พุทธวิธีสำหรับการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

การศึกษางานวิจัยเรื่อง พุทธวิธีสำหรับการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการศึกษา คือ 1) การพัฒนาชุมชนวิถีพุทธของชุมชนบ้านคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา 2) หลักพุทธธรรมในการพัฒนาชุมชน 3) พุทธวิธีสำหรับการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมของชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนบ้านคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา และ 4) องค์ความรู้ใหม่และรูปแบบการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนบ้านคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ จากการวิเคราะห์เอกสารและสัมภาษณ์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ กลุ่มผู้นำ และตัวแทนประชาชนในชุมชนคลองแดน จำนวน 15 คน คัดเลือกแบบเจาะจง โดยใช้กระบวนการศึกษาเชิงวิเคราะห์ เพื่อนำไปสู่การบูรณาการและสร้างองค์ความรู้ใหม่

          ผลการศึกษาพบว่า

          1) การพัฒนาชุมชนวิถีพุทธของชุมชนบ้านคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา คือ (1) ด้านเทคโนโลยี (2) ด้านเศรษฐกิจ (3) ด้านทรัพยากรธรรมชาติ (4) ด้านจิตใจ และ (5) ด้านสังคมและวัฒนธรรม 2) หลักพุทธธรรมการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน ได้แก่ หลักฆราวาสธรรม 4 หลักอิทธิบาท 4 หลักสังคหวัตถุ 4 ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ 4 จักร 4 และหลัก         อปริหานิยธรรม 7 3) พุทธวิธีสำหรับการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมของชุมชน : กรณีศึกษาชุมชนบ้านคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา ได้แก่ 1. หลักฆราวาสธรรม 4 คือ (1) สัจจะ (2) ทมะ (3) ขันติ และ (4) จาคะ 2. หลักอิทธิบาท 4 คือ ฉันทะและจิตตะ        3. หลักสังคหวัตถุ 4 คือ (1) ทาน (2) อัตถ และ (3) จริยา 4. ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ 4 คือ กัลป์ยาณมิตตตา 5. จักร 4 คือ (1) ปฏิรูปเทสวาส (2) สัปปุริสูปัสสยะ (3) อัตตสัมมาปณิธิ            (4) ปุพเพกตปุญญตา และ 6. หลักอปริหานิยธรรม 7 คือ (1) หมั่นประชุมกันเนื่องนิตย์ (2) เมื่อประชุมก็พร้อมเพียงกันประชุม เลิกประชุมพร้อมกัน พร้อมเพียงในการช่วยกิจการงานที่เกิดขึ้น (3) ไม่ถืออำเภอใจบัญญัติในสิ่งที่ไม่สังคมไม่ได้บัญญัติไว้ ไม่ถอนสิ่งที่ตกลงร่วมกันบัญญัติไว้แล้ว (4) เคารพผู้เป็นใหญ่ที่เป็นประธานที่เป็นใหญ่ มีประสบการณ์มามาก และเคารพเชื่อฟังแล้วถือปฏิบัติ (5) ให้เกียรติและคุ้มครองสตรี ไม่ข่มแหงรังแก ไม่ลุอำนาจแก่ความอยากที่เกิดขึ้น       (6) เคารพบูชาสักการะปูชนียสถาน อนุสรณ์สถาน อันเป็นศูนย์รวมใจของประชาชนและทำการบูชาตามประเพณี (7) จัดการให้ความอารักขา บำรุง คุ้มครองแก่บรรพชิตผู้ทรงศีล 4) องค์ความรู้ใหม่และรูปแบบการเพิ่มพลังศักยภาพการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนบ้านคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา ได้แก่ ความรู้สึกร่วมของการรวมกลุ่ม ค่านิยมประชาธิปไตย การทำงานร่วมกัน การพึ่งพาตนเอง และการสร้างสรรค์ความคิดใหม่ ๆ ในการพัฒนาชุมชน