จรรยาบรรณและทักษะดิจิทัลของผู้สอบบัญชี: ปัจจัยขับเคลื่อนคุณภาพการสอบบัญชีในศตวรรษที่ 21
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์และสังเคราะห์บทบาทของคุณลักษณะผู้สอบบัญชีและทักษะวิชาชีพบัญชีที่มีต่อคุณภาพการสอบบัญชี โดยเน้นการบูรณาการจรรยาบรรณ ความเป็นอิสระ ความรู้และความสามารถทางวิชาชีพเข้ากับทักษะดิจิทัล การคิดเชิงวิเคราะห์ การสื่อสาร และการใช้ดุลยพินิจทางวิชาชีพ จากการทบทวนและสังเคราะห์แนวคิดและผลการศึกษาทั้งในและต่างประเทศ พบว่า คุณภาพการสอบบัญชีไม่ได้ขึ้นอยู่กับความรู้ทางเทคนิคเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการผสมผสานระหว่างความสามารถทางวิชาชีพ ความเป็นอิสระ จริยธรรม และความสามารถในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล โดยเฉพาะความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูล การประเมินความเสี่ยง และการใช้ดุลยพินิจอย่างมีจริยธรรม ขณะเดียวกัน บริบทของประเทศไทยยังมีช่องว่างในการบูรณาการสมรรถนะด้านจริยธรรมและดิจิทัลอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะความแตกต่างด้านทรัพยากรและโอกาสในการเข้าถึงเทคโนโลยีของสำนักงานสอบบัญชีแต่ละขนาด ดังนั้น การพัฒนาผู้สอบบัญชีไทยควรมุ่งสร้างสมรรถนะเชิงบูรณาการระหว่างความรู้ทางเทคนิค จริยธรรม และทักษะดิจิทัล โดยมีการสนับสนุนอย่างเป็นระบบจากสภาวิชาชีพบัญชี สถาบันการศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับคุณภาพการสอบบัญชีและความเชื่อมั่นต่อข้อมูลทางการเงินในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จิตติมา ขำดำ, สุพิศ ฤทธิ์แก้ว, และ สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์. (2562). ความรู้ความสามารถของนักบัญชีและความเข้าใจในมาตรฐานการจัดทำบัญชีภาครัฐที่มีผลต่อประสิทธิภาพงานบัญชีของสำนักงานอัยการสูงสุด. วารสารนักบริหาร, 39(2), 52-65.
ทิพวรรณ์ ศิริมาตร. (2555). ผลกระทบของคุณลักษณะหลักฐานการสอบบัญชีที่ดีที่มีต่อคุณภาพการสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์บัญชีมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม].
อัมพร เที่ยงตระกูล. (2557). ความรู้ทางวิชาชีพและคุณค่าทางวิชาชีพของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตภายใต้มาตรฐานสากลที่มีผลต่อการดำเนินงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตของผู้ใช้บริการ กลุ่มสินค้าอุตสาหกรรมและกลุ่มเทคโนโลยีในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
อลิชญา อยู่สวัสดิ์, และ พรรณทิพย์ อย่างกลั่น. (2566). คุณลักษณะของผู้สอบบัญชีและทักษะวิชาชีพบัญชีส่งผลต่อคุณภาพของรายงานการตรวจสอบบัญชีของผู้สอบบัญชีในเขตกรุงเทพและปริมณฑล. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 6(2), 185–199.
Alles, M. G. (2015). Drivers of the use and facilitators and obstacles of the evolution of big data by the audit profession. Accounting Horizons, 29(2), 439–449. https://doi.org/10.2308/acch-51067
American Institute of Certified Public Accountants. (2023). Uniform CPA Examination blueprints. https://www.aicpa-cima.com/
Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. National Bureau of Economic Research.
Christensen, B. E., Glover, S. M., Omer, T. C., & Shelley, M. K. (2016). Understanding audit quality: Insights from audit professionals and investors. Contemporary Accounting Research, 33(4), 1648–1684. https://doi.org/10.1111/1911-3846.12212
DeAngelo, L. E. (1981). Auditor size and audit quality. Journal of Accounting and Economics, 3(3), 183–199. https://doi.org/10.1016/0165-4101(81)90002-1
Francis, J. R. (2023). Going big, going small: A perspective on strategies for researching audit quality. The British Accounting Review, 55, 101167.
International Accounting Education Standards Board, IAESB. (2014). International Education Standard 8: Professional competence for engagement partners responsible for audits of financial statements (Revised). International Federation of Accountants.
International Auditing and Assurance Standards Board, IAESB. (2020). International Standard on Quality Management (ISQM) 1: Quality management for firms that perform audits or reviews of financial statements, or other assurance or related services engagements.
International Auditing and Assurance Standards Board, IAESB. (2020). International Standard on Auditing 220 (Revised): Quality management for an audit of financial statements. https://www.iaasb.org/publications/international-standard-auditing-220-revised-quality-management-audit-financial-statements
International Auditing and Assurance Standards Board, IAESB. (2023). International Standard on Auditing for Audits of Financial Statements of Less Complex Entities. https://www.iaasb.org/publications/international-standard-auditing-audits-financial-statements-less-complex-entities
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360. https://doi.org/10.1016/0304-405X(76)90026-X
Knechel, W. R., & Salterio, S. E. (2017). Auditing: Assurance and risk (4th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315531731
Knechel, W. R., Krishnan, G. V., Pevzner, M., Shefchik, L. B., & Velury, U. K. (2013). Audit quality: Insights from the academic literature. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32(Suppl. 1), 385–421. https://doi.org/10.2308/ajpt-50350
Kokina, J., & Davenport, T. H. (2017). The emergence of artificial intelligence: How automation is changing auditing. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 14(1), 115–122. https://doi.org/10.2308/jeta-51730
Leocádio, D., Malheiro, L., & Gonçalves dos Reis, J. C. (2025). Auditors in the digital age: A systematic literature review. Digital Transformation and Society, 4(1), 5–20. https://doi.org/10.1108/DTS-02-2024-0014
Louis, R. R., Sulaiman, N. A., & Zakaria, Z. (2022). A preliminary study on auditors’ performance attributes—Perceptions from accounting firm practitioners. Asian Journal of Accounting Perspectives, 15(2), 1–21. https://doi.org/10.22452/AJAP.vol15no2.1
Marina, A.-G., Sitea, D. M., & Bogoslov, I. A. (2025). Auditor 4.0: The hybrid auditor—Integrating artificial intelligence, professional judgment and ethical accountability. Revista Economică, 77(2), 61–77. https://doi.org/10.56043/reveco-2025-0014
Pramano, A. J., Razali, F. M., Said, J., Khalid, N., & Suffian, M. T. M. (2023). Digital technology skills and fraud risk judgement performance with auditors’ competencies mediation. In J. Said, D. Daud, N. Erum, N. B. Zakaria, S. Zolkaflil, & N. Yahya (Eds.), Building a sustainable future: Fostering synergy between technology, business and humanity (Vol. 131, pp. 837–848). European Publisher. https://doi.org/10.15405/epsbs.2023.11.69
Sudradjat, S., Mohd-Sanusi, Z., Razali, F. M., Sanusi, S., & Darusalam, D. (2024). Digital audit competency and digital efficacy in enhancing audit judgment quality in Malaysia public sector. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 14(12), 4395–4405.
Sulaeman, A., Ismail, T., & Mulyasari, W. (2024). The influence of competency, professionalism and auditor independence on audit quality with integrity as a moderation variable at DKI Jakarta public accounting firm (empirical study at the public accounting office of DKI Jakarta Province). Journal of Applied Business, Taxation and Economics Research, 3(5), 487–503.
