แนวทางการส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา: การศึกษาเชิงคุณภาพแบบพหุกรณีศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการจัดกิจกรรมการส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา และเพื่อนำเสนอแนวทางการส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์สำหรับนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษา เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพแบบพหุกรณีศึกษา โดยมีกรณีศึกษาเป็นโรงเรียนที่มีแนวปฏิบัติที่ดีและประสบความสำเร็จในการจัดหลักสูตรและกิจกรรมที่ส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์ เก็บรวบรวมข้อมูลผ่านการศึกษาเอกสาร การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่ม ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการจัดกิจกรรมการส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์ อาศัยการบูรณาการองค์ประกอบหลักเข้าด้วยกัน ได้แก่ ครูผู้สอนที่คอยสนับสนุนผู้เรียนทั้งด้านการเรียนรู้และด้านจิตใจการจัดให้ผู้เรียนได้เรียนรู้แบบร่วมมือ การจัดสาระและกิจกรรมการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นการปลูกฝังความรู้ ทักษะ และเจตคติ ทั้งในและนอกชั้นเรียน รวมถึงการใช้สื่อที่หลากหลายและการประเมินผลผ่านการสังเกตพฤติกรรม 2) แนวทางการส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์ของสถานศึกษา ควรขับเคลื่อนอย่างเป็นระบบแบบองค์รวม โดยเริ่มตั้งแต่ระดับการบริหารจัดการผ่านการกำหนดนโยบายและออกแบบหลักสูตรสถานศึกษา การนำไปปฏิบัติด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชา กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน และการจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม จนถึงการสร้างความร่วมมือกับผู้ปกครองและการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางให้โรงเรียนประถมศึกษาในบริบทอื่น ๆ นำไปประยุกต์ใช้เพื่อวางแผนและส่งเสริมความฉลาดทางอารมณ์ของนักเรียนได้อย่างเหมาะสมและเป็นรูปธรรมต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2562). แผนยุทธศาสตร์สุขภาพจิตแห่งชาติ ฉบับที่ 1 พุทธศักราช 2561 – 2580. กองยุทธศาสตร์ และแผนงาน กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กีรติ คุวสานนท์, และ ภาวิณี โสธายะเพ็ชร. (2566). การส่งเสริมองค์ประกอบตามแนวคิดผู้เรียนเป็นสำคัญเพื่อการพัฒนาสมรรถนะของผู้เรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 21(1), 11-20.
ชนาธิป กุลจิรากูล, และ ศันสนีย์ เมฆรุ่งเรืองวงศ์. (2564). ผลของโปรแกรมการประยุกต์หลักแนวคิดสมรรถนะทางอารมณ์เพื่อเสริมสร้างความฉลาดทางอารมณ์ในนักเรียนชั้นประถมศึกษา. Thai Journal of Public Health, 51(2), 101-109.
วัฒนาพร ระงับทุกข์. (2563). สมรรถนะเด็กไทยในยุคโลกพลิกผัน (VUCA World). คุรุสภาวิทยาจารย์, 1(1), 8-18.
อัจฉรา สุขารมณ์, และ อรพินทร์ ชูชม. (2548). โปรแกรมการส่งเสริมและพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ตามแนวตะวันออกสำหรับเยาวชนไทยเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 11(1), 19-34.
Baron, R. (1997). The emotional quotient inventory (EQ-i): A test of emotional intelligence. Multi-Health Systems.
Cooper, R. K., & Sawaf, A. (1997). Executive EQ: Emotional Intelligence in Business. Orion Business Books.
Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405-432.
Goleman, D. (1998). Emotional Intelligence Why It Can Matters More Than IQ. Bloomsbury Publishing.
Gottman, J. M., & Declaire, J. (1997). Raising an Emotionally Intelligent Child: The Heart of Parenting. Simon & Schuster.
Humphrey, N., Lendrum, A., Wigelsworth, M., & Greenberg, T. M. (2020). Social and emotional learning. Routledge.
Jennings, P. A., & Greenberg, M. T. (2009). The prosocial classroom: Teacher social and emotional competence in relation to student and classroom outcomes. Review of Educational Research, 79(1), 491-525.
Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2019). Cooperative learning: The Foundation for Active Learning. In S. M. Brito (Ed.), Active Learning: Beyond the Future (pp. 59-70). Intechopen.
Kabat-Zinn, J. (2013). Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain, and Illness. Bantam Books.
Kaspar, L. K., & Massey, L. S. (2022). Implementing Social-Emotional Learning in the Elementary Classroom. Early Childhood Education Journal, 51, 641-650.
Molero, P., Ortega, F., Cuberos, R., Sánchez, M., Granizo, I., & Valero, G. (2020). Emotional intelligence in the field of education: a meta-analysis. annals of psychology, 36(1), 84-91.
Piaget, J. (1952). The Origins of Intelligence in Children. W.W. Norton & Co.
Salovey, P., & Mayer, J. D. (1997). Emotional development and emotional intelligence: Educational implications. Basic Books.
Taylor, R. D., Oberle, E., Durlak, J. A., & Weissberg, R. P. (2017). Promoting positive youth development through school-based social and emotional learning interventions: A meta-analysis of follow-up effects. Child Development, 88(4), 1156-1171.
Tsortanidou, X., Daradoumis, T., & Barberá, E. (2020). Developing social-emotional skills through imaginative teaching methods in elementary education. Education and Information Technologies, 192(8), 1201–1216.
Weissberg, R. P., Durlak, J. A., Domitrovich, C. E., & Gullotta, T. P. (2015). Social and emotional learning: Past, present, and future. In J. A. Durlak, C. E. Domitrovich, R. P. Weissberg, & T. P. Gullotta (Eds.), Handbook of social and emotional learning: Research and practice (pp. 3-19). Guilford Press.
Wentzel, K. R., Muenks, K., McNeish, D., & Russell, S. (2018). Emotional support, social goals, and classroom behavior: A multilevel, multisite study. Journal of Educational Psychology, 110(5), 611–627.
