ปฏิทรรศน์ของการพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษมุกดาหารต่อการประสานกรอบความร่วมมือและความเชื่อมโยงระหว่างกันในภูมิภาคภายใต้บริบทประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อมุ่งพิจารณานโยบายทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศที่ส่งผลต่อการพัฒนาพื้นที่และบทบาทของจังหวัดมุกดาหารภายใต้กรอบความร่วมมือระหว่างประเทศ รวมถึงการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษมุกดาหารในบริบทของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน โดยใช้วิธีการศึกษาข้อมูลทุติยภูมิเชิงคุณภาพผ่านการพรรณนาบรรยายและวิเคราะห์ข้อมูลเชื่อมโยงกับความสัมพันธ์เชิงเหตุผลที่สอดคล้องกันอย่างเป็นรูปธรรม

ผลการศึกษาพบว่า จังหวัดมุกดาหารมีนโยบายการพัฒนาทางด้านต่าง ๆ อย่างรอบด้าน เพื่อรองรับการเป็นจุดศูนย์กลางในการเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจของโลก แต่ทว่าภายในพื้นที่จริงยังไม่สามารถต่อยอดการเป็นศูนย์กลางทางการค้าการลงทุนได้อย่างเป็นรูปธรรมมากนัก กอปรกับบรรดานักลงทุนต่างมุ่งย้ายไปประกอบกิจการยังพื้นที่ข้างเคียง ได้แก่ จังหวัดนครพนม เพราะมองในเรื่องของโครงสร้างพื้นฐานที่สามารถรองรับการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจได้มากกว่า อันเนื่องมาจากจังหวัดมุกดาหารติดปัญหาในเรื่องของการจัดสรรที่ดินบนเส้นทางสายหลัก เส้นทางโครงร่างพาดผ่านทางรถไฟ รวมถึงบริเวณที่คาดการณ์ว่าจะก่อสร้างสนามบินภายในจังหวัด ถือเป็นการสร้างหลุมพรางขนาดใหญ่ในการพัฒนาพื้นที่ อันเกิดจากการปั่นราคาที่ดินและเก็งกำไรอย่างสุดโต่งของชาวบ้านและนายทุนบางกลุ่มที่เข้ามาในพื้นที่เพื่อหวังกอบโกยผลประโยชน์ที่เป็นรูปธรรมจากการตีราคาที่ดินมากกว่าความมั่นคงทางเศรษฐกิจหยั่งลึกจากการพัฒนาของพื้นที่ โดยไม่คำนึงถึงจินตภาพของจังหวัดในอนาคตที่มีขีดความสามารถในการยกระดับการพัฒนาพื้นที่ได้มากกว่าที่เป็นอยู่ ส่งผลทำให้บรรดานักลงทุนและผู้ประกอบการขนาดใหญ่ไม่กล้าเข้ามาดำเนินธุรกิจอย่างเป็นทางการและเต็มรูปแบบ หากแต่มีเพียงแค่การส่งผ่านสินค้าเข้า – ออก ภายในจังหวัดเป็นหลักเพียงเท่านั้น ถือได้ว่าเป็น “ปฏิทรรศน์” ของการพัฒนาพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษแห่งนี้เป็นอย่างมาก