การพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ผู้แต่ง

  • พิสมัย ขวัญมา ธนวิน ทองแพง และ ประยูร อิ่มสวาสดิ์ มหาวิทยาลัยบูรพา

คำสำคัญ:

การพัฒนา, รูปแบบ, การพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษา พัฒนาและประเมินการพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยมีวิธีดำเนินการวิจัย 3 ระยะ ประกอบด้วย

          1) ระยะศึกษาการดำเนินงานการพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ และวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีกลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้อำนวยการโรงเรียน ครู คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและนักเรียน จำนวน 242 คน กลุ่มที่ 2 เป็นกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลหลัก ประกอบด้วย ผู้อำนวยการโรงเรียน ครู คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐานและนักเรียน จำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามแบบประมาณค่า 5 ระดับ  จากนั้นนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์ โดยใช้สถิติพื้นฐาน ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหา การเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง 2) ระยะพัฒนารูปแบบการพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ใช้การวิจัยเทคนิคเดลฟาย จำนวน 17 คน จำนวน 3 รอบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่      ค่าร้อยละ ค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ 3) ระยะประเมินรูปแบบ การพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้แบบสอบถามแสดงความคิดเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

          ผลการวิจัยพบว่า

  1. ผลของการศึกษาการดำเนินงานการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) การบริหารจัดการศึกษา 2) การบริหารแบบมีส่วนร่วม 3) โรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ 4) คุณภาพชีวิต 5) การพัฒนาหลักสูตร 6) การบริหารการจัดการเรียนการสอน และ 7) การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน
  2. ผลการพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จากการแสดงความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 17 คน ได้รับการยืนยันคำตอบ จำนวน7 องค์ประกอบหลัก  65 ประเด็น ประกอบด้วย 1) การบริหารจัดการศึกษา 2) การบริหารแบบมีส่วนร่วม 3) โรงเรียนส่งเสริมสุขภาพ 4) คุณภาพชีวิต 5) การพัฒนาหลักสูตร 6) การบริหารการจัดการเรียนการสอน และ 7) การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน
  1. ผลการประเมินรูปแบบ การพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบที่สร้างขึ้น มีความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ และความถูกต้องสามารถใช้เป็นกรอบกำหนดรูปแบบในการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียนโดยรวมและรายด้านมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก  ( = 31, SD = 0.58) โดยมีค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย 3 ลำดับแรก ประกอบด้วย การบริหารแบบมีส่วนร่วม ( = 4.40, SD = 0.67) การบริหารจัดการศึกษา ( = 4.36, SD = 0.57) และการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  ( = 4.35, SD = 0.59) ตามลำดับ และทุกองค์ประกอบมีความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ และความถูกต้องสามารถใช้เป็นกรอบในการกำหนดรูปแบบในการพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียน

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย. (2558). รายงานประจำปี กรมอนามัย 2558 (พิมพ์ครั้งที่ 1). กองแผนงาน กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก

ฆนัท ธาตุทอง. (2552). การจัดการชั้นเรียนห้องเรียนแห่งความสุข. กรุงเทพฯ: เพชรเกษมการพิมพ์.

ชุติมา สุรเศรษฐ, และจรินทร วินทะไชย. (2559). หลักสูตรระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน TEPE-58304. กรุงเทพฯ: เอกสารหลักสูตรอบรมแบบ e-Training.

นิสากร กรุงไกรเพชร และคณะ. (2560). สมรรถนะการสร้างเสริมสุขภาพของพยาบาลวิชาชีพ ภาคตะวันออก. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 25(3), 30-40.

ปุญชรัศมิ์ พันธุวัฒน์. (2560). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนด้านการคัดกรองนักเรียนของโรงเรียนพร้าววิทยาคม จังหวัดเชียงใหม่ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

ยุภาดี ปณะราช. (2558). การพัฒนารูปแบบการสอนคณิตศาสตร์ที่เน้นกระบวนการเรียนรู้คู่ความสนุกสนาน. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 7(2), 157-168.

รัตนาภรณ์ สมบูรณ์. (2556). ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตนักเรียนโรงเรียนศึกษาสงเคราะห์(ปริญญานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัย ขอนแก่น.

วิไลลักษณ์ พงษ์โสภา. (2555). สุขวิทยาจิต. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุคนธ์ สินธพานนท์. (2560). ครูยุคใหม่กับการจัดการเรียนรู้ สู่การศึกษา 4.0. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด 9119 เทคนิคพริ้นติ้ง.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ. 2560-2564. สืบค้นเมื่อ 11 ตุลาคม 2560, จาก http://www.nesdb.go.th/ewt_dl_link.php?nid=6422

อับดลมาหยีด กาเส็มสัน. (2557). การดำเนินงานและแนวปฏิบัติที่ดีของโรงเรียนส่งเสริมสุขภาพในสำนักงานเขตพื้นที่การประถมศึกษาสตูล อำเภอเมือง จังหวัดสตูล (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาสาธารณสุขชุมชน). บัณฑิตวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยราชภัฎสงขลา.

Halvorsrud L, Kalfoss MH. (2007). The Conceptualization and Measurement of Quality of Life in Older Adults: A Literature Review of Empirical Studies from 1994 – 2006. EJA, 4(4), 229 – 246.

Rosenzweig, J. M., & Brennan, E. M., (2012). Improving Work-Life Integration for Families of Children and Youth with Mental Health Disorders. Retrieved April 13, 2016, from http://pdxscholar.library.pdx.edu/socwork_fac/56/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2021-06-27

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย