การพัฒนาชุดสื่อ สูงวัย สุขกาย สุขใจ เพื่อส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ของผู้สูงอายุ โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลสันทราย จังหวัดเชียงราย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ของผู้สูงอายุ 2) พัฒนาชุดสื่อ “สูงวัย สุขกาย สุขใจ” โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และประเมินผลการใช้สื่อ ดำเนินงานตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart ผลการสำรวจผู้สูงอายุ 400 คน ก่อนดำเนินการพบว่าความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับพอใช้ ( = 54.61) และพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับดีมาก ( = 33.08) โดยมีผู้สูงอายุที่ปฏิบัติครบทั้ง 8 ด้าน จำนวน 139 คน คิดเป็นร้อยละ 34.75 ชุดสื่อที่พัฒนาประกอบด้วยวีดิทัศน์เพลง เสียงตามสาย สปอตเสียง ป้ายคำกลอน และปฏิทิน ครอบคลุมพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ทั้ง 8 ด้าน และใช้ภาษาเหนือ หลังทดลองใช้สื่อในหมู่บ้านนำร่อง 3 เดือน พบว่าค่าเฉลี่ยความรอบรู้และพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และผู้สูงอายุมีความพึงพอใจต่อสื่อทุกประเภทในระดับมาก ผลการวิจัยชี้ให้เห็นความสำคัญของการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาสื่อสุขภาพที่เหมาะสม และสอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Banchonhattakit, P., & Akharawirawat, T. (2022). Health
communication for health promotion in community. Journal of Phrae Public Health for Development, 2(1),
–89.
Brown, W. J. (2012). Promoting health through entertainment‐ education media: Theory and practice. In R. Obregon & S. W. Waisbord (Eds.), The handbook of global health communication (pp. 121–143). Wiley-Blackwell.
Bureau of Elderly Health, Department of Health, Ministry of Public
Health. (2020). Annual report 2020. https://hp.anamai.moph.go.th/th/annualreport/213812
Bureau of Elderly Health, Department of Health, Ministry of Public Health. (2021). Manual for the implementation of the indicator of the percentage of elderly population with desirable health behavior, fiscal year [in Thai].
Boonsatean, W. & Reantippayasakul, O. (2020). Health Literacy: Situation and Impacts on health status of the older adults. APHEIT Journal of Nursing and Health, 2(1), 1-19.
Chaimongkol, P. (2023). The effectiveness of a health literacy promotion program on desirable health behaviors among older adults in a semi-urban community in Khon Kaen Province. Journal of Health Promotion Center Region 7, 16(1), 79–93. https://he01.tci- thaijo.org/index.php/johpc7/article/view/262302
Chaiyasen, M., & Chaiyasen, P. (2018). Guidelines for promoting
lifelong learning for the elderly in the northeastern
region. Phichit Tharathorn Graduate School Journal, Ubon
Ratchathani Rajabhat University, 13(2), 147-154.
Health Education Division, Department of Health Service Support. (2018). Strategies for promoting health literacy and health behavior (1st ed.) [in Thai]. Samchareon Panich Co., Ltd.
Health Systems Research Institute. (2020). Health literacy. https://www.hsri.or.th/
Jirathananuwat, A. (2022). Factors affecting access to health
services by older adults in an urban community in
Thailand: A cross-sectional study. F1000Research, 11, 467.
https://doi.org/10.12688/f1000research.110551.2
Kanfer, F. H., & Gaelick-Buys, L. (1991). Health promotion: A
behavioral approach. Journal of Applied Psychology, 76(3),
-402.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (2005). Participatory action research: Communicative action and the public sphere. In N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Eds.), The Sage handbook of qualitative research (3rd ed.). Sage Publications
Ketsuwan, N. (2018). The increasing of communication proficiency
to promote the media literacy in the elderly, Chiang Kum District, Phayao Province. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 11(1), 523-539.
Klamsakul, S. (2020). The development of health media, changing
self-care behaviors to improve the quality of life of the
aged, Samorphlue District, Phetchaburi Province. Academic
Journal of Phetchaburi Rajabhat University, 10(3), 125–134.
Kleechaya, P. (2021). Designing communication messages for
integration (1st ed.). Bangkok: Chulalongkorn University
Press.
Loignon, C., Dupéré, S., Fortin, M., et al. (2018). Health literacy:
Engaging the community in the co-creation of meaningful health navigation services-A study protocol. BMC Health Services Research, 18(1), 505. https://doi.org/10.1186/s12913-018-3315-3
Ministry of Public Health. (2020). Percentage of the elderly
population with desirable health behavior.
http://healthkpi.moph.go.th/kpi2/kpi/index/?id=1492&z
=06&kpi_year=2563&lv=1
National Statistical Office. (2023). Survey of Household Economic
and Social Conditions 2023. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230929102632_92912.pdf
Niyomdecha, A., & Noklang, S. (2023). Guideline to create
participation of elderly in the community. Journal of Academic Research, 6(6), 115–130. https://doi.org/10.14456/jra.2023.133
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social
Science & Medicine, 67(12), 2072-2078.
Onuekwe, C. E. (2015). Entertainment-education for Health
Behaviour Change: Issues and perspectives in Africa. FriesenPress.
Philalai, T., Rattanapan, C., & Laosee, O. (2017). Alcohol
consumption among older adults in Northern Thailand. Journal of Health Research, 31(2), 99–107. https://doi.org/10.14456/jhr.2017.13
Rattanachankorn, K., Thanapatthiwakul, P., & Rattanachankorn, K.
(2023). The development of health literacy among the
elderly for a better quality of life. Journal of Nursing
Science Christian University of Thailand, 10(1), 85–97.
Sutheewasinnon, P., & Pasunon, P. (2016). Sampling strategies for
qualitative research. Parichart Journal, 29(2), 31–48.
Somphopcharoen, M. (2020). Health communication for health
literacy (2nd ed.). Bangkok: Charoendee Munkong Printing.
Thato, R. (2018). Nursing research: Concepts to application (3rd ed.).
Bangkok: Chulalongkorn University Printing House.
Technical Promotion and Support Office, Region 1-12. (2018).
A model of information technology usage for social
development in a group of elderly people under rural areas. Ministry of Social Development and Human Security. http://tpso4.msociety.go.th/images/DatabaseTPSO4/ News_TPSO/Activities/2561/technology61/Promoting_the_use_of_information_technology.pdf
Triwiset, B., & Rakmanee, S. (2017). Language power to create
authority power in Seksan Prasoetkun's discourse.
Wiwitwannasan Journal, 1(1), 11-38.
Vonok, L., Lekham, W., Wawngam, W., Suwannaphant, K., &
Singweratham, N. (2022). The association between health literacy and quality of life in elderly people, Suwannaphum district Roi Et province. Journal of Vongchavalitkul University, 35(2), 51–66.
