การบริหารจัดการฟาร์มเพื่อบริหารความเสี่ยงในการผลิตมะม่วง ของเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา

ปรีดาพร อารักษ์สมบูรณ์  ณัฐพล บัวเปลี่ยนสี และ  วัฒนา พิลาจันทร์

ผู้แต่ง

ปรีดาพร อารักษ์สมบูรณ์ ณัฐพล บัวเปลี่ยนสี และ วัฒนา พิลาจันทร์ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภักราชนครินทร์

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการฟาร์ม, ความเสี่ยง, การผลิตมะม่วง

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจสภาพปัญหาการบริหารจัดการฟาร์มและปัจจัยความเสี่ยงการผลิตมะม่วงของเกษตรกร และนำมาวิเคราะห์จำแนกความเสี่ยง การประเมินความเสี่ยง และควบคุมความเสี่ยง เพื่อนำเสนอโปรแกรมการประเมินความเสี่ยงและเครื่องมือการจัดการความเสี่ยงในการผลิตมะม่วงของเกษตรกรในจังหวัดฉะเชิงเทรา โดยใช้การวิจัยแบบผสมผสานคือ ใช้วิธีวิจัยเชิงปริมาณ ทำเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่างจากเกษตรกรผู้ผลิตมะม่วงของจังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 400 ตัวอย่าง ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน และสนับสนุนข้อค้นพบด้วยการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยมีกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักคือ ผู้ที่มีความเกี่ยวข้องกับการผลิตมะม่วงของจังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 8 คน

ผลการวิจัยพบว่า การบริหารจัดการฟาร์มมีสภาพปัญหาในการใช้ที่ดินโดยปราศจากการบำรุงรักษา ขาดความรู้ในการเข้าถึงแหล่งเงินทุน แรงงานเคลื่อนย้ายไปสู่นอกภาคการเกษตรมากขึ้น และขาดเทคโนโลยีในการผลิตทำให้ไม่สามารถกระจายผลผลิตได้ทั้งปี ในส่วนของปัจจัยความเสี่ยงพบว่า เกษตรกรมีความเสี่ยงในด้านผลผลิตล้นตลาดมากที่สุด รองลงมาได้แก่ ด้านการขาดแคลนแรงงาน ด้านสภาพภูมิอากาศ/ภัยพิบัติธรรมชาติ และด้านการจัดการการเงิน/บัญชี ตามลำดับ ดังนั้นจากผลการศึกษาทำให้คณะผู้วิจัยนำเสนอโปรแกรมการจัดการความเสี่ยงและเครื่องมือการจัดการความเสี่ยงเพื่อให้เกษตรกรสามารถใช้เป็นแนวทางและนำไปวางแผนเพื่อป้องกันความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2556). การจัดการฟาร์ม. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ไชยยะ คงมณี และคณะ. (2560). การรับรู้ความเสี่ยงและกลยุทธ์การจัดการความเสี่ยงของเกษตรกรสวนยางในภาคใต้ ประเทศไทย. รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ , มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ฐิติวดี ชัยวัฒน์. (2552). การบริหารความเสี่ยงภัยและการประกันภัยในศตวรรษที่ 21. จุฬาภรณ์มหาวิทยาลัย.

นฤมล สอาดโฉม. (2550). การบริหารความเสี่ยงองค์กร. กรุงเทพฯ : ฐานการพิมพ์ จำกัด.

ศรินทร ทองอินทร์. (2558). ปัญหาและอุปสรรคในการส่งออกมะม่วงน้ำดอกไม้ไปยังสาธารณรัฐประชาชนจีน : กรณีศึกษา ผู้ประกอบการในจังหวัดฉะเชิงเทรา. หลักสูตรบริหารธุรกิจ มหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการธุรกิจโลก วิทยาลัยพาณิชยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

ศุภิสรา พรายมูล. (2561). การจัดการความเสี่ยงทางการเกษตรของเกษตรกรผู้ปลูกลิ้นจี่ อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม. แก่นเกษตร. 46 (2) : 375-386.

สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา. (2557). การตลาดมะม่วงจากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน. ใน เอกสารประกอบการประชุมสัมมนาการพัฒนาช่องทางการตลาดมะม่วงจากการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน 28 สิงหาคม 2557 (หน้า 2-15). (ฉะเชิงเทรา: สานักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา.

สำนักงานจังหวัดฉะเชิงเทรา. (2561). แผนพัฒนาจังหวัดฉะเชิงเทรา พ.ศ.2561-2564. รายงานฉบับสมบูรณ์, กลุ่มงานยุทธศาสตร์และข้อมูลเพื่อการพัฒนาจังหวัด จังหวัดฉะเชิงเทรา.

สุพรรณิการ์ ธรรมนิทัศนา. (2550). การพัฒนาการบริหารความเสี่ยงสำหรับอุตสาหกรรมการผลิต, การประชุมวิชาการข่ายงานวิศวกรรมอุตสาหการ : 930-935.

สุภางค์ จันทวาณิช. (2557). การวิเคราะห์ข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Abid, M., Schilling, J., Scheffran, J., and Zulfiqar, F. (2016). Climate Change Vulnerability, Adaptation and Risk Perceptions at Farm Level in Punjab, Pakistan. Science of the Total Environment, 547, 447–460.

Molak, V. (1996). Fundamentals of Risk Analysis and Risk Management USA. CRC Press.

Nyikal, R. A., and Kosura, W. O. (2005). Risk preference and optimal enterprise combinations in Kahuro division of Murang’a district, Kenya. Agricultural Economics. 32(2), 131-140.

Pellegrino, J. W., Chudowsky, N., Glaser, R., & National Research Council (U.S.). (2011). Knowing What Students Know : The science and design of education assessment. Washington, DC : National Academy Press.

Yamane,Taro.(1973). Statistics:An Introductory Analysis. Third edition. New York : Harper and Row Publication.