การสื่อสารที่แฝงถึงลักษณะค่านิยมของคนไทยที่ปรากฏอยู่ในนิทานวรรณกรรม
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออภิปรายคุณลักษณะของเนื้อสารที่แฝงค่านิยมไทยผ่านเนื้อหาของนิทานวรรณกรรม โดยใช้วิธีการตรวจสอบทบทวนเนื้อหาดังกล่าวในเชิงลึก ผู้เขียนพบว่าค่านิยมไทยประกอบด้วย 4 มิติ ได้แก่ (1) ค่านิยมความเป็นไทยแบบราชาชาตินิยม (2) ค่านิยมการนับถือพุทธศาสนา (3) ค่านิยมความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ และ (4) ค่านิยมเกี่ยวกับวิถีชีวิตและธรรมชาติ ผลที่ได้จากการทบทวนเนื้อหาเชิงลึกนี้ จะถูกนำไปใช้ในการวิเคราะห์และวิพากษ์งานวิจัยที่เกี่ยวกับวาทวิพากษ์และค่านิยมอุดมการณ์ในสังคมไทยต่อไป
เอกสารอ้างอิง
กฤษกนก ลิมวัฒนานนท์ชัย. (2557). พระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อการก่อรูปของงานสถาปัตยกรรมแบบ “รักชาติ” ในรัชสมัย (พ.ศ. 2453-2468). วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, 7(2), 1365-1384.
กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2541). การเล่านิทาน. วารสารการศึกษาปฐมวัย, 2(2), 10–19.
กุลวรา ชูพงศ์ไพโรจน์. (2535). เทคนิคการเล่านิทาน ใน เทคนิคน่ารู้ควรรู่แก่เด็กปฐมวัย. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
จันทร์เพ็ญ สุภาผล. (2535). การศึกษาพฤติกรรมทางสังคมของเด็กปฐมวัย ที่ได้ฟังนิทานประกอบดนตรี และนิทานประกอบภาพควบคู่กับกิจกรรมส่งเสริมพฤติกรรมการช่วยเหลือ (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
จิตร ภูมิศักดิ์. (2550). โฉมหน้าศักดินาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 9). นนทบุรี: ศรีปัญญา.
จิระพันธ์ ชาติชินเชาวน์. (2537). การดำเนินนโยบายชาตินิยมในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ฉวีวรรณ วรรณประเสริฐ. (2522). สังคมไทย. กรุงเทพฯ: แพร่พิทยา.
ชัยอนันต์ สมุทวณิช, และขัตติยา กรรณสูต. (2532). เอกสารการเมืองการปกครองไทย (พ.ศ. 2417-2477) (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สถาบันสยามศึกษา.
ฐากูร จุลินทร. (2557, 8 มิถุนายน). รายงานการศึกษา เรื่อง การกำหนดกฎมณเฑียรบาลในรัฐธรรมนูญไทย. จาก http://library2.parliament.go.th/ebook/content-ebbas/2557-thakoon2.pdf
ณฐา จิรอนันตกุล. (2556). ศึกษาค่านิยมไทยผ่านการวิเคราะห์เนื้อสารเชิงอุปลักษณ์ (Metaphor) ในหนังสือ “วรรคทองในวรรณคดีไทย” ฉบับราชบัณฑิตยสถาน : กรณีศึกษา วรรณคดีประเภทบท ละคร (สารนิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ณรงค์ เส็งประชา, และทัศนีย์ ทองสว่าง. (2531). สังคมวิทยา. กรุงเทพฯ: พิทักษ์อักษร.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดีเลิศ ศิริวารินทร์. (2550). อุปลักษณ์ในข่าวเศรษฐกิจในหนังสือพิมพ์ไทย (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ตรีศิลป์ บุญขจร. (2542). นวนิยายกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
แถมสุข นุ่มนนท์. (2545). ละคร การเมือง 24 มิถุนายน 2475. กรุงเทพฯ: หอรัตนชัยการพิมพ์.
ทัศนีย์ ทองสว่าง. (2537). สังคมไทย. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ธงชัย วงศ์ชัยสุวรรณ. (2550). อนาคตการเมืองไทย. วารสารร่มพฤกษ์. 26(1), 126-164.
ธิดา วัฒนกุล. (2519). แนวความคิดทางการเมืองในบทละครพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร.
ธิดา โมสิกรัตน์. (2544). วรรณกรรมพระพุทธศาสนาพระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว บทบาทของพระมหากษัตริย์ในการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช, 14(3), 123-134.
ธิดา โมสิกรัตน์. (2550). การเมืองจากแนวพระราชดำริในบทละครพระราชนิพนธ์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ, 9(1), 5-13.
ธีระ ชัยยุทธยรรยง. (2534). “มาทำความเข้าใจเรื่อง ค่านิยม กันเถอะ”. วารสารแนะแนว. 25(2), 61-65.
นันทา วิศิษฎ์โสภา. (2522). การเลื่อนชั้นทางสังคมของนักเรียนไทยที่ได้ทุนเล่าเรียนหลวงไปศึกษา ณ ต่างประเทศในสมัยรัชกาลที่ 6 และรัชกาลที่ 7. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2538). “ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไทย” ใน ชาติไทย, เมืองไทย, แบบเรียน และอนุสาวรีย์: ว่าด้วยวัฒนธรรม, รัฐ และรูปการจินตนาการ. กรุงเทพฯ: มติชน.
บัวงาม ห่อแก้ว. (2541). การศึกษาวิเคราะห์นิทานคติธรรมเรื่องดาวเรือง (รายงานการวิจัย). สงขลา: มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ปัทมา จันทร์เจริญสุข. (2554). การเมืองและความเป็นการเมืองในบทพระราชนิพนธ์แปล “เวนิสวาณิช” (ปริญญานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปิยบุตร แสงกนกกุล. (2554). กฎหมายกับอุดมการณ์. วารสารฟ้าเดียวกัน. 9(1), 40-45.
พลศักดิ์ จิรไกรศิริ, และชัยสิริ สมุทวณิช. (2529). วรรณกรรมการเมืองไทย ในเอกสารการสอนชุดวิชาพื้นฐานทางสังคมและวัฒนธรรมการเมืองไทย. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พัฒนา กิติอาษา. (2546). คนพันธุ์ป๊อป: ตัวตนคนไทยในวัฒนธรรมสมัยนิยม. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยา สิรินธร (องค์การมหาชน).
พิมพาภรณ์ บุญประเสริฐ. (2555). วาทกรรมชาตินิยมของรัฐบาลไทย ตั้งแต่ พ.ศ. 2475 ถึง พ.ศ.2550 (ปริญญานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ภควัฒน์ บุญญฤทธิ์. (2556). ความหมายเชิงลึกที่สะท้อนค่านิยมไทยอันเกิดจากการวิเคราะห์ถ้อยคำอุปลักษณ์ (Metaphor Analysis) ในหนังสือ “วรรคทองในวรรณคดี” ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ในส่วนวรรณกรรมของสุนทรภู่. สารนิพนธ์ คณะภาษาและการสื่อสาร สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2543). หนังสืออ่านกวีนิพนธ์ เรื่องเวนิสวาณิช (พิมพ์ครั้งที่ 48). กรุงเทพฯ: กรมวิชาการกระทรวงศึกษาธิการ.
มนูญ ลาชโรจน์. (2521). นโยบายการจัดการการศึกษาสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พ.ศ.2453-2468 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
มัทนา เกษกมล. (2517). การวิเคราะห์ในเชิงประวัติศาสตร์เรื่องการเมืองการปกครองในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว(พ.ศ.2453-2463 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วณวรชา พินิจโรคากร, และวีระชาติ นิ่มอนงค์. (2560). การศึกษาหลักคำสอนในการละการยึดติดวัตถุนิยมเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 13(2), 237-249.
วิสุทธิ์ ใบไม้. (2550). ธรรมชาติกับวัฒนธรรมและสังคมไทยในกระแสโลกาภิวัตน์. วารสารศาสนาและวัฒนธรรม, 1(1), 3-33.
วิเชียร เกษประทุม. (2548). นิทานพื้นบ้าน. กรุงเทพฯ: พัฒนาศึกษา.
วิไล มาศจรัส. (2551). เทคนิคการเขียน การเล่านิทานสำหรับเด็ก (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ธารอักษร.
ศราวุฒิ วิสาพรม. (2556). 80 ปี การปฏิวัติสยาม 2475: ย้อนพินิจพรมแดนความรู้การปฏิวัติสยาม 2475 (อีกครั้ง). วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 11(1), 5-37.
ศรีศักร วัลลิโภดม. (2556). ต่างชาตินิยมหรือชาตินิยม การกล่าวหาเชิงวาทกรรมในสังคมไทย. วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 1(1), 1-9.
ศิราพร ฐิตะฐาน. (2539). ในท้องถิ่นมีนิทานและการละเล่น: การศึกษาคติชนในบริบททางสังคมไทย (ฉบับพิมพ์แก้ไข). กรุงเทพฯ: มติชน.
ศิราพร ณ ถลาง. (2557). ทฤษฎีคติชนวิทยา วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน-นิทานพื้นบ้าน (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สมบูรณ์ สุขสำราญ. (2533). คำลักษณนามในสมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1-8. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
สมเกียรติ วันทะนะ. (2544). อุดมการณ์ทางการเมืองร่วมสมัย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สันติภาพ ชารัมย์. (2560). ความเปรียบเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ในกวีนิพนธ์เฉลิมพระเกียรติเรื่อง 70 สัมพัจฉร์ฉลองรัชธรรมราชา. วารสารวิวิธวรรณสาร, 1(2), 13-36.
สายชล สัตยานุรักษ์. (2551). ชาตินิยม วัฒนธรรม และความขัดแย้ง ในงานประชุมวิชาการ ชาตินิยมกับพหุวัฒนธรรม 22-23 ธันวาคม 2551. เชียงใหม่: ม.ป.ท.
สุชาติ จันทร์เอม. (2532). จิตวิทยาทั่วไป. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช.
สุนทรียา ไชยปัญหา และอุรารักษ์ ศรีประเสริฐ. (2559). แนวคิด ทฤษฏีวัฒนธรรมการจัดการ: การปรับตัวภายใต้ความแตกต่างทางวัฒนธรรม. วารสารวิชาการคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 1(2), 104-116.
สุนัย เศรษฐ์บุญสร้าง. (2550). สถานะของระบบการเมืองไทย ภายใต้กรอบธรรมวิทยาแห่งพลเมือง ของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารร่มพฤกษ์, 26(1), 82-124.
เสกสรรค์ ประเสริฐกุล. (2552). รัฐชาติ ชาติพันธุ์ และความทันสมัย. วารสารรัฐศาสตร์สาร, 30(1), 1-77.
อรทัย ชินอัครพงศ์. (2557). อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ของคำด่าในภาษาไทย. วารสารมนุษยศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศว, 11(2), 57-76.
อดิศักดิ์ ทองบุญ. (2546). คู่มืออภิปรัชญา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
อัญชลี ภู่ผะกา. (2553). พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว: วรรณคดีกับการสร้างชาติ (ปริญญานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อารี ถาวรเศรษฐ์. (2546). คติชนวิทยา. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา.
อำนวย วีรวรรณ. (2555). พระมหากษัตริย์ไทยกับพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
Glaser, B. G. (1978). Theoretical sensitivity. Mill Valley, CA: Sociology.
Glaser, B. G. (1992). Discovery of grounded theory. Chicago, IL: Aldine.
Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (1967). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Chicago, IL: Aldine.
Onwuegbuzie, A. J., Leech, N. L., & Collins, K. M. T. (2012). Qualitative Analysis Techniques for the Review of the Literature. The Qualitative Report. 17(56), 1-28.
Strauss, A. (1987). Qualitative analysis for social scientists. Cambridge, UK: University of Cambridge Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในสถาบันฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
