การจัดการงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนกรณีศึกษาโรงเรียนวัดควนวิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาพและศึกษาแนวทางการจัดการงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนวัดควนวิเศษ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง เขต 1 วิธีการศึกษาประกอบด้วย 2 ตอน ตอนที่ 1 วิเคราะห์สภาพใช้ประเด็นการสนทนากลุ่ม กลุ่มตัวอย่างจำนวน 15 คน ได้มาโดยการเลือกเฉพาะเจาะจง ตอนที่ 2 การศึกษาแนวทางการจัดการงานดูแลช่วยเหลือนักเรียน โดยนำผลการวิเคราะห์ข้อมูลตอนที่ 1 มาร่างเป็นแนวทางการจัดการงานดูแลช่วยเหลือนักเรียน และนำร่างสนทนากลุ่มโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 11 คน
ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพการจัดการงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนมีการปฏิบัติ 5 ขั้นตอน คือ การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล การคัดกรอง การส่งเสริมและพัฒนา การป้องกันช่วยเหลือและแก้ไข การส่งต่อ ทุกขั้นตอนมีการปฏิบัติและมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง แต่มีข้อปฏิบัติบางข้อที่มีการละเลยและควรส่งเสริมให้มีการปฏิบัติ จึงได้นำไปสร้างเป็นแนวทางการปฏิบัติแต่ละขั้นตอน
2) แนวทางการจัดการงานดูแลช่วยเหลือนักเรียน การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล ควรใช้ระบบการเก็บข้อมูล SDQ ร่วมกับ School Health Hero และ OBEC CARE เพื่อให้ได้ข้อมูลครบทุกมิติ การคัดกรองนักเรียน ควรจำแนกกลุ่มนักเรียนใช้แบบวิเคราะห์ข้อมูลรายบุคคล การส่งเสริมและพัฒนานักเรียน ควรกำหนดนโยบายการดำเนินกิจกรรมในแผนพัฒนา นิเทศ เสริมแรงให้ครูปฏิบัติงานตามแผน การป้องกันช่วยเหลือ แก้ไขปัญหา ควรมีระบบติดตามตรวจสอบการดำเนินการการติดตามช่วยเหลือ การส่งต่อควรมีการประชุมชี้แจงเหตุผลการส่งต่อ ภายใต้ฐานข้อมูลที่ชัดเจนเป็นระบบและปัจจุบัน
คำสำคัญ: ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน, การจัดการงานดูแล, โรงเรียนวัดควนวิเศษ
เอกสารอ้างอิง
ชนกมณฐ์ แสงสี และทินกฤตพัชร์ รุ่งเมือง. (2564). แนวทางการพัฒนางานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรีและพระนครศรีอยุธยา. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 6(3), 12-23.
ณัฐกานต์ รักษา และสายสุดา เตียเจริญ. (2565). การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนคลองท่อมราษฎร์รังสรรค์. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 13(1), 112-127.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนากร จันทพันธุ์. (2566). โมเดลประสิทธิผลการบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพุทธธรรมในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธนากร จันทพันธุ์, สิน งามประโคน และลำพอง กลมกูล. (2566). การพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1), 77-87.
นัฏพันธ์ ดิศเจริญ. (2565). ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน. Journal of Modern Learning Development, 7(3), 321-335.
นูรมาน พิทักษ์สุขสันต์. (2564). การบริหารงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอสายบุรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3. การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
ปภัสรา โพธิ์อ่อง. (2559). แนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนโรงเรียนขนาดเล็กจังหวัดนครสวรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42. วารสารรัชต์ภาคย์, 10(20), 13-24.
มาโนช ตัญยงค์ และวัชรภัทร เตชะวัฒนศิริดำรง. (2564). แนวทางการพัฒนาการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9 จังหวัดสุพรรณบุรี สหวิทยาเขตพุเตย. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎพระนครศรีอยุธยา.
วิรัตดา วิชาพร. (2558). แนวทางการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนในจังหวัดกำแพงเพชร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 41. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
ลัดดาวัลย์ โคตรพิมพ์ และอัฐพล อินต๊ะเสนา. (2564). แนวทางการพัฒนาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 27. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(2), 26-34.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). คู่มือการคุ้มครองและช่วยเหลือเด็กนักเรียนของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ฉบับพัฒนา พ.ศ. 2563). กรุงเทพฯ: ศูนย์เฉพาะกิจคุ้มครองและช่วยเหลือเด็กนักเรียน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. จาก https://www.planbkk.com/news-detail_197_30267
สุทิน ทองดวง. (2565). รูปแบบการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 6(2), 367-380.
สุรินทร์ โพธิ์เหมือน. (2553). ปัญหาการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.
Bass, L. (2018). Caring for high school students in transcultural spaces: accessing student voice. International Journal of Leadership in Education, 22(4), 421-438.
