การส่งเสริมพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าของนักเรียนหอพักระดับมัธยมศึกษาที่ส่งผลต่อการลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของโรงเรียน
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ได้จัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการใช้พลังงานไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพในกลุ่มนักเรียนหอพักระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อลดการใช้พลังงานไฟฟ้าที่ส่งผลต่อการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์ทางอ้อมของโรงเรียน ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มนักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงด้านความเข้าใจและทัศนคติที่ดีต่อการใช้พลังงานไฟฟ้าที่จะส่งผลต่อภาวะโลกร้อนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างมีนัยสำคัญ โดยคะแนนความเข้าใจเพิ่มจาก 11.86 เป็น 23.82 คะแนน (t = 39.89, p = .000) ทัศนคติหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนมีค่าเพิ่มขึ้นจาก 4.29 เป็น 4.46 นักเรียนมองว่าการแก้ไขปัญหาสภาวะโลกร้อนควรเริ่มต้นจากตัวเราเองโดยมีค่าเฉลี่ยขึ้นเป็น 4.60 จากก่อนหน้า 3.98 นักเรียนมีการเปลี่ยนพฤติกรรมในการใช้พลังงานไฟฟ้า โดยลดเวลาใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าเฉลี่ยจาก 4.18 เป็น 3.87 ชั่วโมงต่อวัน (t = -4.82, p = .000) พฤติกรรมที่ปรับเปลี่ยน ได้แก่ ลดเวลาชาร์จโทรศัพท์และการใช้คอมพิวเตอร์ การถอดปลั๊กและการปิดหลอดไฟในตอนกลางวัน ผลจากการเก็บข้อมูลปริมาณการใช้ไฟฟ้าของนักเรียนในหอพักเปรียบเทียบกับปีที่แล้วมีการใช้พลังงานไฟฟ้าลดลงไป 1,307 หน่วย คิดเป็นการลดการปล่อยคาร์บอนฟุตพริ้นท์เป็น 783 kgCO2 หลังจากจัดกิจกรรมการเรียนรู้พบว่าพฤติกรรมการใช้พลังงานไฟฟ้าของนักเรียนได้รับอิทธิพลจากหลายปัจจัย เช่น พฤติกรรมส่วนตัว สภาพแวดล้อม และการสร้างแรงจูงใจทางสังคม ดังนั้นการส่งเสริมพฤติกรรมประหยัดพลังงานควรดำเนินการควบคู่กันใน 3 ด้าน ได้แก่ การให้ความรู้ การสร้างแรงจูงใจ และการปรับปรุงสภาพแวดล้อมที่พักอาศัย เพื่อปลูกฝังพฤติกรรมการใช้พลังงานไฟฟ้าของนักเรียนในอนาคต
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา (JSSE) เป็นผู้ถือลิสิทธิ์บทความทุกบทความที่เผยแพร่ใน JSSE นี้ ทั้งนี้ ผู้เขียนจะต้องส่งแบบโอนลิขสิทธิ์บทความฉบับที่มีรายมือชื่อของผู้เขียนหลักหรือผู้ที่ได้รับมอบอำนาจแทนผู้เขียนทุกนให้กับ JSSE ก่อนที่บทความจะมีการเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ของวารสาร
แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form)
ทางวารสาร JSSE ได้กำหนดให้มีการกรอกแบบโอนลิขสิทธิ์บทความให้ครบถ้วนและส่งมายังกองบรรณาธิการในข้อมูลเสริม (supplementary data) พร้อมกับนิพนธ์ต้นฉบับ (manuscript) ที่ส่งมาขอรับการตีพิมพ์ ทั้งนี้ ผู้เขียนหลัก (corresponding authors) หรือผู้รับมอบอำนาจ (ในฐานะตัวแทนของผู้เขียนทุกคน) สามารถดำเนินการโอนลิขสิทธิ์บทความแทนผู้เขียนทั้งหมดได้ ซึ่งสามารถอัพโหลดไฟล์บทความต้นฉบับ (Manuscript) และไฟล์แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form) ในเมนู “Upload Submission” ดังนี้
1. อัพโหลดไฟล์บทความต้นฉบับ (Manuscript) ในเมนูย่อย Article Component > Article Text
2. อัพโหลดไฟล์แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form) ในเมนูย่อย Article Component > Other
ดาวน์โหลด ไฟล์แบบโอนลิขสิทธิ์บทความ (Copyright Transfer Form)
เอกสารอ้างอิง
Ajzen, I. (2020). The theory of planned behavior: Frequently asked questions. Human Behavior and Emerging Technologies, 2(4), 314-324.
Bianchi, G., Pisiotis, U. and Cabrera, M. (2022). GreenComp – The European sustainability competence framework. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
Frederiks, E. R., Stenner, K. and Hobman, E. V. (2015). Household energy use: Applying behavioural economics to understand consumer decision-making and behaviour. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 41(1), 1385-1394.
Hayiwangoh, N. (2023). Carbon footprint assessment and greenhouse gas emission reduction guideline to promote green universities of Rajabhat University southern area group in Thailand (in Thai). Doctoral Dissertation. Yala: Yala Rajabhat University.
Intergovernmental Panel on Climate Change : IPCC. (1995). Climate change. Geneva: World Meterological Organization and United Nations Environment Programme.
Matrasongkram, N. and Khunthong, S. (2020). Assessment of carbon footprint and water footprint from electricity consumption of activities in educational buildings (in Thai). Proceedings of the 4th Academic Conference, Kasetsart University Sriracha Campus (pp. 52-60). Chonburi: Kasetsart University Sriracha Campus.
Sanguanrat, S. (2020). Factors affecting the participation behavior in energy conservation of students at Rattanakosin Sompoch Bangkhen School (in Thai). Master’s Thesis. Phayao: University of Phayao.
Sawangarom, L., Boonprom, P., Suttimas, S. and Phetphan, P. (2023). Carbon footprint assessment from waste disposal in Saladan Sub-district Municipality, Krabi Province (in Thai). Journal of Energy and Environmental Technology, 10(1), 57-65.
Suebsurmran, D. and Saowiang, T. (2019). The development for instructional learning packages on home electrical appliances for Mathayomsuksa 3 students, Banlinphapittayakom School, Sisaket Province (in Thai). Journal of Academic and Research, Northeastern University, 9(2), 1-10.
Thailand Greenhouse Gas Management Organization. (2021). Calculation of greenhouse gas emissions from electricity production and consumption (in Thai). Bangkok: Thailand Greenhouse Gas Management Organization (Public Organization).
Udompornphibul, C. and Thonghopit, S. (2015). A comparative study of energy literacy among secondary school students: A case study of 3 districts in Lopburi Province (in Thai). Journal of Energy Research, 12(2), 20-34.
World Resources Institute and WBCSD. (2013). Technical guidance for calculating Scope 3 emissions (version 1.0). Retrieved 20 June 2024, from Greenhouse Gas Protocol: https://ghgprotocol.orgsites/default/files/standards/Scope3_Calculation_Guidance_0.pdf