่ศาลที่เกี่ยวกับที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนเป็นเพียงมาตรการที่ทำขึ้นเพื่อรองรับสิทธิของเด็กหรือเยาวชนเท่านั้น  แต่ไม่มีกระบวนการที่ครอบคลุมตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กและพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553  โดยเฉพาะสิทธิเรื่องการรักษาความลับและการให้ความช่วยเหลือจากที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนอย่างเต็มที่  ประการที่สาม เรื่องการสอบปากคำเด็กหรือเยาวชนพระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว  พ.ศ. 2553  มิได้บัญญัติถึงกรณีที่บุคคลที่กฎหมายกำหนดไว้หากไม่อาจเข้าร่วมสอบปากคำได้  ว่าจะมีผลทางกฎหมายอย่างไร  ประการที่สี่  ปัญหาเกี่ยวกับความรู้ความสามารถและโอกาสในการปฏิบัติงานของที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชนไม่เป็นไปอย่างเต็มที่และไม่มีกฎหมายกำหนดอำนาจหน้าที่การปฏิบัติงานไว้อย่างชัดเจนเพียงพอแต่การให้คำปรึกษาแก่เด็กหรือเยาวชน  และประการที่ห้า  สิทธิในการโต้แย้งการปฏิบัติงานของที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน  ยังไม่มีข้อบังคับที่กำหนดหลักเกณฑ์หรือบุคคลที่เกี่ยวข้องการอุทธรณ์การปฏิบัติหน้าที่ของที่ปรึกษากฎหมายของเด็กหรือเยาวชน  และประการสุดท้ายเรื่องปัญหาในการแต่งตั้งทนายความหรือที่ปรึกษากฎหมายให้กับฝ่ายผู้ฟ้องคดีเด็กหรือเยาวชน  ที่ไม่มีบทบัญญัติเกี่ยวกับการแต่งตั้งผู้ฟ้องคดีเพื่อทำหน้าที่ในการให้คำปรึกษากฎหมาย  จากปัญหาดังกล่าวจะเห็นว่ามีความสำคัญและจำเป็นที่ต้องทำการศึกษา  ค้นคว้าและวิจัยในข้อกฎหมายและปัญหาที่เกี่ยวกับที่ปรึกษากฎหมายตามพระราชบัญญัติและกฎหมายที่เกี่ยวข้องดังกล่าวเพื่อนำไปสู่แนวทางในการแก้ไขปัญหาในภายภาคหน้าต่อไป