สภาพปัญหาและคุณลักษณะร่วมของพื้นที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำทะเลสาบและพื้นที่การเกษตรซ้ำซากในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาของไทย

Main Article Content

ยศธร ทวีพล

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและคุณลักษณะร่วมของพื้นที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำทะเลสาบและพื้นที่การเกษตรซ้ำซากในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาของไทย โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกออนไลน์จากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และใช้การสำรวจภาคสนามในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา ตลอดจนวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาการบุกรุกของน้ำทะเลในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาโดยส่วนใหญ่มีลักษณะสภาพปัญหาใกล้เคียงกัน ซึ่งส่งผลกระทบต่อประชาชนในแง่การประกอบอาชีพ ตลอดจนการดำเนินชีวิต โดยเฉพาะในพื้นที่อำเภอระโนด อำเภอกระแสสินธุ์ อำเภอสิงหนคร และอำเภอสทิงพระ จังหวัดสงชลา 2) ความพยายามแก้ไขปัญหาการบุกรุกของน้ำทะเลในพื้นที่ดังกล่าวของภาครัฐมักเผชิญหน้ากับข้อจำกัดการแก้ไขปัญหาอย่างต่อเนื่อง 3) ภาครัฐพยายามเปลี่ยนแปลงบทบาทการแก้ไขปัญหาการบุกรุกของน้ำทะเล และ 4) แม้บทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชนในการแก้ไขปัญหาการบุกรุกของน้ำทะเลในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาเพิ่มขึ้นอย่าง แต่วิธีการในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวของหน่วยงานภาครัฐยังคงเป็นวิธีการเดิม จึงทำให้การแก้ไขปัญหาการบุกรุกของน้ำทะเลในพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลากลายเป็นปัญหาซ้ำซากที่ยังคงไม่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ทวีพล ย. (2026). สภาพปัญหาและคุณลักษณะร่วมของพื้นที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำทะเลสาบและพื้นที่การเกษตรซ้ำซากในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาของไทย. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 9(2), 85–100. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/SSRUJPD/article/view/281120
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

สำนักกรรมาธิการ 1 สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา. (2559). วิกฤตทะเลสาบสงขลาสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. สำนักการพิมพ์ สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา.

สุจริต คูณธนกุลวงศ์, ทวนทัน กิจไพศาลสกุล, อนุรักษ์ ศรีอริยวัฒน์, พงษ์ศักดิ์ สุทธินนท์, ปิยธิดา เรืองรัศมี, สุภัทรา วิเศษศรี, และโชคชัย สุทธิธรรมจิต. (2561). โครงการการศึกษาการจัดการการแทรกตัวของน้ำเค็มเข้าแม่น้ำเจ้าพระยา. สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

สุนารี เสือทุ่ง และสนิท วงษา. (2560). การคาดการณ์เบื้องต้นผลกระทบการรุกตัวของความเค็มต่อการเกษตร: กรณีศึกษาสมมติใช้ข้อมูล IPCC ต่อการเพของระดับน้ำทะเลในอ่าวไทย. วิศวกรรมสารเกษมบัณฑิต, 7(1), 34-50.

Abd-Elhamid, H., Javadi, A., Abdelaty, I., & Sherif, M. (2016). Simulation of seawater intrusion in the Nile delta aquifer under the conditions of climate change. Hydrology Research, 47(6), 1198–1210.

Ahmed, A. T., & Askri, B. (2016). Seawater intrusion impacts on the water quality of the groundwater on the northwest coast of Oman. Water Environment Research, 88(8), 732-740.

Almaden, C. R. C., Rola, A. C., Baconguis, R. D. T., Pulhin, J. M., Camacho Jr., J. V., & Ancog, R. C. (2019). Determinants of adaptation for slow-inset hazards: The case of rice-farming households affected by seawater intrusion in northern Mindanao, Philippines. Asian Journal of Agriculture and Development, 16(1), 117-132.

Cenameri, S., & Beqiraj, A. (2016). Assessment of seawater intrusion in Fushe Kuqe aquifer, Albania. Bulletin of the Geological Society of Greece, 50(2), 665-670.

Halder, S. (2018). Development and management of coastal aquifer system through seawater intrusion modelling. In P. K. Sikdar (ed.), Groundwater development and management: Issues and Challenges in South Asia (pp. 209-226). Switzerland: Springer.

Jasechko, S., Perrone, D., Seybold, H., Fan, Y., & Kirchner, J. W. (2020). Groundwater level observations in 250,000 coastal US wells reveal scope of potential seawater intrusion. Nature Communications, 11(1), 3229.

Kazakis, N., Spiliotis, M., Voudouris, K., Pliakas, F.-K., & Papadopoulos, B. (2018). A fuzzy multicriteria categorization of the GALDIT method to assess seawater intrusion vulnerability of coastal aquifers. Science of the Total Environment, 621, 524-534.

Khan, A., & EghbalBakhtiari, A. (2017). Groundwater assessment of coastal aquifers in Karachi: impact of seawater intrusion. International Journal of Ground Sediment & Water, 6, 247-262.

Khumaedi, S., & Putro, A. S. P. (2017). Geophysical and hydrochemical approach for seawater intrusion in north Semarang, Central Java. International Journal of GEOMATE, 12(31), 134-140.

Kim, H., & Yang, J.-S. (2018). Prioritizing countermeasures for reducing seawater-intrusion area by considering regional characteristics using SEAWAT and a multicriteria decision-making method. Hydrological Processes, 32(5), 3741–3757.

Ma, C., Li, Y., Li, X., & Gao, L. (2020). Evaluation of groundwater sustainable development considering seawater intrusion in Beihai city, China. Environmental Science and Pollution Research, 27(5), 4927–4943.

Manivannan, V., & Elango, L. (2019). Seawater intrusion and submarine groundwater discharge along the Indian coast. Environmental Science and Pollution Research, 26(31), 31592–31608.

Mohanty, A. K., & Rao, V. V. S. G. (2019). Hydrogeochemical, seawater intrusion and oxygen isotope studies on a coastal region in the Puri district of Odisha, India. Catena, 172, 558-571.

Morgan, L. K., Bakker, M., & Werner, A. D. (2015). Occurrence of seawater intrusion overshoot. Water Resources Research, 51(4), 1989–1999.

Prusty, P., & Farooq, S. H. (2020). Seawater intrusion in the coastal aquifers of India - a review. HydroResearch, 3, 61-74.

Shi, L., & Jiao, J. J. (2014). Seawater intrusion and coastal aquifer management in china: a review. Environmental Earth Sciences, 72(8), 2811–2819.

Siarkos, I., Latinopoulos, D., Mallios, Z., & Latinopoulos, P. (2017). A Methodological framework to assess the environmental and economic effects of injection barriers against seawater intrusion. Journal of Environmental Management, 193, 532-540.

Sikdar, P. K. (2018). Problems and challenges for groundwater management in South Asia. In P. K. Sikdar (ed.), Groundwater development and management: issues and challenges in South Asia (pp. 1-18). Switzerland: Springer.

Singh, A. (2014). Optimization modelling for seawater intrusion management. Journal of Hydrology, 508, 43-52.

Tomaszkiewicz, M., Najm, M. A., & El-Fadel, M. (2014). Development of groundwater quality index for seawater intrusion in coastal aquifers. Environmental Modelling & Software, 57, 13-26.

Vu, D. T., Yamada, T., & Ishidaira, H. (2018). Assessing the impact of sea level rise due to climate change on seawater intrusion in Mekong delta, Vietnam. Water Science & Technology, 77(6), 1632–1639.

Zaveri, P. U., & Patel, J. N. (2016). Analysis of groundwater quality with respect to seawater intrusion in Surat. Journal-American Water Works Association, 108(9), E482-E488.

Zeng, X., Dong, J., Wang, D., Wu, J., Zhu, X., Xu, S., et al. (2018). Identifying key factors of the seawater intrusion model of Dagu river basin, Jiaozhou bay. Environmental Research, 165, 425-430.

Zhao, J., Lin, J., Wu, J., Yang, Y., & Wu, J. (2016). Numerical modeling of seawater intrusion in Zhoushuizi district of Dalian city in northern China. Environmental Earth Sciences, 75(9), 805.

Zhu, S., Zhou, Z., Guo, Q., & Ma, J. (2020). A Study on the cause of layered seawater intrusion in the Daqing River estuary of Liaodong Bay, China. Sustainability, 12(7), 2842.