การพัฒนานวัตกรรมการสื่อสารและข้อเสนอเชิงนโยบายเกี่ยวกับการถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ในกลุ่มเยาวชน LGBTQ+
คำสำคัญ:
นวัตกรรมการสื่อสาร, การกลั่นแกล้งทางไซเบอร์, เยาวชน LGBTQ+บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์และรูปแบบการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ที่เยาวชน LGBTQ+ เผชิญ 2) วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น 3) สำรวจวิธีการรับมือและความต้องการด้านนวัตกรรมการสื่อสาร 4) ออกแบบ พัฒนา ทดลองใช้ และประเมินนวัตกรรมการสื่อสาร และ 5) สังเคราะห์แนวปฏิบัติที่ดีและข้อเสนอเชิงนโยบาย โดยมีสมมติฐานว่า (1) สถานการณ์และรูปแบบการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์มีความสัมพันธ์กับผลกระทบที่เกิดขึ้น และ (2) วิธีการรับมือมีอิทธิพลต่อความต้องการด้านนวัตกรรมการสื่อสารของเยาวชน LGBTQ+ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสานตามลำดับขั้น จำนวน 4 ระยะ ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสำรวจด้วยแบบสอบถาม การพัฒนาและประเมินนวัตกรรมสื่อ และการสัมภาษณ์ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณจำนวน 400 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงธีม สถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า 1) เยาวชน LGBTQ+ เผชิญการกลั่นแกล้งทั้งในโรงเรียนและสื่อออนไลน์ โดยเฉพาะการล้อเลียนรูปลักษณ์ เพศสภาพ และอัตลักษณ์ทางเพศ ซึ่งส่วนใหญ่กระทำโดยเพื่อนและสะท้อนค่านิยมทางสังคมที่ยังไม่เปิดกว้างต่อความหลากหลายทางเพศ 2) การกลั่นแกล้งส่งผลกระทบต่อความมั่นใจ สุขภาพจิต และความสัมพันธ์ทางสังคม โดยสถานการณ์และรูปแบบการกลั่นแกล้งมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .465, p < .001) 3) เยาวชนใช้วิธีการรับมือหลากหลายรูปแบบ โดยเฉพาะการใช้สื่อเชิงบวกและการเข้าถึงระบบสนับสนุนในโรงเรียน ซึ่งสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของความต้องการด้านนวัตกรรมการสื่อสารได้ร้อยละ 45.0 (R² = .450, p < .001) 4) นวัตกรรมสื่อวิดีโอแอนิเมชันรูปแบบ Motion Graphic จำนวน 7 คลิปที่พัฒนาขึ้นได้รับการประเมินความพึงพอใจในภาพรวมอยู่ในระดับสูง (ค่าเฉลี่ย 4.13) และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในบริบทโรงเรียนได้ และ 5) การสังเคราะห์ข้อมูลนำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายสำคัญ ได้แก่ การพัฒนาโรงเรียนปลอดการกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ การสร้างพื้นที่ปลอดภัย การส่งเสริมระบบเพื่อนช่วยเพื่อน การบูรณาการความเท่าเทียมทางเพศและความปลอดภัยทางดิจิทัลในหลักสูตร ตลอดจนการพัฒนากลไกความร่วมมือระหว่างโรงเรียนครอบครัว และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
เอกสารอ้างอิง
กนกพร แจ้งกิตติชัย, อาภาพร เผ่าวัฒนา และสุนีย์ ละกำปั่น. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการถูกรังแกทางไซเบอร์ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลเกื้อการุณย์, 30(1), 84-96. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kcn/article/view/259464
ดารุณี สวนสัน, ผกาสรณ์ อุไรวรรณ, ปรมาภรณ์ ไพเราะ, เปรมกมล เกื้อมา, รัฐกุล ใจตรง, วิชุฎา แก้วโกรพ, ศุภรทิพ บุญสิทธิ์ และอรวิภา หลีบำรุง. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างการถูกรังแกบนโลกออนไลน์กับภาวะซึมเศร้าในนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางสุขภาพ, 8(2), e277789. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/jhri/article/view/277789
ปัญจรัตน์ ไล้สุวรรณชาติ, ธานินทร์ สุธีประเสริฐ และสุภาพร บุญศิริลักษณ์. (2565). ปัจจัยทำนายการกลั่นแกล้ง และถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ของนักเรียนในภาคกลางของประเทศไทย. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย, 30(2), 100–113. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jmht/article/view/252315
พรพนา ทองศักดิ์ และจินตวีร์ คล้ายสังข์. (2567). การศึกษาความต้องการจําเป็นและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อส่งเสริมความตระหนักรู้ด้านความปลอดภัยในโลกไซเบอร์ของนักเรียนประถมศึกษา. วารสารอิเล็กทรอนิกส์ทางการศึกษา, 19(1), 1-13. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/OJED/article/view/272733
วีระชัย เขื่อนแก้ว, นฤพร พงษ์คุณากร และวินัย รอบคอบ. (2564). การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ในการป้องกันพฤติกรรมการกลั่นแกล้งและการถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ในเยาวชนไทย. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 22(2), 28-40. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnpy/article/view/247264
วสุพร พันธ์สาย, นฤมล เอื้อมณีกุล, อาภาพร เผ่าวัฒนา, และระพีพันธ์ จอมมะเริง. (2568). ปัจจัยทำนายการถูกกลั่นแกล้งของเยาวชนที่มีความหลากหลายทางเพศในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล, 41(2), 180-191. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnbangkok/article/view/277913
Abreu, R. L., & Kenny, M. C. (2018). Cyberbullying and LGBTQ youth: A systematic literature review and recommendations for prevention and intervention. Journal of Child & Adolescent Trauma, 11(1), 81–97. https://doi.org/10.1007/s40653-017-0175-7
Agustiningsih, N., Yusuf, A., & Ahsan, A. (2024). Relationships among self-esteem, bullying, and cyberbullying in adolescents: A systematic review. Journal of Psychosocial Nursing and Mental Health Services, 62(5), 11-17. https://doi.org/10.3928/02793695-20231013-01
Anto, A., Salam, H., & Eisingerich, A. B. (2023). Exploring the impact of social media on anxiety among university students in the United Kingdom: Qualitative study. JMIR Formative Research, 7, Article e43037. https://doi.org/10.2196/43037
Brailovskaia, J., Teismann, T., & Margraf, J. (2018). Cyberbullying, positive mental health and suicide ideation/behavior. Psychiatry Research, 267, 240-242. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2018.05.074.
Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
Brown, K., Lucassen, M., Fenaughty, J., et al. (2024). A web-based intervention to support the mental well-being of sexual and gender minority youth: Intervention development study. JMIR Formative Research, 8, e54586. https://formative.jmir.org/2024/1/e54586?utm_source=chatgpt.com
Charoenwanit, S. (2019). The relationship of cyber-bullying and academic achievement, general health, and depression in adolescents in Thailand. Walailak Journal of Science and Technology, 16(4), 231–241. https://doi.org/10.48048/wjst.2019.4059
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Gan, X., Wang, P., Xiang, G., & Jin, X. (2023). Positive youth development attributes and cyberbullying victimization. PLoS ONE, 18(6), e0287729. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0287729
Guenther, L., Jörges, S., Mahl, D., & Brüggemann, M. (2023). Framing as a bridging concept for climate change communication: A systematic review based on 25 years of literature. Communication Research, 51(4), 367–391. https://doi.org/10.1177/00936502221137165
Gazi, Z. (2017). Evaluating peer learning and assessment in online collaborative learning environments. Behaviour & Information Technology, 36, 312-320. https://doi.org/10.1080/0144929X.2016.1232752.
Grych, J., Hamby, S., & Banyard, V. (2015). The resilience portfolio model: Understanding healthy adaptation in victims of violence. Psychology of Violence, 5(4), 343–354. https://doi.org/10.1037/a0039671
Han, Z., Wang, Z., & Li, Y. (2021). Cyberbullying involvement, resilient coping, and loneliness of adolescents during COVID-19 in rural China. Frontiers in Psychology, 12, Article 664612. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.664612
Hellfeldt, K., López-Romero, L., & Andershed, H. (2019). Cyberbullying and psychological well-being in young adolescence: The potential protective mediation effects of social support from family, friends, and teachers. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(1), Article 45. https://doi.org/10.3390/ijerph17010045
Lerner, R. M., Lerner, J. V., Bowers, E. P., & Geldhof, G. J. (2015). Positive youth development and relational-developmental-systems. In W. F. Overton & P. C. M. Molenaar (Vol. Eds.), Handbook of child psychology and developmental science: Vol. 1. Theory and method (7th ed., pp. 607–651). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118963418.childpsy116
Li, S., Hong, Y., & Craig, S. (2023). A systematic literature review of social learning theory in online learning environments. Educational Psychology Review, 35, 1-29. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09827-0
Liu, Y., Zhang, Y., Wang, Z., Li, X., Wang, J., & Chen, H. (2023). Digital intervention in improving the outcomes of mental health among LGBTQ+ youth: A systematic review. Frontiers in Psychiatry, 14, Article 1242730. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1242730
Meyer, I. H. (2003). Prejudice, social stress, and mental health in lesbian, gay, and bisexual populations: Conceptual issues and research evidence. Psychological Bulletin, 129(5), 674–697. https://doi.org/10.1037/0033-2909.129.5.674
Qureshi, M., Khaskheli, A., Qureshi, J., Raza, S., & Yousufi, S. (2021). Factors affecting students’ learning performance through collaborative learning and engagement. Interactive Learning Environments, 31, 2371-2391. https://doi.org/10.1080/10494820.2021.1884886
Stańczykiewicz, B., & Senczyszyn, A. (2024). Bullying of LGBTQ+ children and adolescents in schools: understanding the phenomenon, consequences, and international standards with a focus on the polish context. Frontiers in Psychiatry, 15, 1493745. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1493745
UNESCO. (2023). Global education monitoring report: Inclusion and education – All means all. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000385723
UNESCO. (2023). LGBTIQ+ youth: Violence and bullying in educational settings. UNESCO Publishing. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000387193
Wright, M. F., & Wachs, S. (2019). Does digital media use increase cyberbullying? Longitudinal associations among adolescents. JMIR Mental Health, 6(10), e14025. https://doi.org/10.2196/14025
Zhu, C., Huang, S., Evans, R., & Zhang, W. (2021). Cyberbullying among adolescents and children: A comprehensive review of the global situation, risk factors, and preventive measures. Frontiers in Public Health, 9, Article 634909. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.634909
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
