คุณค่าของการสวดมนต์ที่มีต่อพุทธศาสนิกชนไทย: กรณีศึกษาสำนักปู่สวรรค์

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาความหมายและความสำคัญของการสวดมนต์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา 2. เพื่อศึกษาการสวดมนต์ของพุทธศาสนิกชนไทยในสำนัก   ปู่สวรรค์ 3. เพื่อวิเคราะห์คุณค่าของการสวดมนต์ที่มีต่อที่มีต่อพุทธศาสนิกชนไทยในสำนัก      ปู่สวรรค์ และ 4. สร้างองค์ความรู้ใหม่คุณค่าของพุทธศาสนิกชนไทยในสำนักปู่สวรรค์ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ จากการวิเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ กลุ่มสานุศิษย์สำนักปู่สวรรค์ และผู้ที่มาปฏิบัติธรรมสำนักปู่สวรรค์ จำนวน 15 คน โดยเลือกแบบเจาะจง โดยใช้กระบวนการศึกษาเชิงวิเคราะห์ เพื่อนำไปสู่การบูรณาการและสร้างองค์ความรู้ใหม่คุณค่าของการสวดมนต์เป็นการสืบทอดในทางพระพุทธศาสนา เป็นการน้อมนำหลักธรรมจากบทสวดมนต์มาใช้ในการดำเนินชีวิตอย่างมีคุณค่าในด้านเศรษฐกิจ การเมือง สังคม ครอบครัว ความศรัทธา และความสงบสุขภายในจิตใจ ก่อให้เกิดฟื้นฟูศีลธรรมสถิตแน่นมั่นคงอยู่ในใจ อุปสรรคใด ๆ ที่บังเกิดขึ้นก็จะถูกแก้ไขด้วยปัญญาไปตามลำดับ ๆ ในที่สุดความรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา ก็จะกลับมาอีกครั้งในยุคปัจจุบันดังที่เคยรุ่งเรื่องในอดีตกาล

          ผลการศึกษาพบว่า

          1) ความหมายและความสำคัญของการสวดมนต์ในคัมภีร์พระพุทธศาสนา คือ         การกำเนิดของการสวดมนต์ ได้แสดงถึงจุดเริ่มต้นของพิธีสวดมนต์ที่มีความหมายต่อพุทธศาสนิกชนเป็นอย่างยิ่ง ทำให้ความเชื่อถือและศรัทธาของประชาชนนำไปสู่การปฏิบัติที่หลากหลายยิ่งขึ้น 2) การสวดมนต์ของสำนักปู่สวรรค์ คือ มีความเชื่อว่าช่วยให้หลุดพ้นจากทุกข์ทางใจและชี้ทางให้เข้าถึงซึ่งทางแห่งโลกกุตรด้วยการเทศนาสั่งสอนหลักการดำเนินชีวิต และช่วยพัฒนาชีวิตยกระดับจิตวิญญาณให้สูงขึ้น 3) คุณค่าของการสวดมนต์ที่มีต่อกลุ่มสานุศิษย์สำนักปู่สวรรค์ คือ พิธีสวดมนต์ได้กลายเป็นพิธีกรรมทางศาสนา เพื่อการรักษาและการป้องกันภัยอันตรายต่าง ๆ และเชื่อว่าช่วยให้พ้นทุกข์ เช่น ทำให้มีปัญญา ทำให้ระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัยได้ ทำให้จิตไม่เศร้าหมอง มีสุขคติเป็นที่ไป เป็นการเผยแผ่ และสืบทอดพระพุทธศาสนา และ 4) สร้างองค์ความรู้ใหม่คุณค่าของการสวดมนต์ที่มีต่อสำนักปู่สวรรค์ ได้แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1) เกณฑ์ในการพิจารณาบทสวดมนต์ ได้แก่ 1. ประวัติที่มาของบทสวด 2. บทสวดมนต์ 3. คำแปล 4. อนุภาพ และ5. ความเชื่อ และ 2) ผลสัมฤทธิ์จากการสวดมนต์ ได้แก่ 1. ปรารถนาเจอเพื่อนดี/คนดี 2. ปรารถนาชีวิตที่ดี 3. ปรารถนาพ้นทุกข์        4. ปรารถนาอุทิศบุญแก่เทวดาและบรรพบุรุษ และ 5. ปรารถนาป้องกันภัยอันตราย