บทบาทของภาครัฐและภาคประชาสังคมที่มีต่อการจัดการพิพิธภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่น กรณีศึกษา ไชน่าทาวน์ ประเทศไทย และไชน่าทาวน์ สิงคโปร์

บทคัดย่อ

          การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์การวิจัย คือ 1) เพื่อศึกษาการจัดการพิพิธภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่นผ่านการจัดการโดยภาครัฐและภาคประชาสังคม 2) เพื่อเปรียบเทียบการจัดการพิพิธภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่นระหว่างการจัดการพิพิธภัณฑ์ชุมชนท้องถิ่นโดยภาครัฐและภาคประชาสังคม กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 5 กลุ่ม คือ ผู้ประกอบการพิพิธภัณฑ์ เจ้าหน้าที่หรือพนักงาน นักท่องเที่ยว ประชาชนในพื้นที่ และผู้ประกอบการร้านค้าบริเวณใกล้เคียง จำนวน 42 คนเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และใช้วิธีการวิเคราะห์แบบอุปนัยในการวิเคราะห์ข้อมูล

          ผลการศึกษา พบว่า

1. 1. พิพิธภัณฑ์วัดไตรมิตรวิทยาลัย ประเทศไทย และพิพิธภัณฑ์วัดพระเขี้ยวแก้วไชน่าทาวน์ฯ ประเทศสิงคโปร์ มีจุดร่วมเหมือนกัน คือ เป็นพื้นที่ทางศาสนาแต่การจัดแสดงและวิธีการนำเสนอแตกต่างตามวัตถุประสงค์ โดยพิพิธภัณฑ์วัดไตรมิตรวิทยาลัยเน้นในเรื่องการอพยพของชาวจีนโพ้นทะเลเข้ามาในสยาม ส่วนพิพิธภัณฑ์วัดพระเขี้ยวแก้วไชน่าทาวน์ฯ เน้นไปที่การเก็บวัตถุโบราณสิ่งของล้ำค่าทางประวัติศาสตร์และศาสนาพุทธมหายาน
2. พิพิธภัณฑ์บ้านเก่าเล่าเรื่องชุมชนเจริญไชย และพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ไชน่าทาวน์ฯ ประเทศสิงคโปร์ มีจุดร่วมเหมือนกัน คือ เป็นพิพิธภัณฑ์ที่เกิดมาจากภาคประชาสังคม โดยประชาชนเป็นผู้ผลักดันให้เกิดขึ้น เน้นที่การเล่าเรื่องให้มากที่สุดเกี่ยวกับวิถีชีวิตความเป็นอยู่ และวัฒนธรรมประเพณี โดยแตกต่างกันไปตามจำนวนพื้นที่ในการจัดแสดง
3. การนำเทคโนโลยีและสื่อที่หลากหลายมาใช้ในการจัดแสดง เพื่อสร้างความน่าสนใจ และประสิทธิภาพในการเรียนรู้ ร่วมกับกิจกรรมหรือการเรียนรู้ที่ลงมือปฏิบัติจริง ควรสะท้อนและธำรงไว้ซึ่งอัตลักษณ์ของท้องถิ่นผ่านการสร้างความร่วมมือและจิตสำนึกร่วมของคนในชุมชน