การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ของหน่วยงานในกองทัพเรือไทย

บทคัดย่อ

     การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการจัดการความรู้ของหน่วยงานในกองทัพเรือ 2) ศึกษากระบวนการจัดการความรู้สำหรับหน่วยงานในกองทัพเรือ และ 3) พัฒนารูปแบบการจัดการความรู้สำหรับหน่วยงานในกองทัพเรือ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยจำนวน 51 คน จากหน่วยขึ้นตรงกองทัพเรือจำนวน 36 หน่วย โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง

      ผลการศึกษาพบว่า

      (1) ด้านสภาพการจัดการความรู้ในหน่วยงานสังกัดกองทัพเรือดำเนินการตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 มาตรา 11 และหลักเกณฑ์การบริหารจัดการภาครัฐสู่ความเป็นเลิศ (PMQA) ที่มุ่งเน้นกระบวนการพัฒนาองค์กรอย่างต่อเนื่อง โดยการจัดการความรู้ให้ถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะเป็นฐานให้เกิดการพัฒนาไปสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้และเพื่อสร้างผลลัพธ์ตามเป้าหมายที่องค์กรต้องการ กองทัพเรือจึงได้จัดตั้งคณะกรรมการโครงการศึกษาและจัดการความรู้ขึ้น (2) ด้านกระบวนการจัดการความรู้ในกองทัพเรือ พบว่าการจัดการความรู้ของกองทัพเรือมีกระบวนการจัดการความรู้ 7 ขั้นตอน ซึ่งสอดคล้องกับสำนักงาน ก.พ.ร. กำหนด (3) ด้านการพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ พบว่าการจัดการความรู้ของกองทัพเรือมีการใช้เครื่องมือการจัดการความรู้ตามเกณฑ์ขององค์กรเพิ่มผลผลิตแห่งเอเซียและแนวคิดที่เกี่ยวข้องอีก 10 ประเภท โดยแบ่งเป็นกลุ่มเครื่องมือที่ไม่ใช้ไอที 5 ประเภท กลุ่มใช้ไอที 5 ประเภท และเครื่องมืออื่นๆ อีก 3 ประเภท ซึ่งเครื่องมือการจัดการความรู้นำมาใช้ในกิจกรรม KM ในหน่วยขึ้นตรงกองทัพเรือ (นขต. ทร.) ยังมีจำนวนที่น้อยเกินไป เมื่อเทียบกับขนาดของกองทัพเรือที่มีหน่วยขึ้นตรงจำนวน 36 หน่วย มีบทบาทและภารกิจสำคัญเพื่อสนองนโยบายรัฐบาลและนโยบายขับเคลื่อนประเทศ “ไทยแลนด์ 4.0” จึงสมควรประยุกต์ใช้แพลทฟอร์มด้านการสื่อสารใหม่ๆ มาใช้ในการจัดการความรู้ ส่วนปัญหาอุปสรรคก็คือปัญหาด้านทัศนคติและภาวะผู้นำ ค่านิยม วัฒนธรรมองค์การแบบเดิมๆ และการขาดเครื่องมือในการจัดการความรู้ที่หลากหลาย