ความตายและวัฏสงสาร กรรมและการให้ผลของกรรม : หลักคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนากับพลวัตสังคม

Main Article Content

พงษ์พันธ์ นารีน้อย
ประพันธ์ สหพัฒนา
จริยาภรณ์ เจริญชีพ
อังค์วรา ศรศิลป์

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อเข้าใจถึงชีวิตภายหลังความตายตามมุมมองในพระพุทธศาสนา 2. เพื่อเข้าใจถึงภพภูมิของสัตว์ในพระพุทธศาสนา และ 3. เพื่อเข้าใจความสัมพันธ์พระพุทธศาสนากับพลวัตสังคมแบบสองทาง (Two-Way Relationship) โดยรูปแบบการเขียนอ้างอิงจากหลักฐานในขั้นปฐมภูมิ คือ พระไตรปิฎก และขั้นทุติยภูมิ คือ อรรถกถา และตำราจากนักการศาสนาที่มีความเชี่ยวชาญทางพระพุทธศาสนา


            ผลการศึกษาพบว่า 1. ความตายไม่ใช่จุดจบของชีวิตที่แท้จริงในหลักธรรมพุทธศาสนา      แต่ความตายเป็นกระบวนการของการเปลี่ยนผ่านไปสู่ชีวิตใหม่ 2. หลักธรรมพุทธศาสนามีคำอธิบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับการเกิดใหม่และสังสารวัฏ 31 รูปแบบของการดำรงอยู่เป็นไปตามกรรมและผลของกรรม และ 3. ความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนาและพลวัตทางสังคมแสดงให้เห็นว่าการกระทำ         ในปัจจุบันทั้งหมดกำหนดชีวิตในอนาคตของมนุษย์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นารีน้อย พ., สหพัฒนา ป., เจริญชีพ จ., & ศรศิลป์ อ. (2026). ความตายและวัฏสงสาร กรรมและการให้ผลของกรรม : หลักคำสอนสำคัญในพระพุทธศาสนากับพลวัตสังคม. วารสาร สถาบันวิจัยญาณสังวร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 17(1), 86–98. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/yri/article/view/290392
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

การศาสนา. (2527). พระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับสยามรัฐ เล่มที่ 10 . กรุงเทพฯ : กรมการศาสนา.

ชาญยุทธ สอนจันทร์. (2563). ความสัมพันธ์ระหว่างตัวบทและชุดความคิดในตำนานอุรังคธาตุ. ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัย

มหาสารคาม.

นิยะดา เหล่าสุนทร ( 2543) ไตรภูมิพระร่วง การศึกษาที่มา. กรุงเทพฯ : แม่คำผาง.

ประพันธ์ สหพัฒนา. (2552). พุทธธรรมเพื่อการเยียวยาจิตใจผู้ป่วยระยะสุดท้าย. วิทยานิพนธ์ ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พงษ์พันธ์ นารีน้อย. (2568). เศรษฐกิจกับการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยราชภัฏ บ้านสมเด็จเจ้าพระยา.

พระญาลิไทย. (2554). ไตรภูมิพระร่วง. กรุงเทพฯ : ศิลปาบรรณาคาร.

พระพรหมโมลี(วิลาส ญาณวโร). (2541) ภูมิวิลาสินี. กรุงเทพฯ : ดอกหญ้า.

พระเกษมพันธ์ สุธีโร (ตรงสุรีย์พร). (2561). แนวคิดการยอมรับของมนุษย์ในทัศนะของ อัลแบร์ กามูส. วารสารศิลปะศาสตร์ปริทัศน์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียว

เฉลิมพระเกียรติ, 13(25).131-140.

มหามกุฎราชวิทยาลัย. (2525). พระไตรปิฎก และอรรถกถา เล่มที่ 11. กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย.

รุสดีย์ กาเหย็ม. (2566). ความตาย : ภาพสะท้อนการมีชีวิต. วิทยานิพนธ์ศิลปมหาบัณฑิต สาขาวิชาทัศนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วชิรเมธี. (2559). มรณาวิชาสุดท้าย. กรุงเทพมหานคร: สัปปายะ.

วรรณสิทธิ ไวทยะเสวี. (2544). คู่มือการศึกษาพระอภิธรรมมัตถสังคหะปริเฉทที่ 5 วิถีวิมุตตสังคหวิภาค. นครปฐม: มูลนิธิแนบมหานีรานนท์.

วราพงศ์ จันทนพันธ์. (2566). มาตรการทางกฎหมายในการส่งเสริมให้มีการจัดการศพทางเลือกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขา

กฎหมายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

สุจินต์ บริหารวนเขตต์ (2541) ปัจจัยสังเขป. กรุงเทพฯ : มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.). (2562). วิกฤตความหมายในความตายในสังคมสืบค้น 10 มกราคม 2569.

จากhttps://www.nationalhealth.or.th/en/node/1233

สมรักษ์ ชัยสิงห์กานานนท์. (2550). วัฒนธรรม ความตาย กับความหลากหลายทางชาติพันธุ์ : มอญ โซ่ง กะเหรี่ยง ม้ง เย้า. กรุงเทพฯ : สำนักวิจัยสังคมและสุขภาพ

(สวสส.).

เสฐียรโกเศศ นาคะประทีป. (2552). กามนิต วาสิฏฐี (พิมพครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ : ศยาม.

อังค์วรา ศรศิลป์. (2559). การจัดทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัย ราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.

เอก ตั้งทรัพย์วัฒนา. (2562). REST IN PEACE 4: วิกฤตความหมายในความตาย. สืบค้น 10 มกราคม 2569. จาก

https://www.hfocus.org/content/2019/05/17217

Lian, S. (1992). (1992). Primitive culture. Shanghai: Shanghai Literature and Art.