ความตายและวัฏสงสาร กรรมและการให้ผลของกรรม : หลักคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนากับพลวัตสังคม
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อเข้าใจถึงชีวิตภายหลังความตายตามมุมมองในพระพุทธศาสนา 2. เพื่อเข้าใจถึงภพภูมิของสัตว์ในพระพุทธศาสนา และ 3. เพื่อเข้าใจความสัมพันธ์พระพุทธศาสนากับพลวัตสังคมแบบสองทาง (Two-Way Relationship) โดยรูปแบบการเขียนอ้างอิงจากหลักฐานในขั้นปฐมภูมิ คือ พระไตรปิฎก และขั้นทุติยภูมิ คือ อรรถกถา และตำราจากนักการศาสนาที่มีความเชี่ยวชาญทางพระพุทธศาสนา
ผลการศึกษาพบว่า 1. ความตายไม่ใช่จุดจบของชีวิตที่แท้จริงในหลักธรรมพุทธศาสนา แต่ความตายเป็นกระบวนการของการเปลี่ยนผ่านไปสู่ชีวิตใหม่ 2. หลักธรรมพุทธศาสนามีคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับการเกิดใหม่และสังสารวัฏ 31 รูปแบบของการดำรงอยู่เป็นไปตามกรรมและผลของกรรม และ 3. ความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนาและพลวัตทางสังคมแสดงให้เห็นว่าการกระทำ ในปัจจุบันทั้งหมดกำหนดชีวิตในอนาคตของมนุษย์
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
การศาสนา. (2527). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับสยามรัฐ เล่มที่ 10 . กรุงเทพฯ : กรมการศาสนา.
ชาญยุทธ สอนจันทร์. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างตัวบทและชุดความคิดในตำนานอุรังคธาตุ. ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัย
มหาสารคาม.
นิยะดา เหล่าสุนทร ( 2543) ไตรภูมิพระร่วง การศึกษาที่มา. กรุงเทพฯ : แม่คำผาง.
ประพันธ์ สหพัฒนา. (2552). พุทธธรรมเพื่อการเยียวยาจิตใจผู้ป่วยระยะสุดท้าย. วิทยานิพนธ์ ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
พงษ์พันธ์ นารีน้อย. (2568). เศรษฐกิจกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยราชภัฏ บ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
พระญาลิไทย. (2554). ไตรภูมิพระร่วง. กรุงเทพฯ : ศิลปาบรรณาคาร.
พระพรหมโมลี(วิลาส ญาณวโร). (2541) ภูมิวิลาสินี. กรุงเทพฯ : ดอกหญ้า.
พระเกษมพันธ์ สุธีโร (ตรงสุรีย์พร). (2561). แนวคิดการยอมรับของมนุษย์ในทัศนะของ อัลแบร์ กามูส. วารสารศิลปะศาสตร์ปริทัศน์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียว
เฉลิมพระเกียรติ, 13(25).131-140.
มหามกุฎราชวิทยาลัย. (2525). พระไตรปิฎก และอรรถกถา เล่มที่ 11. กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย.
รุสดีย์ กาเหย็ม. (2566). ความตาย : ภาพสะท้อนการมีชีวิต. วิทยานิพนธ์ศิลปมหาบัณฑิต สาขาวิชาทัศนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วชิรเมธี. (2559). มรณาวิชาสุดท้าย. กรุงเทพมหานคร: สัปปายะ.
วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี. (2544). คู่มือการศึกษาพระอภิธรรมมัตถสังคหะปริเฉทที่ 5 วิถีวิมุตตสังคหวิภาค. นครปฐม: มูลนิธิแนบมหานีรานนท์.
วราพงศ์ จันทนพันธ์. (2566). มาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมให้มีการจัดการศพทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขา
กฎหมายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุจินต์ บริหารวนเขตต์ (2541) ปัจจัยสังเขป. กรุงเทพฯ : มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.). (2562). วิกฤตความหมายในความตายในสังคมสืบค้น 10 มกราคม 2569.
จากhttps://www.nationalhealth.or.th/en/node/1233
สมรักษ์ ชัยสิงห์กานานนท์. (2550). วัฒนธรรม ความตาย กับความหลากหลายทางชาติพันธุ์ : มอญ โซ่ง กะเหรี่ยง ม้ง เย้า. กรุงเทพฯ : สำนักวิจัยสังคมและสุขภาพ
(สวสส.).
เสฐียรโกเศศ นาคะประทีป. (2552). กามนิต วาสิฏฐี (พิมพครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ : ศยาม.
อังค์วรา ศรศิลป์. (2559). การจัดทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัย ราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
เอก ตั้งทรัพย์วัฒนา. (2562). REST IN PEACE 4: วิกฤตความหมายในความตาย. สืบค้น 10 มกราคม 2569. จาก
https://www.hfocus.org/content/2019/05/17217
Lian, S. (1992). (1992). Primitive culture. Shanghai: Shanghai Literature and Art.