การศึกษาเชิงเปรียบเทียบพลวัตของสหภาพแรงงานการศึกษาในประเทศต่าง ๆ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเข้าใจลักษณะเปรียบเทียบของพลวัตของสหภาพแรงงานการศึกษา และขบวนการที่เกี่ยวข้อง และเพื่อแสวงหาทางออกสำหรับการจัดตั้งสหภาพแรงงานการศึกษาในไทย  ผลการศึกษา พบว่า ในประเทศกลุ่มตะวันตกที่สมาทานแนวคิดแบบประชาธิปไตยที่มีพื้นที่ค่อนข้างเปิดและเป็นมิตรกับสหภาพแรงงานโดยเฉพาะการผูกพันกับอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 และอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 98 ยกเว้นแต่สหรัฐอเมริกาที่ไม่ได้ลงนามซึ่งสะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับแรงงานที่น้อยลงด้วย จุดเปลี่ยนสำคัญนอกจะเป็นช่วงปลายทศวรรษ 1980 ที่นโยบายแบบเสรีนิยมใหม่จะเข้ามามีบทบาทในการเมืองแล้ว ยังมีการสอบ PISA ของ OECD ที่ทำให้ระบบการศึกษาในประเทศเหล่านี้ถูกตั้งคำถามซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อสหภาพแรงงานการศึกษา ส่วนกลุ่มประเทศนอกกลุ่มตะวันตกนั้นแตกต่างออกไป โดยเฉพาะสถานภาพแรงงานที่ถูกกดขี่มาก่อน ที่มาเลเซียและสิงคโปร์ สหภาพแรงงานการศึกษาเป็นหัวหอกในการต่อสู้กับระบอบอาณานิคมก่อนได้รับอิสรภาพจากอังกฤษ ขณะที่แอฟริกาใต้สหภาพแรงงานการศึกษาบางส่วนก็พยายามจะอยู่บนฐานการต่อสู้ที่สัมพันธ์กับประเด็นเชื้อชาติและสีผิว ส่วนในเกาหลีใต้ได้พยายามจัดตั้งภายใต้รัฐบาลเผด็จการทหารและกฎหมายที่ปิดกั้นการรวมตัว อย่างไรก็ดี อำนาจของสหภาพแรงงานที่มากจนขาดการถ่วงดุล พร้อมกับความไม่โปร่งใสก็นำไปสู่การแสวงหาประโยชน์อย่างเช่นในเม็กซิโก หรือบางกรณีที่อินเดีย สหภาพแรงงานไม่ว่าจะประเทศกลุ่มตะวันตกหรือนอกตะวันตกต้องเผชิญกับการเมืองในรัฐสภาและรัฐบาลอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เพราะเป็นผู้กำหนดและมอบแนวทางการปฏิบัติจนเกิดการดำเนินการ  ผลจากการศึกษาเปรียบเทียบดังกล่าว นำไปสู่ข้อเสนอในการจัดตั้งสหภาพแรงงานการศึกษาในไทย คือ จะต้องคำนึงถึงกระบวนการต่าง ๆ ดังนี้ 1) ผลักดันด้านนโยบาย กฎหมายและสิ่งที่เกี่ยวข้องผ่านรัฐบาล 2) ปฏิบัติการจัดตั้งองค์กร การจัดระบบสมาชิก และการสร้างการมีส่วนร่วมของสมาชิก 3) งานวิจัยและการสร้างองค์ความรู้ด้านสหภาพแรงงานการศึกษา และด้านวิชาชีพ 4) การรณรงค์ต่อสาธารณะเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจ ระดับประเทศและระดับสถาบันการศึกษา 5) ปฏิบัติการเพื่อต่อรองภาครัฐและสถานประกอบการเมื่อเจอปัญหา ในฐานะปากเสียงของแรงงาน 6) การเชื่อมโยงกับสังคมนานาชาติ