ดนตรีในกระบวนพยุหยาตราทางสถลมารค
DOI:
https://doi.org/10.14456/nrru-rdi.2022.80คำสำคัญ:
ดนตรี, พระราชพิธี, กระบวนพยุหยาตราทางสถลมารคบทคัดย่อ
กระบวนพยุหยาตราทางสถลมารค เป็นขบวนเสด็จพระราชดำเนินทางสถลวิถีหรือทางบกของพระมหากษัตริย์ โดยปรากฏหลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ภาคพื้นทวีป คือภาพแกะสลักนูนต่ำบนผนังระเบียงคดชั้นนอกทางด้านทิศใต้ของปราสาทนครวัด ที่แสดงเครื่องดนตรีประกอบในริ้วกระบวนเสด็จพระราชดำเนินของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 พุทธศตวรรษที่ 17 สำหรับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของไทยปรากฏหลักฐานในทางวรรณคดีมาตั้งแต่ครั้งกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี และมีความชัดเจนมากขึ้นในสมัยอยุธยามาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ โดยเฉพาะในบันทึกจดหมายเหตุของชาวต่างชาติและพระราชพงศาวดารต่าง ๆ ปัจจุบันดนตรีที่ปรากฏในกระบวนพยุหยาตราทางสถลมารค มีอยู่ด้วยกัน 2 กลุ่มใหญ่ คือกลุ่มเครื่องประโคมและกลุ่มเครื่องบรรเลง ซึ่งประกอบด้วยดนตรีแบบดั้งเดิมและดนตรีแบบอย่างตะวันตก ซึ่งดนตรีเหล่านี้มีความสำคัญทั้งในด้านสัญลักษณ์และพิธีกรรม เมื่อพระมหากษัตริย์เสด็จหรือยาตราออกไปที่ใด จึงมักจะมีเสียงดนตรีประโคมบรรเลงรับส่งเสด็จทุกครั้ง ดนตรีจึงจัดได้ว่าเป็นเครื่องประโคมประกอบพระราชอิสริยยศอย่างหนึ่งของพระมหากษัตริย์ ใช้เชิดชูพระเกียรติยศ ตลอดทั้งเป็นเครื่องเสริมสร้างความยิ่งใหญ่ให้กับพระราชพิธีนั้น ๆ บ่งบอกถึงพระราชฐานะ พระราชอำนาจ และแสดงถึงพระบรมเดชานุภาพอันเกรียงไกรของพระมหากษัตริย์ ซึ่งหาผู้ใดเสมอเหมือนมิได้
References
Chaiyason, N. (2019). Grub In the Mekong Basin Music Culture. Dissertation, Doctor of Philosophy Program in Musicology, Khon Kaen University, Khon Kaen. (In Thai)
Damrong Rajanuphap, Krom Phraya. (2014). Royal Chronicle Rattanakosin, King Rama 2. Phra Nakhon : Thai printing press at Yotse Bridge. Retrieved March 16, 2022, from https://vajirayana.org/พระราชพงษาวดาร-กรุงรัตนโกสินทร-รัชกาลที่-๒/๕-พระราชพิธีบรมราชาภิเศก (In Thai)
King Rama III, Nangklao. (1973) . Song of the Crown Prince His Majesty Phuttalertla Napalai. Bangkok : Thai Kasem. (In Thai)
Kreangam, W. (2019). Collection of knowledge of the coronation ceremony. Ministry of Culture. Bangkok : Rung Sil Printing (1977) Co., Ltd. Retrieved March 5, 2022, from https://www.m-culture.go.th/mcultureth60/download/article/article_20190216115934.pdf (In Thai)
Manolopoulou, V. (2022). Processions in Byzantine Constantinople: the evidence from the Dresden A104. Culture & History Digital Journal, 11(2), e015-e015.
Office of the Learning Park. (2007). Royal Charter procession The reign of King Narai the Great. Electronic book and document project "Treasure of the land". Knowledge Management and Development Office (Public Organization). Retrieved March 5, 2022, from http://tkapp.tkpark.or.th/stocks/content/TreasuresOfTheKingdom2015/10/document1.html (In Thai)
Papaiwat. (2022). The mural painting of Wat Pradu Songtham. Retrieved March 15, 2022, from https://www.papaiwat.com/th/story/category/detail/id/9/iid/29 (In Thai)
Paramanuchitchinorot, Krom Phra. (1915). Lilit of the Kathin Tradition Procession by Grand Royal Barge. Bangkok : Bannadit Printing. Retrieved March 5, 2022, from https://vajirayana.org/ลิลิตกระบวนแห่พระกฐินพยุหยาตรา-ทั้งทางสถลมารคแลชลมารค (In Thai)
Phra Klang, H., Chao Phraya. (2006). Lilit Phayuya Tra Phet Phuang of Chao Phraya Phra Klang (H). Bangkok : Amarin Printing and Publishing. June 19, 2022, from https://vajirayana.org/วรรณคดี-เจ้าพระยาพระคลัง-หน/ลิลิตพยุหยาตราเพชรพวง (In Thai)
Pleinsri, A. (2015). Royal court music in The Ratanakosin period. The Fine and Applied Arts Journal, 10(1).
Prapanpong, N. (1929). Klong Lilit Suphap, the royal recipe, the final volume. Niti script "Indra procession raises the army Ramayana story. Retrieved March 5, 2022, from https://www.bloggang.com/m/viewdiary.php?id=morkmek&month=03-2019&date=04&group=3&gblog=362 (In Thai)
Royal Thai Government Gazette. (2017). Schedule of the coronation ceremonies His Majesty King Bhumibol Adulyadej at the Royal Crematorium Sanam Luang, 134, 56b. (In Thai)
Royal Thai Government Gazette. (2019). Schedule of the coronation ceremony, B.E. 2562, 136, 13b. (In Thai)
Royal Thai Government Gazette. (2020). Schedule of His Majesty's Royal Promenade along the City by Grand Royal Barge Procession on The Occasion of the Coronation Ceremony, B.E. 2562, 137, 3b. (In Thai)
The Fine Arts Department. (2012). Tribhumkatha, royal writing, Phaya Lithai of Phra Maha Chuay 1778. Supporting documents Academic Seminar on “Khatraiphum: Influence on Thai Society” June 28-29, 2012 at S.D. Avenue Hotel. Retrieved June 24, 2022, from https://vajirayana.org/ไตรภูมิกถาฉบับถอดความ/บทที่-๕-แดนมนุษย์ (In Thai)
The Fine Arts Department. (2013). Literature meeting on the subject of the Buddha. "Kap Ho Klong Praphat Than Thong daeng ". monk work Thesis of Prince Thammathibet First printing, 1923, distributed in the Royal Kathin ceremony of Phraya Paisarn Arts. Permanent Secretary celebrates the Ministry of Education at Kanchana Singhas Temple. Retrieved March 4, 2022, from https://vajirayana.org/ประชุมวรรณคดีเรื่อง-พระพุทธบาท/กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง (In Thai)
The Fine Arts Department. (2019). Nirat Phraya Mahanuap goes to China Thonburi time, year of the ox, 1781 B.E. Retrieved March 5, 2022, from https://vajirayana.org/นิราศพระยามหานุภาพ/นิราศพระยามหานุภาพไปเมืองจีน (In Thai)
The Television of Thailand. (2017). The process of inviting a large golden urn. Retrieved March 15, 2022, from https://www.youtube.com/watch?v=-t6CMqRY39M (In Thai)
The Television of Thailand. (2019). The Royal Kathin Land Processions on th Procession on Land in The coronation ceremony of the year 2019. Retrieved January 27, 2022, from https://www.youtube.com/watch?v=U7XQtSQUktk&t=22378s (In Thai)
Thipakornwong, Chao Phraya. (1934). The Chronicle Rattanakosin, King Rama IV, 1851-1868, Chao Phraya Thipakornwong edition. printed as a souvenir at the cremation ceremony Khunying Thammasarnneti (Ob Bunnag); February 17, 1934 at Wat Prayurawongsawas; Printed at the Prachan Printing House, Tha Prachan, Phra Nakhon. Retrieved March 10, 2022, from https://vajirayana.org//พระราชพงศาวดาร-กรุงรัตนโกสินทร์-รัชชกาลที่-๔ (In Thai)
![ภาพ 3 (ซ้าย) ขบวนพระอินทร์ยกทัพ เรื่องรามเกียรติ์ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม](https://so04.tci-thaijo.org/public/journals/354/submission_261929_35130_coverImage_th_TH.jpg)
Downloads
เผยแพร่แล้ว
How to Cite
ฉบับ
บท
License
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.