ผลการใช้แหนแดงและรำข้าวทดแทนอาหารสำเร็จรูปต่อสมรรถภาพการเติบโตของจิ้งหรีดทองแดง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการใช้แหนแดง (Azolla microphylla) และรำข้าวทดแทนอาหารสำเร็จรูปต่อสมรรถภาพการเจริญเติบโตและต้นทุนค่าอาหารในการเลี้ยงจิ้งหรีดทองแดง (Gryllus testaceus) วางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely Randomized Design; CRD) ประกอบด้วย 4 กรรมวิธี ได้แก่ 1) อาหารสำเร็จรูป 100% 2) อาหารสำเร็จรูป 50% + รำข้าว 50% 3) อาหารสำเร็จรูป 25% + รำข้าว 25% + แหนแดงสด 50% และ 4) รำข้าว 50% + แหนแดงสด 50% แต่ละกรรมวิธีมี 3 ซ้ำ เลี้ยงจิ้งหรีดจำนวน 250 ตัวต่อซ้ำ เป็นระยะเวลา 60 วัน ผลการศึกษาพบว่า สูตรอาหารที่แตกต่างกันส่งผลต่อปริมาณการกินอาหาร น้ำหนักตัวรวม อัตราการเจริญเติบโตต่อวัน และประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหารของจิ้งหรีดทองแดงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.05) โดยกลุ่มที่ได้รับอาหารสำเร็จรูป 100% และกลุ่มที่ได้รับอาหารสำเร็จรูป 25% ร่วมกับรำข้าว 25% และแหนแดงสด 50% ให้ค่าน้ำหนักตัวรวม (60.12 และ 55.71 กรัมต่อ 50 ตัว ตามลำดับ) และอัตราการเจริญเติบโตต่อวัน (1.30 และ 1.21 กรัมต่อตัว ตามลำดับ) สูงกว่ากลุ่มอื่น ขณะที่กลุ่มอาหารสำเร็จรูป 50% ร่วมกับรำข้าว 50% มีประสิทธิภาพการเปลี่ยนอาหารดีที่สุด (FCR = 5.22) ส่วนกลุ่มที่ใช้รำข้าวและแหนแดงสดร่วมกันมีต้นทุนค่าอาหารต่ำที่สุด ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การใช้แหนแดงสดร่วมกับรำข้าวสามารถใช้ทดแทนอาหารสำเร็จรูปบางส่วนในการเลี้ยงจิ้งหรีดทองแดงได้ โดยยังคงรักษาสมรรถภาพการเจริญเติบโตในระดับใกล้เคียงกับกลุ่มควบคุม และช่วยลดต้นทุนค่าอาหารลง อย่างไรก็ตามควรพิจารณาความสมดุลของสารอาหารในสูตรอาหารเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ประโยชน์อาหารในเชิงการผลิตเชิงพาณิชย์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กัมปนาจ เภสัชชา, บุรารัตน์ เภสัชชา, กฤติกา ชุณห์วิจิตรา และเมธา วรรณพัฒน์. (2565). ผลของอาหารในท้องถิ่นต่อสมรรถนะการผลิตและองค์ประกอบทางโภชนะของจิ้งหรีด. แก่นเกษตร, 50(2), 548-557.
กนกกาญจน์ ภู่สุวรรณ และสุกัญญา คำพะแย. (2565). การทดสอบสูตรอาหารจิ้งหรีดทองแดงลายที่มีระดับพลังงานที่แตกต่างกัน. วารสารกองส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์, 65(2), 214-106.
กองส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์. (2564). วงจรชีวิตของจิ้งหรีด. ใน กรมปศุสัตว์ (บ.ก.), คู่มือการเลี้ยงจิ้งหรีดฉบับประชาชน (พิมพ์ครั้งที่ 1, น. 5-6). กองส่งเสริมและพัฒนาการปศุสัตว์.
ก้องภพ กุลสาริน, จุฑาทิพย์ เฉลิมผล, รุจ ศิริสัญลักษณ์ และปิยะวรรณ สุทธิประพันธ์. (2564). ผลของการอบรมการเพาะเลี้ยงจิ้งหรีดต่อความรู้ของผู้เข้ารับการอบรมที่อำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน. วารสารเกษตร, 37(3), 317-326.
จีรนันท์ เขิมขันธ์ และนรธัช ประชุม. (2563). เปรียบเทียบต้นทุนและผลตอบแทนการเลี้ยงสาหร่าย จิ้งหรีด และหนอนนกยักษ์เพื่อการทำโปรตีนนวัตกรรมทดแทนสู่อุตสาหกรรมอาหารสัตว์. วารสารบัณฑิตวิจัย พิชญทรรศน์, 15(3), 53-59
ชานุชาญ พันธุ์ทอง, วิกันดา รัตนพันธ์ และเจษฎา รัตนวุฒิ. (2567). การเปรียบเทียบการเจริญเติบโตของหนอนแมลงวันดำ Hermetia illucens (L.) (Diptera: Stratiomyidae) ที่เลี้ยงด้วยเศษวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรสำหรับการใช้เป็นโปรตีนทดแทนในอาหารสัตว์. วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 6(2), 44-51.
พงศ์พันธุ์ นันทะศรี. (2565). การศึกษาโภชนะของแหนแดง แหนเป็ด และใบไชยา ทดแทนแหล่งโปรตีนในอาหารข้น (รายงานการวิจัยฉบับสมบูรณ์). สำนักพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (องค์การมหาชน).
วัชรวิทย์ รัศมี, หยาดรุ้ง สุวรรณรัตน์, จิรพร สวัสดิการ, นภาพร จิตต์ศรัทธา, วิกันยา ประทุมยศ และนิธิภาสน์ วรกิจประทีป. (2568). ผลของไข่น้ำ เปลือก และเมล็ดทุเรียนในการทดแทนสูตรอาหารการค้า. วารสารเกษตรรำไพ, 3(1), 1-7.
วันดี ทาตระกูล, ทินกร ทาตระกูล และ กุลยาภัสร์ วุฒิจาร. (2555). ประสิทธิภาพการย่อยได้ของแหนแดงในอาหารสุกรรุ่น. แก่นเกษตร, 40(2), 468-471.
วรวรรณ นามวงค์, วลัยลักษณ์ แก้ววงษา, พงศธร กุนัน และนิราวรรณ กุนัน. (2565). การใช้แหนแดง (Azolla microphylla) ทดแทนอาหารข้นต่อปริมาณการกินได้ และสมรรถนะการเจริญเติบโตของเป็ดเทศสายพันธุ์กบินทร์บุรี. แก่นเกษตร, 51(ฉบับพิเศษ 2), 414-419.
สุดาพร เปดี, อมรรัตน์ ต้นกันยา, ปรัชญา ทุมโคตร, อธิวัฒน์ ทวีทรัพย์, วุฒิพงษ์ โลตุสิทธิ์, วลัยลักษณ์ แก้ววงษา, พงศธร กุนัน, สุบรรณ ฝอยกลาง, อนุสรณ์ เชิดทอง, สินีนาฏ พลโยราช และ นิราวรรณ กุนัน. (2565). การใช้แหนแดง (Azolla microphylla) ทดแทนอาหารสำเร็จรูปต่อสมรรถนะการเจริญเติบโตของไก่พื้นเมือง. วารสารสัตวศาสตร์, 3(ฉบับพิเศษ 1), 162-166.
สำนักพัฒนาอาหารสัตว์. (2569). คุณค่าทางโภชนาการของวัตถุดิบอาหารสัตว์. กรมปศุสัตว์. https://nutrition.dld.go.th/index.php/th/knowledge_bank/feedstuff/ricebran
Arunee, K., Chakrit, P., & Sanit, K. (2024). Comparative financial analysis of cricket production in Khon Kaen province. Journal of Social Science Panyapat (JSSP), 6(2), 153–164.
Bawa, M., Songsermpong, S., Kaewtapee, C., & Chanput, W. (2020). Effect of diet on the growth performance, feed conversion, and nutrient content of the house cricket. Journal of Insect Science, 20(2), Article 10, 1–10. doi: 10.1093/jisesa/ieaa014.
Hanboonsong, Y., Jamjanya, T., & Durst, P. B. (2013). Edible insect consumption. In P. B. Durst (Ed.), Six-legged livestock: Edible insect farming, collection and marketing in Thailand (pp. 4–39). FAO Regional Office for Asia and the Pacific.
Perr, M. V., Berrens, S., Coudron, C., Noyens, I., Verheyen, G. R., & Miert, S. V. (2024). Towards good practices for research on Acheta domesticus, the house cricket. Journal of Insects as Food and Feed, 10(7), 1235–1251. DOI: 10.1163/23524588-00001042.
