อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในตำราพิชัยสงครามไทยกับ วิสัยทัศน์ในแผนยุทธศาสตร์การบริหาร

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และเปรียบเทียบรูปแบบการใช้ภาษาแบบอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ที่ปรากฏอยู่ในวรรณกรรมตำราพิชัยสงครามในอดีตกับวิสัยทัศน์ในแผนยุทธศาสตร์การบริหารที่นิยมใช้ในปัจจุบัน ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นเอกสารวรรณกรรมตำราพิชัยสงครามไทย จำนวน 2 ฉบับ วิสัยทัศน์ในแผนยุทธศาสตร์การบริหารองค์กร เลือกแบบเจาะจงจาก 5 กลุ่มองค์กร กลุ่มละ 20 วิสัยทัศน์ รวม 100 องค์กร และการสนทนากลุ่มของผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนายุทธศาสตร์ 10 คน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย และโครงสร้างการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย

          ผลการวิจัยพบว่า มีการใช้อุปลักษณ์ในตำราพิชัยสงครามไทย จำนวน 101 ข้อความ เป็นคำนาม            มากสุด 92 คำ และส่วนมากเป็นชื่อสัตว์ 31 คำ โดยมีมโนทัศน์ที่เชื่อมโยงกับคุณลักษณะและความเชื่อเกี่ยวกับสัตว์นั้นแบบนามนัยและสัญลักษณ์ ส่วนวิสัยทัศน์ในยุทธศาสตร์ขององค์กรบริหาร ปรากฏว่า ส่วนมากจะใช้คำวิเศษณ์มากที่สุด 87 คำ ซึ่งคำที่ถูกนำมาใช้ซ้ำกันมากที่สุดคือคำว่ายั่งยืนและมั่นคงจำนวน 63 คำ โดยมีภาพมโนทัศน์เป็นผลลัพธ์ที่ต้องการให้เกิดขึ้นในอนาคตเป็นสำคัญ เมื่อนำมาเปรียบเทียบกัน ทำให้เห็นว่าวงความหมายมโนทัศน์ต้นทางและปลายทางมีความแตกต่างกันในประเด็นการใช้คำเปรียบเทียบของตำราพิชัยสงครามไทยจะเชื่อมโยงกับความเชื่อในยุคนั้น ส่วนขององค์กรบริหารจะใช้คำที่ระบุเป้าหมายอย่างชัดเจน สำหรับภาพในอนาคตจะคล้ายกันโดยภาพรวม คือ ความสำเร็จของกองทัพต้องการสร้างขวัญกำลังใจเพื่อนำสู่ชัยชนะ และความสำเร็จของขององค์กรบริหารคือต้องการความยั่งยืนบนรากฐานที่มั่นคงด้วยการขับเคลื่อนอย่างมีหลักการ