การบริหารเชิงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ ในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนกลุ่มด้อยโอกาส

Main Article Content

ยุทธนา สำราญกิจ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการขับเคลื่อนสถานศึกษาเป็นชุมชนแห่ง การเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนกลุ่มด้อยโอกาส โดยการนำแนวคิดการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ให้คนในชุมชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาการศึกษาในชุมชนของตน โรงเรียนในฐานะชุมชน แห่งการเรียนรู้เป็นแนวทางหนึ่งของการนำนวัตกรรมมาใช้ในการบริหารโรงเรียน โดยมีการสร้างวิสัยทัศน์ใหม่ร่วมกัน กิจกรรมการเรียนรู้ร่วมกันผ่านกระบวนการแบบร่วมมือร่วมพลัง              การเปิดชั้นเรียน และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีบทบาทในการบูรณาการข้อมูลและให้ความช่วยเหลือเชิงรุก เพิ่มความยืดหยุ่นเชิงนโยบาย ประสานภาคีเครือข่าย ส่งเสริมเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และส่งเสริมการนิเทศแบบร่วมมือ ผ่านการสร้างเครือข่ายร่วมใจเชิงพื้นที่   จัดทำแผนที่ความเสี่ยงและการส่งต่อความช่วยเหลือ การจัดการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น และการเสริมพลังให้ครูและผู้เรียนในการออกแบบประสบการณ์การเรียนรู้อย่างเต็มที่        ซึ่งกระบวนการทั้งหมดนี้จะเปลี่ยนจากระบบโรงเรียนเพียงอย่างเดียวสู่บรรยากาศการเรียนรู้ร่วมกันในชุนชน มีการแลกเปลี่ยนแนวทางการดำเนินการร่วมกันตามบริบทของพื้นที่ที่มีสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเป็นศูนย์กลางการรวบรวมข้อมูลสำคัญ ส่งผลให้ผู้เรียนกลุ่มด้อยโอกาสเกิดการพัฒนาสมรรถนะที่สอดคล้องกับบริบทชีวิตจริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สำราญกิจ ย. (2026). การบริหารเชิงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ ในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนกลุ่มด้อยโอกาส . วารสาร สถาบันวิจัยญาณสังวร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 17(1), 99–110. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/yri/article/view/290496
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2561). พระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทาง การศึกษา พ.ศ. 2561. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนที่ 33 ก, หน้า

-19.

ณกมล นกแก้ว. (2565). แนวทางการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานเพื่อขับเคลื่อนชุมชนแห่งการ เรียนรู้เชิงพื้นที่ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัย

ศรีนครินทรวิโรฒ].คลังปัญญาสถาบันอุดมศึกษาไทย.

ณพัชร บรรลือ. (2568). การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบริหารการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้, 8(1), 112-125.

บุญรอด ริมทอง และ สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2566). กลยุทธ์การบริหารจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อ พัฒนาคุณภาพการศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่

การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(7), 2853-2867.

เพ็ญภักดิ์ นิยมญาติ. (2566). รูปแบบการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาเป็นชุมชน แห่งการเรียนรู้ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏ

นครปฐม]. คลังปัญญาสถาบันอุดมศึกษาไทย.

ไพรวัลย์ ผลชู. (2561). การปฏิรูปการเรียนรู้เชิงพื้นที่โรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 12(2), 55-66.

ราชกิจจานุเบกษา. (2560, 6 เมษายน). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. เล่ม 134, ตอนที่ 40 ก, หน้า 1-89.

ศานติกรศิ์ วงค์เขียว. (2568). การจัดการศึกษาเชิงพื้นที่เพื่อขับเคลื่อนสถานศึกษาเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ในการพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนกลุ่มด้อยโอกาส.วารสารบริหาร

การศึกษา, 15(2), 45-60.

สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี. (2561, 13 ตุลาคม). ประกาศเรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561 - 2580). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 135, ตอนที่ 82 ก, หน้า 1-75.

อภิรดี แสนงาม, และสุชาดา บุบผา. (2565). แนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่ระดับปฐมวัยในโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

ประถมศึกษาบึงกาฬ. วารสารมจร อุบลปริทรรศน์, 7(3), 923-930.

Bielaczyc, K., & Collins, A. (1999). Learning communities in classrooms: A reconceptualization of educational practice. In C. M. Reigeluth (Ed.),

Instructional-design theories and models: A new paradigm of instructional theory (Vol. 2, pp. 269-292). Lawrence Erlbaum Associates.

Caldwell, B. J., & Spinks, J. M. (1998). Beyond the self-managing school. Routledge.

Cheng, Y. C. (1996). School effectiveness and school-based management: A mechanism for development. Routledge.

Duveneck, A. (2021). Futures of area-based initiatives in German education: results from a quantitative Delphi survey. European Journal of

Futures Research, 9, Article 4, 1-16.

Edley, N. (1992). Post-structuralism and the psychology of men: Bringing knowledge into the analysis of discourse. Human Relations, 45(1),

-20.

Halpin, D. (2008). In praise of wasting time in education: Some lessons from the Romantics. Forum, 50(3), 377–382.

Sato, M. (2016). การปฏิรูปโรงเรียน: แนวความคิด “ชุมชนแห่งการเรียนรู้” กับการนำทฤษฎีมาปฏิบัติจริง (กุลกัลยา ภู่สิงห์, ผู้แปล). ปิโก (ไทยแลนด์).

Sato, M. (2017). เรียนรู้จากข้อเท็จจริงของเด็กและห้องเรียน: การปฏิรูปโรงเรียนด้วยชุมชนแห่งกาiเรียนรู้ (จิตรา แซ่เจี่ย, ผู้แปล). สมาคมส่งเสริมเทคโนโลยี (ไทย-

ญี่ปุ่น).