พลวัตการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติบนฐานทุนทางสังคม ในชุมชนคลองทะเล จังหวัดพังงา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษากระบวนการเคลื่อนไหวของกลุ่มชาวบ้านชุมชนคลองทะเลและพลวัตของการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติโดยชุมชนบนพื้นฐานทุนทางสังคม 2) เพื่อศึกษาลักษณะของทุนทางสังคมที่ชุมชนนำมาใช้ขับเคลื่อนการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ และ 3) เพื่อวิเคราะห์ผลของการนำทุนทางสังคมมาใช้ขับเคลื่อนกระบวนการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติในชุมชน การศึกษาครั้งนี้ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ รวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกและการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการทำความเข้าใจความหมาย การนำข้อมูลมาจัดหมวดหมู่ตามประเด็น ถอดรหัส วิเคราะห์เหตุผลเชิงตรรกะ สังเคราะห์ตีความ และเรียบเรียงข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า ทุนทางสังคมในชุมชนคลองทะเลประกอบด้วยทุน 2 ประเภท คือ ทุนทางสังคมที่มีอยู่เดิมในชุมชน เป็นความสัมพันธ์ที่ยึดโยงด้วยระบบคิดตามความเชื่อในศาสนาอิสลามและความเป็นเครือญาติ และทุนทางสังคมที่เชื่อมโยงเป็นเครือข่ายกับภายนอกชุมชน ซึ่งเกิดขึ้นผ่านการสนับสนุน/ช่วยเหลือของกลุ่มและองค์กรภายนอก ทุนทั้งสองประเภทนี้มีปฏิสัมพันธ์ต่อกัน ผ่านการแลกเปลี่ยนความคิดและความรู้ แล้วพัฒนาต่อไปสู่ปฏิบัติการภาคประชาสังคมในรูปของการเคลื่อนไหวเพื่อปกปองทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญต่อการดำรงชีพของคนในชุมชน วัตถุประสงค์ของการเคลื่อนไหวนี้เพื่อต่อรองกับกลุ่มทุนที่บุกรุกเข้ามาใช้ทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนในนามของการพัฒนา ผลของการเคลื่อนไหวนี้นำไปสู่การเพิ่มศักยภาพของสมาชิกชุมชนในการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ อันนำมาซึ่งการรักษาสิทธิของชุมชนในการจัดการทรัพยากรได้บางส่วนและช่วยสร้างความเป็นธรรมทางสังคมแก่สมาชิกชุมชน ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือ ชุมชนท้องถิ่นควรจัดการความรู้เกี่ยวกับทุนทางสังคมและการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ ในขณะที่รัฐควรเน้นส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแข็งขันและสร้างความไว้วางใจกับคนในท้องถิ่นและภาคประชาสังคม เพื่อให้โครงการพัฒนาต่าง ๆ ในท้องถิ่นดำเนินไปด้วยความชอบธรรมทางสังคมและสามารถหลีกเลี่ยงความขัดแย้งที่ไม่จำเป็นได้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
2. Bunnag, C. 2011. A Conceptual Review on Common-Pool Resource Management: Thai and global experiences. [in Thai]. A Volume in the Series “Conceptual Review for Thailand Reform”. Bangkok: Office of National Reform Assembly.
3. Charoensin-o-larn, C. 1997. New Social Movements. [in Thai]. Bangkok: Vibhasa Publishing.
4. Chai-amporn, S. 2003. Social capital on the existence of Thai society. [in Thai]. Journal of Social Development. 7: 46-73.
5. Jules Pretty and Hugh Ward. 2001. Social Capital and the Environment. World Development. 29(2): 209-227.
6. Karnchanapan, A. 2000. The Dynamics of Local Resources Management: Paradigm and Policy. [in Thai]. Bangkok: The Thailand Research Fund (TRF).
7. Karnchanapan, A. 2 0 15. Social Capital and Urban Development. [in Thai]. Retrieved from http://www.academia.edu/32744903/% %92%E0%B8%99%E0% 97_.pdf
8. Kusumawalee, K. 2004. The Natural Resource Management at Koh Petch, Hua Sai, Nakhon Sri thammarat province. [in Thai]. Bangkok: The Thailand Research Fund (TRF).
9. Office of the Royal Society. 2003. Thai official dictionary of Royal Institute. [in Thai]. Bangkok: Nanmeebooks Publications.
10. Poudel, K. L., Johnson, T. G. and Mishra, B. 2014. Social Capital and Collective Management of Natural Resources in Nepal: A case study of community forestry. Agrarian Frontiers. 2(1): 21-34.
11. Putnam, R. D. 1993. Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern ltaly. Princeton, NJ: Princeton University Press.
12. Romratanapan, W. 2005. Social Capital. [in Thai]. Bangkok: The Thailand Research Fund (TRF).
13. Santasombat, Y. 2003. Biodiversity: local knowledge and sustainable development. Chiang Mai: Regional Center for Social Science and Sustainable Development, Faculty of Social Sciences, Chiang Mai University.
14. Sindecharak, T., et al. 2016. Social justice: An attempt to measure and analyze. [in Thai]. Thammasat Journal. 35 (1): 164-191.
15. Supawong, C. 1997. The Concept and Development of Thai Civil Society. [in Thai]. Bangkok:
Local Development Institute.
16. Trakulwaranon, P. 2009. Social Capital and Civil Society: theories and practices. [in Thai]. Bangkok: Sanya Thammasak Democratic Institute, Thammasat University.
17. Wasi, P. 1998. Community Empowerment: social capital in Thailand. [in Thai]. Bangkok: Social Investment Fund - SIF.
18. Wongna, T. 2014. Fairness: various perspectives leading to the creation of fairness index.
[in Thai]. Thammasat Journal. 33 (2): 131-150.
