พัฒนาการบทบาทคณะกรรมการการเลือกตั้งในการจัดการการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพัฒนาการของบทบาทคณะกรรมการการเลือกตั้งในการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรภายใต้บริบททางการเมือง กฎหมาย และสังคม 2) วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคของคณะกรรมการการเลือกตั้งในการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาบทบาทของคณะกรรมการการเลือกตั้งในการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้มีประสิทธิภาพ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสาร กฎหมาย รายงานการเลือกตั้ง งานวิชาการที่เกี่ยวข้อง และสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 17 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า ผลการวิจัยพบว่า บทบาทของคณะกรรมการการเลือกตั้งมีพัฒนาการจากกลไกการเลือกตั้งที่อยู่ภายใต้ฝ่ายบริหารไปสู่องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ มีอำนาจครอบคลุมการจัดการเลือกตั้ง การกำกับ ตรวจสอบ และบังคับใช้กฎหมายเลือกตั้ง อย่างไรก็ตาม คณะกรรมการการเลือกตั้งยังเผชิญปัญหาความเชื่อมั่นของประชาชน ความซับซ้อนของกติกาเลือกตั้ง ข้อจำกัดเชิงปฏิบัติในระดับพื้นที่ ความไม่ชัดเจนของการใช้ดุลพินิจ และความท้าทายจากข่าวลวงหรือข้อมูลบิดเบือนในสื่อออนไลน์ ผลการวิจัยเสนอว่า ควรพัฒนาระบบบริหารจัดการเลือกตั้งให้มีมาตรฐาน โปร่งใส และตรวจสอบได้ กำหนดหลักเกณฑ์การใช้ดุลพินิจให้ชัดเจน ใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ พัฒนากลไกรับมือข่าวลวง และเปิดพื้นที่ให้ประชาชน ภาคประชาสังคม สื่อมวลชน และภาควิชาการมีส่วนร่วมในการตรวจสอบและพัฒนากระบวนการเลือกตั้ง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ณฐพร กายสิทธิ์ และชาญชัย จิวจินดา. (2569). การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีบล็อกเชนในการเลือกตั้ง: แนวทางเพื่อเพิ่มความโปร่งใส ความปลอดภัย และความน่าเชื่อถือของระบบเลือกตั้ง. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 4(2), 1361-1376.
ณัฐกร วิทิตานนท์. (2558). บนเส้นทางอำนาจของ กกต. กรณีสั่งให้มีการเลือกตั้งใหม่และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งมองผ่านบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญสามฉบับ. วารสารนิติ รัฐกิจและสังคมศาสตร์, 1(2), 35-51.
ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม. (2564). บทบาทคณะกรรมการการเลือกตั้งในการอำนวยความ ยุติธรรม กระบวนการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธานี ถังทอง. (2568). บทบาทและการพัฒนาเครือข่ายภาคประชาสังคมต่อการมีส่วนร่วมในการเลือกตั้งของจังหวัดชัยภูมิ. วารสารเมธีวิจัย Savant Journal of Social Sciences, 2(3), 63–78.
พรสันต์ เลี้ยงบุญเลิศชัย. (2566). รัฐประหารซ้อน : รัฐธรรมนูญในฐานะเครื่องมือทางการเมือง. สืบค้นจาก https://pridi.or.th/th/content/2023/06/1594.
วราภรณ์ วนาพิทักษ์. (2565). ปัญหาข่าวลวงทางการเมืองบนสื่อสังคมออนไลน์: ความท้าทายในการกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมายของประเทศไทย. รัฐศาสตร์นิเทศ, 8(2), 1–20.
วิทยา ชินบุตร. (2559). การเคลื่อนไหวทางการเมืองของภาคประชาชนสู่การจัดตั้งพรรคการเมือง. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์น มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 2(3), 91-98.
ศุภณัฐ เพิ่มพูนวิวัฒน์ และจารุวรรณ แก้วมะโน. (2564). การเลือกตั้งสมานฉันท์และไม่ซื้อสิทธิขายเสียง จังหวัดชัยภูมิ. สถาบันพระปกเกล้า.
ศุภชัย สมเจริญ. (2565). การจัดองค์กรและกลไกในการจัดการเลือกตั้งของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่นำไปสู่ความสุจริตและเที่ยงธรรม (ดุษฎีนิพนธ์นิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2541). พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ. 2541. สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2544). รายงานผลการจัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2544. สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง. (2556). รายงานสถานการณ์การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน พ.ศ. 2556. สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง.
Alihodžić, S. (2023). Elections in the age of artificial intelligence: Challenges and opportunities. International IDEA.
Alihodžić, S., Asplund, E., Bicu, I., & Thalin, J. (2024). The use of digital technologies in elections: A global comparative analysis. International IDEA.
Alvarez, R. M., Hall, T. E., & Trechsel, A. H. (2009). Internet voting in comparative perspective: The case of Estonia. PS: Political Science & Politics, 42(3), 497–505. https://doi.org/10.1017/S1049096509090787
Asian Network for Free Elections. (2020). Election monitoring handbook for civil society organizations in Thailand. ANFREL. https://anfrel.org/wp-content/uploads/2020/01/Election-Monitoring-Handbook_EN-ol.pdf
Bjornlund, E. C. (2004). Beyond free and fair: Monitoring elections and building democracy. Johns Hopkins University Press.
Carothers, T. (1997). The rise of election monitoring: The observers observed. Journal of Democracy, 8(3), 17–31.
Edet, L. I., Umoh, E. D., & Akpakpan, M. S. (2021). Election Management Body and the Challenges of Elections in Nigeria: An Exploratory Analyses of Elections (1999-2019). International Journal of Social Sciences, 14(1), 195-208.
Ehin, P., Solvak, M., Willemson, J., & Vinkel, P. (2022). Internet voting in Estonia 2005–2019: Evidence from eleven elections. Government Information Quarterly, 39(4), Article 101718. https://doi.org/10.1016/j.giq.2022.101718
Fall, I. M., Hounkpe, M., Jinadu, A. L., & Kambale, P. (2011). Election Management Bodies in West Africa. Open Society Foundation.
Garnett, H. A., & James, T. S. (2020). Cyber elections in the digital age: Threats and opportunities of technology for electoral integrity. Election Law Journal: Rules, Politics, and Policy, 19(2), 111–126. https://doi.org/10.1089/elj.2020.0633
International IDEA. (2014). Electoral management design: Revised edition. International Institute for Democracy and Electoral Assistance.
International IDEA. (2019). Adoption of voting technology: A guide for electoral stakeholders. International Institute for Democracy and Electoral Assistance. https://www.idea.int/publications/catalogue/adoption-voting-technology
Kelley, J. (2010). Election observers and their biases. Journal of Democracy, 21(3), 158–172.
Nackerdien, R., & Cabacenco, P. (2023). Electoral training: A practical guide for sustainable capacity development. International IDEA.
Onyalo, P. O. (2020). Election Management Bodies in Africa: The pity of it all. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 4(6). 164-171.
Richard, E. T. (2021). Security Challenges and Election Management in Nigeria. Journal of Good Governance and Sustainable Development in Africa, 6(3), 28-36.
UNDP. (2014). Information technology and elections management: Informed decisions for sustainable outcomes. United Nations Development Programme. https://www.undp.org/publications/information-technology-and-elections-management
